دوشنبه 9 اسفند 1395 - 30 جمادي الاول 1438 - 27 فوريه 2017
صفحه اصلي/قرآن

آیا انقاق، همان زکات است؟

آيا انقاق، همان زکات است؟

 

 

محتواى سوره آل عمران

اين سوره داراى بيست بخش است كه خلاصه بخشهاى آن به اين قرار است:
 
بخش اول- (آيه‏هاى محكم و آيه‏هاى متشابه)- در اين بخش، ابتدا سخن از آن است كه خداوند قرآن را به حق و به راستى بر پيامبر نازل كرد و تورات و انجيل را براى هدايت مردم بر پيامبران پيشين فرود آورد و در همين بخش در ضمن آيه‏اى  قرآن را با صفت «(فاروق) يعنى: فرق دهنده بين حق و باطل» به مؤمنان وصف مى‏فرمايد. پس از آن، سخن از تصوير آدمى است در رحم‏ها، و نيز اشاره به آيات «محكم» و «متشابه» است.
 
بخش دوم- (پايه اديان آسمانى يكى است). در اين بخش مى‏فرمايد دارايى و فرزند، آدمى را بى‏نياز نمى‏كند، بلكه چيزى كه آدمى را بى‏نياز مى‏كند عقيده و ايمان او است.
 
بخش سوم: (فرمانروايى به مردم ديگرى داده ميشود) در اين بخش سخن از اين است كه بشر هر چه را پنهان يا آشكار داشته باشد، خدا بر آن آگاه است و روزى برسد كه هر كس، هر چه كرده است از خوب و بد با آن رو برو شود و در آن وقت است كه به شدت خواهد خواست تا ميان او و اعمالش فاصله‏اى پيدا شود.
 
بخش چهارم- (اى مريم، اين از كجا براى تو آمد؟) در اين بخش گفتگو در آن است كه زن عمران كه باردارى را حس مى‏كند، سر به آسمان برمى‏دارد و مى‏گويد: پروردگارا، آنچه در شكم خود دارم مخصوص خدمت تو كردم و نذر تو ساختم پس تو آن را از من بپذير. و داستان ولادت مريم را شرح مى‏دهد.
 
بخش پنجم- (او را به كلمه‏اى بشارت داد) در اين بخش نداى فرشتگان است كه: اى مريم! خداوند تو را برگزيد و پاكيزه ساخت و تو را بر زنان جهان برترى داد و برگزيد، و اينكه او را به كلمه‏اى بشارت داد كه لقبش مسيح و نامش عيسى بن مريم است.
 
بخش ششم- (عيسى از تهمت پاك است)- آيه اول اين بخش را بعضى از مفسران اشاره به كشتن مسيح دانسته‏اند كه مى‏فرمايد: «اى عيسى: من بردارنده روح توأم و بلند كننده توأم بسوى خود و پاك كننده توأم از ميان آنانكه كه كافر شدند و در همين بخش است كه باز اشاره به داستان مباهله با يهويان نجران مى‏شود. و در آيه 61 است كه بعضى قصص را كه به فتح اول و دوم و مصدر است به قصص كه جمع قصه است ترجمه كرده‏اند.
 
بخش هفتم- (دعوت مردم به يگانگى و وحدت كلمه) در آغاز اين بخش است كه محمد(ص) به نام خدا و از جانب خدا مردم را به يگانگى و وحدت كلمه مى‏خواند و اساس ايمان و عقيده را بر پرستش خداوند قرار مى‏دهد، نه پرستش بتها و نه اشخاص.
 
بخش هشتم- (آنان كه پيمان خدا را به بهاى اندك ميفروشند)- در اين بخش اشاره به دسيسه‏هاى يهود است كه با دوستان خود مى‏گفتند: «در آغاز روز، به آنچه بر مؤمنان نازل شد ايمان بياوريد و در پايان روز آن را انكار كنيد تا شكستى ميان گروه مسلمانان بياندازيد»- و پس از آن اشاره به امانت‏دارى بعضى افراد است كه اگر زر فراوان به آنان بدهى، به تو بازگردانند و نيز گروهى هستند كه اگر يك دينار به آنها بدهى، پس نمى‏دهند. 
 

(ابو طلحه انصارى) نزد پيامبر آمد و گفت: اى رسول خدا، تو مي دانى كه مرا بوستانى است برابر مسجد كه در آن نخل فراوان و آب روان است من آن را از همه داراييهايم بيشتر دوست دارم و چون اين آيه را از تو شنيدم آمده‏ام كه اين باغ را به تو بدهم كه در راه خدا انفاق كنى. 

بخش نهم- (پيمان پيامبران)- خدا، پيمان از پيامبران مى‏گيرد و پس از آن به آنها كتاب و حكمت و نبوت مى‏بخشد.
 
بخش دهم- (نخستين خانه‏اى كه براى مردم ساخته شد) درباره اين حقيقت مهم است كه: شما هرگز به نيكويى بزرگ و پاداش عظيم- از بهشت و سعادت- نائل نمى‏شويد مگر اينكه از آنچه در اين دنيا بيشتر دوست داريد در راه خدا به فقرا بدهيد و در اين بخش (آيه 91) آمده است كه باز به توانگران دستور داده شده كه بهترين چيزهايى كه دوست دارند در راه خدا به مستمندان بدهند و در اين آيه است كه مفسران گفتند: مقصود از كلمه «البرّ»: همان بهشت موعود است: و مقصود از كلمه (انفاق) دادن زكات است از مال خويشتن. مفسران تذكر داده‏اند كه اين خطاب به توانگران است كه تا زكات مالشان را ندهند به بهشت نمى‏رسند و نيز نوشته‏اند كه اين خطاب بر همه مؤمنان است از توانگران و نيازمندان- كه هر كس به اندازه خود بدهد- چنانكه در جاى ديگر مؤمنان را- گرچه فقير باشند- با ايثار آنچه دارند ستوده است: «وَ يُؤْثِرُونَ عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ».
 
انفاق
مفسران نوشته‏اند: آن روز كه اين آيه درخشان يعنى: «لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ» بر پيامبر فرود آمد زيد بن حارثه نزد پيامبر آمد و اسبى آورد و گفت: اى رسول خدا، اين يگانه چيزى است كه من بيش از هر چيز دوست دارم، مى‏خواهم آن را در راه خدا به مصرف برسانم، تو آن را از من براى خدا و در راه خدا بپذير، پيامبر اسب را پذيرفت و آن را به اسامة بن زيد داد كه وى را به امرى مهم مأمور كرده بود. و نيز (ابو طلحه انصارى) نزد پيامبر آمد و گفت: اى رسول خدا، تو مي دانى كه مرا بوستانى است برابر مسجد كه در آن نخل فراوان و آب روان است من آن را از همه داراييهايم بيشتر دوست دارم و چون اين آيه را از تو شنيدم آمده‏ام كه اين باغ را به تو بدهم كه در راه خدا انفاق كنى.
 
پيامبر فرمودند: بهتر است آن را براى خويشان خود انفاق كنى و با آن، صله رحم بجا آورى. بو طلحه همين كار را كرد و آن را ميان فرزندان و عموها و نزديكان خويش قسمت كرد.
 
بخش يازدهم- (روزى كه رويهايى سپيد ميشود و رويهايى سياه) در اين بخش به مؤمنان توصيه شده كه از خدا بترسيد و همگى به ريسمان وحدت و يگانگى- به ريسمان خدا- دست بيفكنيد و از هم جدا نشويد.
 
بخش دوازدهم- در اين بخش از بهترين امت و اجتماع سخن گفته شده و صفت چنين امت و جامعه‏اى را چنين فرموده: «كه  آنها به كارهاى پسنديده فرمان مى‏دهند و از كارهاى ناپسند جلوگيرى مى‏كنند.»
 
بخش سيزدهم- سخن از جنگ بدر است.
 
بخش چهاردهم- (بهشتى كه پهناى آن، آسمانها و زمين است) و در اين بخش از رباخواران و در مقابل آنها از گروه مردمى ياد كرده كه در شادى و ناخوشى، مال خود را به فقرا انفاق مى‏كنند و عاقبت هر دو آنها را يكى دوزخ و ديگرى بهشتى قرار داده كه پهناى آن آسمانها و زمين است.
 
بخش پانزدهم- خدا براى هر كس سرنوشتى معين كرده است.
 
بخش شانزدهم- (روزى كه دو گروه روبرو شدند) در اين بخش از جنگ (احد) و بدبختى‏هايى كه دامنگير مجاهدان شد سخن گفته  شده است ...
 
بخش هفدهم- در اين بخش از كساني كه در راه خدا كشته شدند، سخن گفته شده كه آنها به نعمت خداوند شادمانند و آمرزش او را بهتر از مالى مى‏دانند كه ميتوانستند گرد آورند.
 
بخش هيجدهم- (آن كسان كه بخل ميورزند)- در اين بخش به ثروتمندان و توانگران هشدار ميدهد كه در انفاق آنچه بدست آورده‏ايد در راه مردم بخل نورزيد: آنچه را كه از مال و نيرو بخل بورزيد در قيامت طوقى بگردنتان خواهد شد و شرى برايتان فراهم خواهد كرد.
 
بخش نوزدهم- (زندگى دنيا جز متاع غرور، چيزى نيست.) در اين بخش است كه ميفرمايد: هر نفسى طعم مرگ را مى‏چشد و بيگمان مزدهاى شما روز رستاخيز داده خواهد شد و شما در دنيا در اموالتان و در نفوستان آزمايش ميشويد.
 
بخش بيستم- (پروردگارا، تو ما را خوار و رسوا مكن)- در اين بخش ميفرمايد كه گردش روزگار براى خردمندان درس عبرتى است. و در اين بخش است كه پنج دعاى بزرگ و مؤثر آمده است.
 

منابع:
- تفسير نمونه
- تفسير احسن الحديث
- ترجمه و تفسير راهنما، ج 1



 
تعداد بازديد:1015 آخرين تغييرات:89/08/28
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر