حق‌مداری، عامل توجه ائمه(ع) به شاعران بود

حجت الاسلام حامد کاشاني:

حق‌مداري، عامل توجه ائمه(ع) به شاعران بود

حجت‌الاسلام حامد کاشاني گفت: مشهورترين شعراي سال‌هاي آغاز اسلام، گاه تنها به دليل ويژگي حق‌مداري و حق‌طلبي‌شان، مورد توجه ائمه عليهم السلام واقع شدند.

به گزارش خبرگزاري مهر،‌ در سومين روز از نخستين اردوي دوره هفتم شعر جوان انقلاب اسلامي، حجت‌الاسلام حامد کاشاني، استاد دانشگاه امام صادق(ع)، پيرامون وجوه ادبي و رسانه‌اي سيرۀ حضرت زهرا(س) با شاعران حاضر سخن گفت.

وي ضمن اشاره به جايگاه شعر در سال‌هاي آغازين تاريخ اسلام و مقايسه آن با رسانه‌هاي امروزي، به پيشينۀ برخي شاعران برجستۀ عرب اشاره و توضيح داد: مشهورترين شعراي سال‌هاي آغاز اسلام که مداح اهل بيت(ع) بوده‌اند، گاه اصلا سابقۀ اخلاقي خوبي نداشته‌اند. اما به دليل وجود ويژگي حق‌مداري در اين شاعران مورد توجه ائمه واقع شدند.

اين استاد حوزۀ علميه با اشاره به نقش شعر در تاثيرگذار بودن برخي متون ديني توضيح داد: بسياري مطالب را نمي‌توان به زبان عادي بيان کرد. خود اميرالمومنين(ع) هر جا بحث داغ مناظره‌اي در خطبه‌هايشان وجود دارد، يک بيت شعر مي‌آورند. چون مي‌دانند شعر در اقناع مخاطب اثر دارد. لذا توجه اهل بيت(ع) به شاعران بسيار بوده است و نسبت با آنان با تساهل برخورد مي‌کردند. چون شاعر مي‌توانسته در جبهه حق بايستد و جبهه باطل را تخريب کند.

حجت‌الاسلام کاشاني در بخشي ديگري از سخنان خود در خصوص محتواي زيارت ناحيۀ مقدسه منسوب به امام هادي(ع) توضيح داد: در اين زيارت امام هادي(ع) اسامي اصحاب سيدالشهدا(ع) را ذکر نموده و درباره برخي از آن‌ها جملاتي فرموده‌اند. از ميان آن‌ها تنها به يک نفر نفرموده‌اند «شکرالله سيفک»، (يعني خدا از شمشيرت راضي باشد)، بلکه فرموده‌اند «شکرالله قولک». فردي که مورد خطاب ايشان است محمد بن بشير انصاري‌ست. چراکه جملۀ اين فرد به سبب دلگرمي که در سپاه امام حسين(ع) ايجاد کرده بسيار مهم است و فضاي رواني جنگ را تغيير داده است.ماجرا اين است که پسر محمد بن بشير در بلاد کفر اسير مي‌شود اما او براي آزادي او و پرداخت فديه‌اش کربلا را ترک نمي‌کند. امام حسين(ع) به او مي‌فرمايد برو و پسرت را آزاد کن. او مي‌گويد گرگ‌هاي بيابان مرا زنده‌زنده بخورند اگر شما را رها کنم. حضرت مي‌فرمايد پس من هزار سکه به تو مي‌دهم تا برادرت را بفرستي تا فرزندت را آزاد کند. اين جمله به قدر وسع خود حق را از غربت بيرون مي‌آورد و اين نشان‌دهندۀ کارکرد بالاي ادبيات است.

حجت‌الاسلام حامد کاشاني با اشاره به محتواي يکي از مناجات‌هاي امام سجاد(ع) به منزه بودن خداوند از تعاريف بشري اشاره کرد و يادآور شد: ممکن است با خود فکر کنيم توانسته‌ايم خدا را معرفي کنيم و اينجاست که بايد سبحانک بگوييم. چراکه معارف الهي انقدر کوچک نيست که ما گمان کنيم توانسته‌ايم حق مطلب را ادا کنيم. بنابراين اگر شاعري مدح و وصف اميرالمومنين را گفت نظر کرم حضرت است و به اين معنا نيست که توانسته حق مدح علي(ع) را ادا کند.

وي در خصوص رسالت و وظيفۀ حضرت زهرا(س) در دفاع از حق اميرالمومنين(ع) توضيح داد: ايشان با چنين عظمتي تمام تلاشش را مي‌کند تا شخصيت خود را خرج اميرالمومنين کند. اگر هر فردي به غير از حضرت زهرا(س) مي‌خواست از اميرالمومنين دفاع کند اعلان يک دعواي نظامي محسوب ‌مي‌شد و حاکميت با آن فرد مي‌جنگيد.

حجت‌الاسلام کاشاني علت زيارت حضرت زهرا(س) از مزار حضرت حمزه(ع) را يک واکنش دادخواهانه دانست و اظهار داشت: از خانۀ حضرت زهرا(س) تا مزار رسول خدا راهي نبود اما تا مزار حضرت حمزه(ع) فاصلۀ زيادي بود و حضرت زهرا(س) با حال بيمار خود به سختي بر مزار حضرت حمزه(ع) حاضر مي‌شد و ميفرمود من براي درد خودم به اينجا نيامدم. پيغمبر از دنيا رفت و حق آن وصي خورده شد. درواقع او مي‌خواست اگر کسي در آن زمان غيرت دفاع از حق را دارد با کلام او به خود بيايد. شاعر نيز مي‌گردد تا ببيند کجا مي‌تواند بر عواطف مردم تاثير بگذارد تا به يک حق فراموش شده واکنش نشان دهند.