یکشنبه 1 بهمن 1396 - 4 جمادي الاول 1439 - 21 ژانويه 2018
صفحه اصلي/قرآن

دستگاه چند کاره معنوی

دستگاه چند کاره معنوي

 

 

در زندگي مادي انسان عوامل فراواني وجود دارد که غفلت را به همراه مي آورد و انسان را به کج راهه مي برد. تيرهاي وسوسه شياطين نيز از هر سو به طرف انسان پرتاب مي گردد و گاه بر جان انسان زخم مي نشاند.
 
اما سوال اين است که براي مبارزه با غفلت چه بايد کرد؟ در مواجهه با حمله ناجوانمردانه شيطان چه سلاحي را بايد به کار برد و چگونه بايد از خود حفاظت نمود؟ در صورت زخم برداشتن از تيرهاي وسوسه انگيز او با چه دارويي بايد به مداواي زخم درون پرداخت؟
 
قرآن, پاسخ هر سه سوال را با يک جمله به دست ما سپرده, چنين مي گويد:
 
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً.
 
«اى كسانى كه ايمان آورده ايد, خدا را فراوان ياد كنيد.»
 
البته اين فراواني نبايد يکجا و فله اي باشد. بلکه به قول شاعر بايد آهسته و پيوسته باشد. خداوند در ادامه اين آيه مي فرمايد:
 
وَ سَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا.
 
«و صبح و شام او را تسبيح و تنزيه نمائيد.»(1)
 
بنابراين ياد خدا بايد داراي دو ويژگي باشد. هم کثير و فراوان و هم مداوم و هميشگي باشد. چراکه ياد خدا براي روح و جان انسان همچون غذا و آب است براي تن.
 
به اين ترتيب قرآن دستگاهي هوشمند و چندکاره را در اختيار همه مؤمنان قرار داده است و آنان را موظف کرده تا در همه حال از آن بهره گيرند. دستگاهي که عمري به درازاي قيامت دارد و نامش «ذکر کثير» (فراوان به ياد خدا بودن) است.
 
اولين کارايي ذکر کثير اين است که مستي غفلت را از سر مي پراند و هوشياري هميشگي را به دنبال دارد. آري, غفلت هنگامي به سراغ ما مي آيد که به هوش نباشيم و مست هواي نفس شده باشيم. اما اگر هميشه به ياد خدا باشيم و فراوان از او ياد کنيم, ديگر جايي براي غفلت باقي نخواهد ماند.
اولين کارايي ذکر کثير اين است که مستي غفلت را از سر مي پراند و هوشياري هميشگي را به دنبال دارد. آري, غفلت هنگامي به سراغ ما مي آيد که به هوش نباشيم و مست هواي نفس شده باشيم. اما اگر هميشه به ياد خدا باشيم و فراوان از او ياد کنيم, ديگر جايي براي غفلت باقي نخواهد ماند.
 
کارايي دوم ذکر کثير, دفاع و مبارزه در برابر شيطان است. اين ابزار توانمند, سلاحي است که هم در برابر دشمن دفاع مي کند و هم با او به مقابله مي پردازد. سلاحي هوشمند که هم کمين شيطان را مي شناسد و انسان را از آن مي رهاند؛ و هم سپري است آهنين در برابر تيرهاي نافذ و خطرناک اين موجود پليد. هم او را عقب مي نشاند و سرزمينهاي اشغالي نفس را از او باز پس مي گيرد و هم به پاکسازي محيط هاي آلوده مي پردازد.
 
کارايي سوم ذکر کثير درمان است. مسلما اگر انسان از اين ابزار استفاده نکند و شيطان را دست کم بگيرد, تيرهاي شيطان روح لطيف او را زخم آلود مي کند. تيرهايي از جنس شهوت و يا غضب.
 
با اين حال ذکر کثير به قدري توانمند است که مي تواند روح زخم خورده انسان را زنده کند و جاني تازه به او ببخشد. مي تواند به ترميم آن بپردازد و ساماني دوباره ببخشد.
 
اينها برخي از کارايي هاي اين دستگاه چند منظوره است. اما ما بقي باشد براي آنان که از تبليغ ما به وجد آمدند و همين الان در صدد تهيه اين کالاي گرانبها مي باشند.
 

تسبيح
ذکر کثير چيست؟

«ذكر» مقابل فراموشي و نسيان قرار دارد و به معناي «به ياد بودن» است.(2) اما معمولا در ميان مردم به تلفظ برخي از اسم ها و يا به زبان آوردن برخي از صفت ها, ذکر گفته مي شود که بايد گفت اين يکي از مصاديق اين مفهوم گسترده است.  به بيان ديگر معمولا انسانها با به زبان آوردن نام و يا صفات ديگران به ياد آنها مي افتند و ذهن خود را متوجه آنها مي سازند. اما ممکن است انسان با ديدن يک عکس و يا مرور يک خاطره در ذهن خود به ياد ديگران بيافتد.
 
با اين مقدمه بايد گفت که معناي واقعي «ذكر كثير» اين است که با تمام وجود رو به سوي خدا کنيم و همواره متوجه او باشيم. نه اينکه تنها با زبان و لقلقه لسان, ذکري را تکرار نماييم. البته نبايد منکر اين شد که به زبان آوردن اذکار مي تواند مقدمه خوبي براي رسيدن به حقيقت ذکر باشد. اما سخن اين است که نبايد در اين مقدمه ماند و در جا زد.
 
بنابراين اين آيه مي خواهد بگويد که اي مومنان! چنان ياد خدا باشيد که روشنايي آن در همه اعمالتان پرتو افکن باشد. يعني به هنگام عبادت ياد او كنيد و حضور قلب و اخلاص داشته باشيد. به هنگام حضور در صحنه هاى گناه ياد او كنيد و چشم بپوشيد و يا اگر لغزشى رويداد توبه كنيد و به راه حق باز گرديد. به هنگام دريافتي نعمت هاي پروردگار ياد او كنيد و شكرگزار باشيد و به هنگام بلا و مصيبت ياد او كنيد و صبور و شكيبا باشيد.
 
خلاصه ياد او را كه در هر صحنه اى از صحنه هاى زندگى انگيزه واكنش مناسب و الهى است، فراموش ننمائيد.
 
مسلما اگر انسان از اين ابزار استفاده نکند و شيطان را دست کم بگيرد, تيرهاي شيطان روح لطيف او را زخم آلود مي کند. تيرهايي از جنس شهوت و يا غضب.

بهترين دستگاه

به نظر شما اگر دستگاهي کاراتر و بهتر از ذکر کثير وجود داشت, خداوند آن را از ما دريغ مي نمود؟ مسلما خداوند بهترين و کاراترين جنس خود را در اختيار مشتريانش قرار داده تا از آن استفاده کنند و صفايش را ببرند. رسول خدا صلّي‌الله عليه‌وآله مي فرمايد:
 
آيا مى خواهيد شما را به بهترين اعمال خبر دهم؟ عملى كه براي بالا بردن درجه شما از همه اعمال مؤثرتر است و درجه شما را بالاتر مى‏برد؟ کاري که از هر عمل ديگري نزد مالک و صاحب اختيارتان پاكيزه تر و از درهم و دينار برايتان بهتراست؟ عملي که حتى از جهاد در راه خدا هم پرارزش تر است؟
اصحاب عرضه داشتند: بله، بفرماييد اي رسول خدا! پيامبر خدا فرمود:
 
آن عمل, ذکر کثير خداوند (فراوان ياد خدا بودن) است.(3)
 
امام صادق عليه‌السلام مي فرمايد:
 
مردى نزد رسول خدا صلّي‌الله عليه‌وآله آمد و عرضه داشت: بهترين اهل مسجد كيست؟ پيامبر فرمود: آن كس كه بيشتر ذكر مى‏گويد.(4)
 

مصاديق ذکر کثير

با اينکه اين آيه به ما مي آموزد که انسان با هر زباني و هر ذکري مي تواند خدا را ياد کند, اما رواياتي به دست ما رسيده که مصداق هايي از ذکر کثير را نيز براي ما روشن ساخته است. براي نمونه امام صادق عليه‌السلام مي فرمايد:
 
«تسبيح حضرت فاطمه عليهاالسلام از جمله همان ذكر كثير است كه خداوند عزّ و جلّ فرموده است: «خدا را بسيار ياد كنيد.»(5)
 
همانطور که مي دانيد تسبيحات حضرت زهرا, 34 بار الله اکبر, 33 بار الحمد لله و 33 بار سبحان الله است.
در روايت ديگري از امام صادق عليه‌السلام مي خوانيم که 30 بار گفتن تسبيحات اربعه يعني جمله «سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَكْبَرُ» از جمله مصاديق ذکر کثير است.(6)
 
روايتي از امام باقر عليه السلام نيز گفتن جمله «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيم»‏ را مصداق آن مي داند.(7)
 
خداوندا! ما را از جمله عمل کنندگان به اين آيه قرآن قرار بده و اين دستگاه چند کاره پر خير و برکت را به ما نيز ارزاني دار.
 

پي نوشت ها:
1- سوره احزاب, آيه 41.
2- قاموس قرآن، ج‏3، ص 15.
3- الكافي, ج 2, ص 499.
4- همان.
5- الكافي, ج 2, ص 500.
6- تفسير نور الثقلين، ج 4، ص 287.
7- همان.



 
تعداد بازديد:1117 آخرين تغييرات:89/08/28
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر