یکشنبه 3 تير 1397 - 10 شوال 1439 - 24 ژوئن 2018
صفحه اصلي/قرآن

چرایی برکت و مبارک بودن قرآن

چرايي برکت و مبارک بودن قرآن

 

 

کمال « برکت » براي قرآن:

معناي برکت

البرکة: النماءُ و الزيادة ؛ برکت يعني رشد و فزوني
 
بارک الله الشيء و بارک فيه و عليه.وضع فيه البرکة خداوند کسي يا مالي را برکت بخشيد و در آن برکت نهاد، يعني فزوني و زيادت به آن داد.
 
و بارک علي محمد و آل محمد: اي اثبت له و ادم ما اعطيته من التشريف و الکرامة.» بر محمد و آل محمد برکت ببخش، يعني خداوندا! هر آنچه از شرافت و کرامت به ايشان بخشيده‌اي آن را با ثبات و مداوم قرار ده.
 
تبارک الله يعني: خداوند مقدس، پاک و منزه، بلند مرتبه و بزرگ است. اين صفت، جز براي او نيست يعني پاک و منزه است خداوند از هرچه درباره‌اش انديشه کنند ابن عباس روايت مي‌کند: که برکت يعني کثرت و فراواني در هر خيري.
 
 ابن انباري مي‌گويد : تبارک الله يعني در هر کاري به نام نامي خداوندگار برکت جسته مي‌شود.1
 
از آيات شريفه قرآن چنان بر‌مي‌آيد که برکت بخشيدن ، امري است مختص خداوند. يعني فقط بدست او و از جانب حضرت حق است که برکت به کسي يا مالي يا امري تعلق مي‌گيرد.
 
برخي از کسان يا اموري که خداوند به آنها برکت بخشيده مبارکشان گردانده ـ و در قرآن ذکر آن آمده است ـ عبارتند از:
کره زمين 3، مکه مکرمه4، فلسطين و اراضي مقدسه 5 ، کوه جودي6 ، سرزمين قوم سبا 7، آب باران 8 ، درخت زيتون 9، پيامبران10 و قرآن مجيد.

 
در موارد مذکور ذيل ، صفت مبارک براي قرآن نيز آمده است:

الف ) سوره انعام آيه 92:
 
« وَهَـذَا كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ مُّصَدِّقُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَهُمْ عَلَى صَلاَتِهِمْ يُحَافِظُونَ.» ؛ و اين قرآن، کتابي است که آن را فرو فرستاده‌ايم و مبارک است. کتاب هاي آسماني پيشين را نيز تصديق مي‌کند و براي آن است که مردم مکه و اطراف آن را بوسيله آن بيم دهي. کساني که به آخرت ايمان دارند، به قرآن ايمان مي‌آورند و بر نمازهاي خويش نگاهبان و پاسدارند
 
ب ) سوره انعام آيه 155:
 
« وَهَـذَا كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ مُبَارَكٌ فَاتَّبِعُوهُ وَاتَّقُواْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ.» ؛ و اين قرآن کتاب مبارکي است که آن را فرو فرستاده‌ايم. پس، از آن پيروي کنيد و پرواي خدا را پاس بداريد، باشد که رحمت خداوندي شما را شامل شود.
 
ج ) سوره انبياء آيه 50‌ :
 
خداوند قرآن را از اين رو مبارک نامور کرده که قرآن کتاب ستوده‌اي است که بوسيله آن سعادت و کامروايي نصيب آدمي مي‌گردد. هرکس به قرآن چنگ زند رستگار مي‌شود.
وَهَذَا ذِكْرٌ مُّبَارَكٌ أَنزَلْنَاهُ أَفَأَنتُمْ لَهُ مُنكِرُونَ» ؛ و اين قرآن کتابي است که ما خود آن را فرو فرستاده‌ايم. آيا شما ـ حقانيت ـ آن را انکار مي‌نماييد؟
 
د ) سوره ص آيه 29:
 
« كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِّيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ » ؛اين قرآن کتابي است که ما آن را به سوي تو فرستاده‌ايم و مبارک است. تا خردمندان در آيات بينديشند و پند گيرند.

 
مبارک بودن قرآن يعني چه؟
سيماي قرآن در قرآن

درخواندن قرآن و عمل به دستورها و فرمان هاي حيات بخش آن، زيادت و فزوني در امور خير است. چنانچه در آياتي که آورديم پاس نماز داشتن، پروا و پرهيزگاري، پذيرفتن حق، تدبردر آيات خداوند و پندگرفتن از آنها . از جمله موارد خيري است که برخاسته از صفت مبارک در قرآن است.
 
درتفسير مجمع البيان پيرامون اين صفت چنين مي‌خوانيم :
 
خداوند قرآن را از اين رو مبارک نامور کرده که قرآن کتاب ستوده‌اي است که بوسيله آن سعادت و کامروايي نصيب آدمي مي‌گردد. هرکس به قرآن چنگ زند رستگار مي‌شود.
 
برکت يعني پايداري خير بر فزوني و زيادت، و از همين لغت « تبارک الله» برگرفته شده يعني پيوسته و در همه حال آنچه که شايسته تعظيم و بزرگداشت است براي خداوند ثابت و برقرار مي‌باشد.
 
قرآن مبارک است يعني خواندن قرآن خير است، عمل به قرآن خير است ، علم نخستين و آخرين در قرآن است‌، آموزش گناهان در قرآن است و حلال وحرام خداوند نيز در قرآن بيان شده است.
 
برکت يعني زيادت. قرآن از آن رو مبارک است که نسبت به کتابهاي آسماني پيشين بيانات افزونتري دارد و چون قرآن آن کتابها را نسخ کرده اما خود ناسخي ندارد چرا که تا پايان دوراني که تکليف بر انسانها بار مي‌شود، قرآن نيز هست .2
 
سخن ديگر آنکه خداوند خود را با همين صفت درباره نزول قرآن ستوده است. آنجا که مي‌فرمايد: « تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيرًا» 3؛پاک و منزه بزرگ و متعالي ، فزوني بخش و پاي دارنده خير است آن خداوند که قرآن را بر بنده‌اش فرو فرستاد تا براي جهانيان بيم دهنده‌اي باشد.
 
و بالاخره آنکه قرآن در شبي مبارک نيز نازل گشته است:«إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُّبَارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ.» ؛ ما قرآن را در شبي مبارک فرو فرستاديم. همانا که ما ترساننده‌ايم. 4
 
از آنچه گفتيم دريافتيم که صفت مبارک براي قرآن به معناي آن است که قرآن موجب سعادت و کامروايي، باعث فزوني و کثرت درهمه خيرهاست. خواندن قرآن، عمل به آن، فهم آيات آن همگي باعث سعادت و کامراني اهل ايمان است و عامل خير و نيکي.
 

1- در تفسير مجمع البيان 4/516 آمده که « انزلناه » و « مبارک » هر دو صفت براي « کتاب » است.
2ـ تفسير مجمع البيان 4/516.
3ـ سوره فرقان ،‌ آيه 1.
4ـ سوره دخان ، آيه 3.



 
تعداد بازديد:1137 آخرين تغييرات:89/08/21
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر