سه شنبه 30 مرداد 1397 - 9 ذي الحجه 1439 - 21 آگوست 2018
صفحه اصلي/سياسي و اقتصادي


 
 


 










 


 












خروجي RSS

تشكیلات خودگردان فلسطین

تشكيلات خودگردان فلسطين

نهادي كه براي اداره امور فلسطيني‌ها در اين سرزمين (كرانه باختري و نوارغزه) وجود دارد را چه مي‌توان نام نهاد؟

 
بخش سياسي _
نهادي كه براي اداره امور فلسطيني‌ها در اين سرزمين (كرانه باختري و نوارغزه) وجود دارد را چه مي‌توان نام نهاد؟ حكومت، دولت، تشكيلات يا .... اين نهاد از چه اختياراتي و سوابقي برخوردار است. با توجه به ضعف‌هاي ساختاري و اختيارات محدودي كه بر عهده اين نهاد سياسي مي‌باشد به نظر مي‌رسد بتوان از آن به عنوان تشكيلات خودگردان فلسطين ياد نمود اين تشكيلات الگوي ناقصي از سيستم حكومتي كشورهاي مستقل است زيرا بسياري از لوازم يك حكومت مستقل (سرزمين، حكومت، حاكميت، مردم و شناسايي بين‌المللي) را در اختيار نداشته و يا در آن لحاظ نشده است. اين تشكيلات داراي بخشهاي متعدد انتخابي و انتصابي است كه عبارتند از:
 
1- رياست:‌ نهاد رياست كه كارش را با عرفات شروع كرد در حقيقت به مثابة نهاد رياست جمهوري است. عرفات بدنبال قرارداد غزه- اريحا و سپس انتخابات صورت گرفته در ژانويه سال 1996 به اين منصب برگزيده شد. عرفات از زمان اولين انتخاب (1996) تا زمان مرگش (11 سپتامبر 2004) اين پست را در اختيار داشت و طي اين مدت انتخابات مجددي براي پست رياست تشكيلات برگزار نشد. پس از عرفات، ابومازن طي انتخابات ژانويه 2005 به اين سمت برگزيده شد و طبق قانون اساسي فلسطيني‌ها، دورة قانوني وي در ژانويه 2009 به اتمام رسيد. اما بدليل اختلافات موجود ميان فلسطيني‌ها و عدم تفاهم آنان بر سر چگونگي برگزاري انتخابات، وي همچنان به عنوان رئيس تشكيلات به كار خود ادامه مي‌دهد و تاكنون حدود 6 سال از اين امر مي‌گذرد. عرفات و ابومازن (محمود عباس) هر دو از جنبش فتح هستند.
بر اساس قانون اساسي فلسطين دولت برآمده از رأي اكثريت مردم به پارلمان است. بدين ترتيب حزب يا جناح اكثريت در پارلمان از توان تشكيل دولت برخوردار است.
 
2- پارلمان: فلسطيني‌ها در ژانويه 1996 و همزمان با انتخابات رياست تشكيلات كه به انتخاب عرفات منجر شد 88 نفر از افراد را براي راهيابي به پارلمان برگزيدند. اين افراد نيز بدليل عدم شركت اعضاي حماس، عمدتاً از اعضاي فتح بودند. اعضاي فتح 50 كرسي از 88 كرسي را در اختيار خود گرفتند و بقيه كرسي نصيب افراد مستقل و چپگراها شد.
بدنبال فوت عرفات، انتخابات پارلماني دوم فلسطيني‌ها در ژانويه 2006 برگزار شد در اين انتخابات كه تعداد كرسي‌ها از 88 به 132 كرسي افزايش يافت براي اولين بار جنبش حماس نيز شركت نمود و موفق شد 74 كرسي را نصيب خود نموده و بدين ترتيب صلاحيت تشكيل دولت را از آن خود كند. اما جنبش فتح به موازات اسراييلي‌ها، كارشكني و اخلال در اقدامات دولت وابسته به حماس را در پيش گرفتند. از يك سو اعضاي فتح به درخواست اسماعيل هنيه نخست وزير براي تشكيل دولت ائتلافي پاسخ منفي دادند و از سوي ديگر اسراييلي‌ها نيز به بهانه اسارت يك سرباز اسراييلي به نام گيلاد شاليت توسط نيروهاي مبارز وابسته به حماس، حدود 40 تن از نمايندگان و سران ارشد حماس (عمدتاً از كرانه باختري) را دستگير نمودند و بدين ترتيب پارلمان را فلج ساختند. همچنين ممانعت رژيم اشغالگر قدس از رفت و آمد نمايندگان حماس ميان كرانه باختري و نوارغزه سبب شد تا جلسات پارلماني در دو مركز (رام‌ا... در كرانه باختري و غزه در نوارغزه) بصورت همزمان برگزار شده و ارتباط ميان آنان نيز از طريق ويدئو كنفرانس برقرار شود. قابل ذكر است كه دوره 4 ساله پارلمان نيز در ژانويه 2010 به اتمام رسيد اما عدم برگزاري انتخابات مجدد سبب شد تا اين پارلمان ظاهراً به كار خود ادامه دهد.
 
3- دولت: بر اساس قانون اساسي فلسطين دولت برآمده از رأي اكثريت مردم به پارلمان است. بدين ترتيب حزب يا جناح اكثريت در پارلمان از توان تشكيل دولت برخوردار است. در پي انتخابات پارلماني 1996 و پيروزي جنبش فتح، تشكيل دولت نيز بر عهده اين جنبش بوده و افرادي چون ابوعلاء و ابومازن نخست‌وزير بودند. اما در پي انتخابات 2006 و پيروزي حماس، اسماعيل هنيه از سوي حماس نخست وزير شد. وي موفق شد تا اواسط 2007 اين امر را عهده‌دار باشد اما بدنبال درگيريهاي ميان نيروهاي امنيتي ابومازن به رهبري محمد دحلان با نيروهاي وابسته به دولت هنيه و جنبش حماس، سرانجام نيروهاي حماس بر نوارغزه مسلط شدند. اين امر سبب شد تا ابومازن دولت وحدت ملي را كه فقط 3 ماه قبل از آن تشكيل شده بود منحل اعلام كند و سلام فياض را مأمور تشكيل دولت و اداره امور كرانه باختري نمايد. بدين ترتيب از آن تاريخ تاكنون 2 دولت هنيه و فياض به ترتيب در نوارغزه و كرانه باختري مسئوليت اداره امور فلسطيني‌ها را عهده‌دار هستند.
همزمان با انتخابات رياست تشكيلات كه به انتخاب عرفات منجر شد 88 نفر از افراد را براي راهيابي به پارلمان برگزيدند. اين افراد نيز بدليل عدم شركت اعضاي حماس، عمدتاً از اعضاي فتح بودند. اعضاي فتح 50 كرسي از 88 كرسي را در اختيار خود گرفتند و بقيه كرسي نصيب افراد مستقل و چپگراها شد.
 
4- دستگاه امنيتي: در دوره عرفات نيروهاي امنيتي متعددي (تا 17 اداره امنيتي) وجود داشت كه بعضي از آنها عبارت بودند از: امنيت ملي، نيروي 17 (حفاظت از افراد مهم)، اطلاعات نظامي، گارد رياست، امنيت بازدارنده، سرويس اطلاعات عمومي، امنيت ويژه، پليس نظامي، پليس فلسطيني، دفاع شهري و گارد ساحلي. در پي رياست ابومازن بر تشكيلات خودگردان، وي تمامي نيروهاي امنيتي و نظامي را در سه بخش اطلاعات، پليس و ارتش متمركز نمود.
بدنبال پيروزي حماس در انتخابات پارلماني 2006 و تشكيل دولت توسط هنيه، مسئوليت نيروهاي امنيتي و نظامي از حوزه وزارت كشور خارج و در حيطه مسئوليت رياست تشكيلات قرار گرفت. بدنبال اين امر، حماس در نوارغزه دست به تشكيل نيروهاي اجرايي زد و تلاش كرد تا با سازماندهي نيروهاي وابسته به خود (در گردانهاي عزالدين قسام) و تعدادي ديگر از جنبشهاي موجود در نوارغزه، اداره و تأمين ا منيت اين منطقه را در اختيار بگيرد. اما اختلافات سياسي ميان جنبشهاي فتح و حماس به عرصه نظامي كشيده شده و سرانجام درگيري‌هاي ژوئن 2007 را بدنبال داشت كه اين وقايع سبب جدايي دو منطقه نوارغزه و كرانه باختري از يكديگر و آغازي بر تشديد محاصره نوارغزه توسط رژيم‌صهيونيستي شد.
 
5- دستگاه قضايي: سيستم قضايي فلسطيني‌ها براي شروع كار در دهه 1990 با مشكلات عديده‌اي همراه بود. اين دستگاه نيز طي درگيريهاي 2007 و تفكيك سياسي نوارغزه و كرانه باختري با مشكلاتي جديد مواجه شد. در حال حاضر دستگاه قضايي فلسطيني‌ها در نوارغزه تحت نظارت حماس بوده و تلاش مي‌نمايد حتي‌الامكان احكام اسلامي را بيشتر اجرا كند.
 
منبع:سلام قائمي
گروه جامعه و ارتباطات/تنظيم براي تبيان :سميه حدادي



 
تعداد بازديد:1257 آخرين تغييرات:89/08/29
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر