جمعه 1 آذر 1398 - 24 ربيع الاول 1441 - 22 نوامبر 2019
صفحه اصلي/قرآن

با وجود ضمانت خدا نگرانی چرا ؟

با وجود ضمانت خدا نگراني چرا ؟

 

 

قال الله تعالى فى کتابه : وَمَا مِن دَآبَّةٍ فِي الأَرْضِ إِلاَّ عَلَى اللّهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا کلٌّ فِي کتَابٍ مُّبِينٍ 1 ؛ هيچ جنبنده اي در روي زمين نيست ، جز آنکه روزي او بر عهده خداست ،، وموضع و مکانش را مي داند ، زيرا همه در کتاب مبين آمده است.

 
تزلزل و دلهره يا مرض روحى :

اضطراب و نگرانى ، يکى از امراض روحى و بيمارى هاى روانى است و آثار زشت و نتايج سوئى در بردارد و در اعمال و کردار انسان فوق العاده اثر مى گذارد و اگر از حد معمول و متعارف بيشتر گردد، حيات و زندگانى دنيا را بر آدمى تنگ و ناگوار مى سازد و اى بسا عمر انسان را قطع نموده و به ديار عدم و نيستى مى فرستد.

 
نگرانى مردم اغلب از جهت روزى است :

هنگامى که از سبب و انگيزه آن تفحص و جستجو مى کنيم ، آگاه مى شويم که اکثر نگرانى و ناراحتى مردم و اختلال و تشويش افکار بشر، از جهت تأمين معاش خود و خانواده و چگونگى کسب و تحصيل رزق و روزى و کيفيّت دلگرمى و خاطرجمعى از ناحيه روزى مى باشد. و لذا پيغمبر اکرم (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمود: انسان وقتى که خوراک خود را به دست آورد، آن موقع نفسش ثابت و استوار مى گردد. 2
 
و مضمون همين حديث را امام باقر (عليه السلام ) از سلمان محمدى نيز نقل کرده و فرموده است که آن جناب گفت : بى شک اگر انسان طعام و غذا نداشته باشد (که نفس بر آن تکيه و اتکاء کند) هر آينه صاحب خود را به تزلزل و دلهره وامى دارد و او را به انديشه هاى پريشان و ناراحت کننده دچار و گرفتار مى سازد و هنگامى که معيشت خويش را يافته و به دست آورد، آن وقت نفس و روانش قرار و آرام مى گيرد.3
 
و باز براى همين جهت حضرت رضا (عليه السلام ) مى فرمود: انسان زمانى که طعام و قوت يک سال خود را تهيه و آماده ساخت و آن را وارد خانه خود نمود، پشتش سبک شده و راحت مى گردد و مى فرمود: رسم و روش امام باقر و امام صادق (عليه السلام ) اين بود: مادامى که غذا و خوراک يک سالشان را تأمين نمى کردند، ملک و زمين و مستغلات نمى خريدند. 4
 
گروهى از مردم در اين جهان هستند که جز از کسب معاش ، اندوهى ندارند و همه غم و همشان ، به دست آوردن روزى خودشان مى باشد و شب و روز مغزشان را در پيرامون همين موضوع به کار انداخته و در اطراف و جوانب و چگونگى آن به فعاليت وامى دارند و عمر عزيز و گرانمايه خودشان را در اين راه صرف مى نمايند.
 
از اين جهت هنگامى که عايدات و درآمدشان کم شده و يا به کلى قطع مى شود، فوق العاده مضطرب و ناراحت گشته و تکان مى خورند و براى جبران آشفتگى و بى قرارى و برطرف ساختن تزلزل و دلهره خودشان ، با عناوين مختلف ؛ داد و بيداد کرده و سر و صدا راه مى اندازند و به کارهايى اقدام مى کنند و اعمالى را به وجود مى آورند که پس از کوشش و جديت بسيار در مدت طولانى نمى توانند خطا و اشتباهات خويش را جبران نمايند.

راجع به علم لايتناهى و بى پايان و دانش بى کران خود مى فرمايد: حالات همه موجودات و سرنوشت تمام جانداران جهان هستى و عالم کون جلوتر از عالم اصلاب تا آخرين و واپسين منزل آنها و همه تغييرات و دگرگونى هاى آنها (که در اين منازل از ابتدا تا انتها و از آغاز تا سرانجام آن صورت گرفته است ) بر او مخفى و پنهان نبوده و همه اش به طور تفصيل در نزد خدا هويدا و آشکار است
آرامش قلب ، علاج واقعى اضطراب ها :

يگانه راه نجات و طريق علاج از اين نوع آشفتگى و آزردگى ؛ يقين و اطمينان مى باشد. اگر انسان جزم و قطع داشته باشد که روزى او (هر چند زنده و در قيد حيات است ) به او خواهد رسيد، هيچ گونه فکر و خيال خويشتن را متزلزل نساخته و خواب هاى آشفته و پريشان نمى بيند و از خود بى تابى و بى آرامى نشان نمى دهد.
 

 
خداوند به چه وسيله آرامش به دل ها مى بخشد؟
الا بذکر الله تطمئن القلوب

پروردگار عالميان ، براى زوال اين گونه انديشه هاى ناراحت کننده و از بين بردن بى قرارى و پريشان خيالى و آرام ساختن قلب بشر و تسکين دل او، در آيات بسيار از سوره هاى مختلف 5 قرآن کريم ، با مضامين گوناگون ضامن رزق و متکفل روزى انسان شده و در اين زمينه به آنان وعده و نويد داده است مثل آيه اي که در اول بحث ذکر کرديم خداوند عزوجل در اين آيه مبارکه به دو صفت از اوصاف خود اشاره نموده است : يکى قدرت و ديگرى علم .
 
قدرت خدا: طبق اين آيه شريفه و آيات ديگر، پروردگار عالميان ؛ به روزى همه خلايق و حيوانات دريايى ، خشکى ، هوايى ، قوى و ضعيف حتى جاندارانى که با چشم معمول و متعارف قابل رؤ يت و ديدن نمى باشند، ضامن و متکفل شده است و از اين جهت در هر حال رزق و روزيشان را داده و خواهد داد.
 
علم خدا: اما راجع به علم لايتناهى و بى پايان و دانش بى کران خود مى فرمايد: حالات همه موجودات و سرنوشت تمام جانداران جهان هستى و عالم کون جلوتر از عالم اصلاب تا آخرين و واپسين منزل آنها و همه تغييرات و دگرگونى هاى آنها (که در اين منازل از ابتدا تا انتها و از آغاز تا سرانجام آن صورت گرفته است ) بر او مخفى و پنهان نبوده و همه اش به طور تفصيل در نزد خدا هويدا و آشکار است .6

 
با اين همه نويدها، انديشه ناروا چرا؟

پس اى فرزند آدم ابوالبشر! با اين علم و قدرت که آفريننده خلايق دارد و در کتاب هاى آسمانى وعده و نويد روزى تان را داده و به وسيله پيامبران گرامى و سفراى عزيز خود به شما بندگانش رسانيده و قطعا هم مى دانيم که خلف وعده در دستگاه الهى امکان ندارد و حتما به آن وعده اى که داده است عمل خواهد کرد؛ در اين صورت هيچ گونه جاى نگرانى و اضطراب باقى نمانده و نبايد انسان غم و غصه روزى خويشتن را بخورد. بلکه سزاوار و شايسته مرد خداپرست و مؤمن نيست که در پيرامون رزق و روزى خود تفکر ناروا و انديشه سوء نسبت به رزاق على الاطلاق بنمايد تا انواع و اقسام ناراحتى و دلهره براى خويش فراهم سازد.

 
چيزى که دانستن آن لازم و ضرورى است اين است که :
 

کسى خيال و گمان نکند که مراد و مقصود از اين وعده و نويد، اين است که خداوند روزى هر جنبنده و ذى روحى را "بدون زحمت و مشقت" به آن خواهد رسانيد زيرا اين گونه تربيت ، مفاسد فراوان و زيان هاى بسيارى در بردارد (که فعلا درصدد بيان آن نيستيم ) و از اين جهت اراده و مشيت پروردگار عالميان بر آن تعلق نگرفته است بلکه منظور اين است که پروردگار عالميان ، آلات کسب و ابزار تحصيل روزى را نسبت به فراخور حال هر حيوانى به او عنايت و مرحمت کرده و به اين وسيله آنها را غنى و بى نياز ساخته است و به واسطه همان اسباب و وسايل بايد روزيشان را تهيه و آماده نموده و خودشان را از رنج گرسنگى و تشنگى نجات دهند.
 
مثلا خداوند به يک عده از حيوانات (مانند: شير، پلنگ ، يوزپلنگ ، ببر و...) قوه بدنى و نيروى جسمى عطا فرموده است و آنها به وسيله همان قدرت و توانايى جسمى و جسدى روزيشان را به دست مى آورند.
 
خلاصه اينکه هيچ جنبنده اي در دستگاه آفرينش نيست مگر اينکه روزيش مقدر شده و وسيله رسيدن به آن را به فراخور حال خداوند متعال در اختيارش گذاشته است .
 

1-  سوره هود ، آيه 6.
2- کافى ، ج 5، ص 89، حديث 2؛ قال رسول الله (صلى الله عليه و آله و سلم ): ان النفس اذا احرزت قوتها استقرت .
3- کافى ، ج 5، ص 89، حديث 3؛ ان النفس قد تلثات على صاحبها اذا لم يکن لها من العيش ما تعتمد عليه فاذا هى اءحرزت معيشتها اطماءنت .
4- کافى ، ج 5، ص 89، حديث 1؛ يقول الامام رضا (عليه السلام ): ان الانسان اذا اءدخل طعام سنته خف ظهره و استراح و کان ابوجعفر و ابوعبدالله (عليهما السلام ) لا يشتريان عقده حتى يحرز اطعام سنتهما. مخفى نماند اين گونه روايات با اخبار توکل هيچ گونه تصادم نداشته و منافاتى ندارند. انشاءالله در موقع مناسب توضيح داده خواهد شد.
5- المعجم المفهرس ، ماده رزق و بحار، ج 5، ص 143.
6- خداوند متعال در اين آيه شريفه و همچنين آيات ديگر، به جهات عديده و نکات بسيارى تفصيل را به کتاب و لوح محفوظ نسبت داده است و همه آنها را دانشمندان عاليقدر اسلام و مفسران والا مقام در کتب تفسير به طور اکمل بيان نموده و داد سخن را داده اند.



 
تعداد بازديد:2683 آخرين تغييرات:89/08/21
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر