سه شنبه 13 خرداد 1399 - 10 شوال 1441 - 2 ژوئن 2020
صفحه اصلي/قرآن


 
 


 










 


 




 








خروجي RSS

مسئولیت های شیعه در کلام امام باقر(ع)

مسئوليت هاي شيعه در کلام امام باقر(ع)

درآموزه هاي امام باقرعليه السلام به صحابي و شاگرد خويش جابرجعفي علاوه بر فضايل شيعه اصول رفتاري شيعه نيز يادآوري شده است. آن حضرت در حديثي درباره حقيقت تشيع آنچه را که يک شيعه بايد انجام بدهد و وظايف عملي شيعه را آموزش داده اند.

هويت شيعه را بايد درون احاديث پيامبر صلي الله عليه وآله وسلم و امامان عليهم السلام در باره شيعه جستجو نمود. احاديث بسياري از رسول خدا صلي الله عليه وآله وسلم واهل بيت عليهم السلام وجود دارد که در متن آن احاديث کلمه شيعه وجود دارد. اين احاديث گنجينه بسيار ارزشمندي براي درک هويت و حقيقت تشيع است. دسته اي ازاين احاديث «اوصاف شيعه» را بيان مي کند و دسته ديگر «فضايل شيعه» را گزارش مي نمايد.

اهميت و ضرورت شناخت فضايل و صفات شيعه

آگاهي از «اوصاف شيعه» و «فضايل شيعه» هر دو براي شيعه شناسي لازم است. فضايل شيعه چرايي و چگونگي پيدايش مذهب شيعه و منشاتشيع و حقانيت و درستي راه شيعه و نجات و رستگاري شيعيان و امتيازات بنياد و سازمان و ساختار مذهب شيعه را نشان مي دهد و آغاز و فرجام شيعه را آشکار مي نمايد. براساس همين احاديث معصومين عليهم السلام مبدا تشيع بعثت حضرت محمد صلي الله عليه وآله وسلم وپايان آن بهشت ورضوان الهي است. اما «اوصاف شيعه» برنامه زندگي براي شيعيان است از اين رو احاديث اوصاف شيعه راهبردي و کاربردي است و مسئوليت هاي شيعه بودن را آشکار مي نمايد.

«فضايل شيعه» در گفتگوهاي بين مذاهب اسلامي راهنماي مسلمانان براي رسيدن به حقيقت مذهب شيعه است اما «اوصاف شيعه» راه خودسازي و منبع رشد و کمال فردي است. احاديث فضايل شيعه پاسخ هاي الهي به پرسش هاي کلامي پيرامون مذهب شيعه است و اما احاديث اوصاف شيعه پاسخ هايي براي چه بايد کرد و چگونه زيستن است.

امروز جامعه شيعه بيش از فضايل شيعه نيازمند اوصاف شيعه است. شيعيان پس از آگاهي از تاسيس مذهب شيعه توسط پيامبراعظم صلي الله عليه وآله وسلم و ايمان به حقانيت اساس مذهب شيعه بايد گفتار و رفتار شيعي را بشناسند و به آن آراسته گردند. امروز بايد براي مردم به زيبايي روشن شود شيعه کيست چه کسي لقب پرافتخار شيعه را مي تواند بدست آورد ريشه عقب ماندگي ها و مشکلات جامعه شيعي غفلت از اوصاف شيعه است. آراستگي به اوصاف شيعه علت پيشرفت و ترقي و عامل توسعه در ابعاد گوناگون است. با تبيين مسئوليت هاي شيعه بودن ومشخص شدن سيماي شيعه اهل بيت عليهم السلام و عملياتي شدن اوصاف شيعه و تحقق آن درزندگاني فردي و اجتماعي مردم ايران امت وجامعه نمونه الهي پديدار مي شود. با رعايت اوصاف شيعه در کشور ايران جامعه اي کوچک از نمونه جامعه بزرگ و جهاني حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف در پايان تاريخ ديني نمودار مي گردد و آرمان شهر و مدينه فاضله شيعي ايرانيان به جهانيان نشان داده خواهد شد.

فضائل الشيعه وصفات الشيعه شيخ صدوق

مرحوم ابن بابويه شيخ صدوق رضوان الله تعالي عليه درقرن چهارم هجري نياز شيعيان به بصيرت و آگاهي در زمينه اوصاف و فضايل شيعه را باگردآوري احاديث معتبر پيامبر و امامان پيرامون شيعه و نوشتن دوکتاب «فضائل الشيعه» و «صفات الشيعه» پاسخ داده است. وي در فضائل الشيعه چهل و يک حديث و در صفات الشيعه هفتاد و يک حديث آورده است 1. در اين نوشتار از احاديث پيرامون صفات الشيعه تنها يک حديث ترجمه و شرح مي گردد.

گفتگوي جابر و امام باقر(ع) درباره صفات شيعه

درآموزه هاي امام باقرعليه السلام به صحابي و شاگرد خويش جابرجعفي علاوه بر فضايل شيعه اصول رفتاري شيعه نيز يادآوري شده است. آن حضرت در حديثي درباره حقيقت تشيع آنچه را که يک شيعه بايد انجام بدهد و وظايف عملي شيعه را آموزش داده اند.

جابرجعفي گفته است امام باقرعليه السلام از من پرسيدند: يا جابر يکتفي من اتخذالتشيع ان يقول يحبنا اهل البيت اي جابرآيابراي کسي که تشيع رابرمي گزيندهمين که بگويدما اهل بيت رادوست مي داردکافي است سپس خودامام پاسخ دادند: فوالله ماشيعتناالامن اتقي الله واطاعه وماکانوا يعرفون الا بالتواضع والتخشع وادا الامانه وکثره ذکرالله والصوم والصلاه والبربالوالدين والتعهدللجيران من الفقرا واهل المسکنه والغارمين والايتام وصدق الحديث وتلاوه القرآن وکف الالسن عن الناس الامن خيروکانواامنا عشائرهم في الاشيا2. به خدا سوگند شيعه ما نيست جز کسي که از خدا بترسد و تقواي الهي پيشه کند و گوش به فرمان هاي الهي بدهد و از خداوند اطاعت نمايد و شيعيان جزبه تواضع وخشوع وافتادگي اداي امانت و امانت داري و ذکر فراوان و زيادي ياد خداوند و روزه ونماز و نيکي به پدر و مادر و تعهد و رسيدگي به همسايگان فقير و مسکين و بدهکار و يتيمان و صداقت و راستگويي و تلاوت قرآن و خواندن کتاب خدا و بازداشتن زبان از مردم جز در امور خير شناخته نمي شوند آنان امينان خويشاوندان و ملت خود هستند.

در اين حديث شريف از «تشيع» به عنوان مذهب اصيل و ريشه دار الهي که همان اسلام راستين واسلام رسول الله است يادشده است و امام باقرعليه السلام روي آوردن به مذهب شيعه و گزينش آن و گرفتن و اتخاذ تشيع را محور گفتگو قرار داده اند.

مطابق اين حديث مذهب تشيع درعصرامام باقرعليه السلام مکتب وراه ورسم الهي برتر شناخته مي شده است وروي آوردن به سوي آن و اتخاذ تشيع در گفتار و رفتار يک ارزش بي نظير و يک اصل بزرگ و مهم و ضرورت عمومي بوده است. به همين دليل امام دراين حديث به تبيين حد و مرزهاي تشيع پرداخته اند و اظهار محبت نسبت به اهل بيت رابراي شيعه بودن کافي ندانسته وعلاوه برآن پاي بندي به دوازده صفت ارزشمند و زيبا را لازم شمرده و آن ها را مسئوليت هاي عملي شيعه بودن قرار داده اند. امام باقرعليه السلام در اين حديث با سوگند و با دو جمله بيان گر انحصار وتاکيد بسيار اهميت عمل نمودن به رهنمودهاي اهل بيت و پيروي همه جانبه از آنان در گفتار و رفتار را يادآوري نموده اند.

شيعه بودن علاوه بر گفتار نيازمند رفتار الهي است. شعار و سخن گفتن از دوستي اهل بيت کفايت نمي نمايد بلکه بايد به رهنمودهاي اهل بيت عمل کرد و اتخاذ تشيع به عنوان مذهب علاوه بر اظهار دوستي اهل بيت به شدت وابسته به رفتار علوي و عمل گرايي و آراستگي به صفات زيباي پيامبر صلي الله عليه وآله وسلم و امامان عليهم السلام است. بي عمل شيعه بودن ناتمام است وتحقق نمي يابد.

صفاتي نظير اطاعت از خدا و تقواي الهي و کثرت ذکر خدا زيربناي اوصاف عملي زيبا و سازنده ديگر است. نماز و روزه و تواضع و خشوع و مردم داري واداي امانت وامين ملت بودن وراستگويي وکنترل زبان وتعهد به همسايگان نيازمند و فقيران و پا برهنگان و بدهکاران و يتيمان صفات رهروان امامان وشيعه اهل بيت عليهم السلام است. اين صفات الهي سازنده شهر و کشور زيباي معنوي و اخلاقي وعامل توسعه و ترقي و پيشرفت مادي و معنوي بشريت است.

تعداد بازديد:1600 آخرين تغييرات:89/10/01
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر