چهارشنبه 25 مهر 1397 - 7 صفر 1440 - 17 اكتبر 2018
صفحه اصلي/كودك و نوجوان

پیام مادرانه ای برای جهان

پيام مادرانه اي براي جهان

کتاب شعر گل بادام او جايزه شعر شوراي کتاب کودک در سال 1366 را از آن وي کرد.

 
 
پروين دولت‌آبادي (1303-1387)، شاعر و از بنيان‌گذاران شوراي کتاب کودک بود. کتاب شعر گل بادام او جايزه شعر شوراي کتاب کودک در سال 1366 را از آن وي کرد.
پروين در سال 1303 در محله احمدآباد اصفهان از مادري فرهنگي به نام فخرگيتي و پدري که رئيس اوقاف اصفهان بود به نام حسام‌الدين دولت‌آبادي زاده شد. خانواده‌اش همه اهل فرهنگ و بيشتر آن‌ها چه زن و چه مرد آموزگار بودند.
مادر او مدير مدرسه ناموس اصفهان بود. و برخي از اجدادش كه روحاني بودند نيز در گستره آموزش كار مي‌كردند، در خانواده آن ها شعر جاي ويژه‌اي داشت. فضاي خانه پر بود از شعر. از همان كودكي در ذهن او و خواهر و برادرهايش، شعرهاي حافظ، سعدي، شاهنامه، ليلي و مجنون نظامي نقش بسته بودند.
او ابتدا به مدرسه ناموس در اصفهان رفت اما به زودي همراه خانواده‌اش به تهران رفت و دوره ابتدايي را در دبستان نوروز به پايان برد. پروين سال‌هاي اوليه دبيرستان را در مدرسه نور و صداقت که آموزگاران انگليسي داشت گذراند و سال‌هاي بعد را در مدرسه آمريکايي نوربخش تحصيل کرد.
پس از دبيرستان تصميم داشت تحصيل را در رشته نقاشي و مجسمه‌سازي در دانشکده هنرهاي زيبا ادامه دهد و چند جلسه هم در دانشگاه شرکت کرد اما بازديد از يک پرورشگاه مسير او را عوض کرد. پرورشگاه متعلق به شهرداري تهران بود و پدرش رياست کل آن را برعهده داشت. خواهرش مهين نيز به اداره بخش شيرخوارگاه آن مي‌پرداخت.
پروين تصميم گرفت به سرپرستي و تربيت کودکان پرورشگاه بپردازد. در پرورشگاه شعرهايي که براي کودکان سرود بسيار مورد توجه آنان قرار گرفت. او از نوجواني به شعر فارسي توجه نشان داد و اشعاري به وزنهاي نيمايي و قالبهاي كلاسيك دارد.
دانش‌آموخته رشته عکسبرداري داخلي از انگليس، دکتراي آموزش پيش از دبستان از امريکا، از بنيانگذاران شوراي کتاب کودک. او با همکاري ليلي ايمن آهي به گردآوري گنجينه ادبيات کودکان پرداخت.او همچنين از ويراستاران بخش کتاب‌هاي کودکان انتشارات فرانکلين بود.
پروين دولت‌آبادي شاعر كودكان و نوجوانان، شاعر پيشكسوت اين گستره، در پيشبرد روند تاريخي شعر كودك سهمي بسزا داشته است.  هنگام آن فرا رسيده بود تا شعر كودك در بستر طبيعي خود جريان يابد. بديهي است كه شعر دولت‌آبادي در اين دوره يكباره به بلوغ نرسيد و پيشينه شاعر تأثير مهمي بر پختگي شعرهاي او داشت.
شعرهاي دولت‌آبادي داراي ويژگي‌هايي است كه آن‌ها را از شعرهاي شاعران پيش از خود متمايز مي‌كند. شعر او از پند و اندرز و درونمايه‌‌هاي دستوري فاصله مي‌گيرد و با رعايت ويژگي‌هاي كودك، جايگاه خود را پيدا مي‌كند. ارزش و احترام به هويت كودك و سرودن شعرهايي همساز با سرشت او، در آثار دولت‌آبادي بازتاب يافته است.
اين بينش هنگامي در جامعه ريشه دواند كه مناسبات اجتماعي براي پذيرش آن‌‌ آماده بود. ويژگي ديگر شعرهاي دولت‌آبادي، برداشتن فاصله ميان دوره كودكي و نوجواني است. حوزه شعرهاي دولت‌آبادي، جامعه كودكان و نوجوانان را در برمي‌گيرد. تا پيش از اين دوره، دامنه شعرها به دوره كودكي و بزرگسالي محدود مي‌شد. قشر نوجوان در اين دوره، لذت شعرهاي همخوان با ويژگي‌هاي خود را تجربه كرد.
 کودکان با شعر دولت‌آبادي مي‌توانستند با طبيعت ارتباط بگيرند. پروين از احساسات بچه‌ها صحبت مي‌کرد و آن رابا پديده‌هاي طبيعي پيوند مي‌داد.
وي تلاش کرد تا شعر کودکان را از حالت پند گونه خارج کرده و اشعاري که جنبه سرگرمي و تفريح براي ايشان داشته باشد ارائه کند. وي هم چنين آثاري براي بزرگسالان نيز در هر دو سبک سنتي و نيمايي سروده است. وي از معدود نويسندگاني است که آثارش در کتب درسي نيز آمده است.
پروين دولت آبادي روز سه‌شنبه بيست‌و‌هفت فروردين سال 1387 شمسي در سن84 سالگي بر اثر سکته قلبي درگذشت.
پروين براي کودکان، شعر سرود ولي اين تنها کار او براي کودکان نبود، او نشريه پيک را نيز براي کودکان به ارمغان گذاشت.
اگرچه از پروين دولت آبادي سروده هايي نيز براي بزرگسالان برجاي مانده ، اما بيشتر سرودهايش را براي کودکاني که مادرانه به آن ها عشق مي ورزيد ، سروده است . پند و اندرز مادرانه در سروده هاي پروين دولت آبادي با بيان شيرين و لذت بخش کودکانه در هم آميخته است و همين  باعث شده خواندن و شنيدن اين سروده ها براي کودکان بسيار دلپذير باشد. بسياري از سروده هاي پروين دولت آبادي در مجلات پيک دانش آموزي و کتاب هاي درسي آموزش و پرورش راه يافته است.
پروانه رنگ رنگ زيبا
باز آمده اي به خانه ما
در گوشه پنجره نشيني
تا باغِ قشنگ را ببيني
مهمان قشنگِ رنگ رنگم
همبازي کوچکِ قشنگم
امروز که غنچه هاي زيبا
لبخند زند به صورت ما
من مي کنم اين دريچه را باز
پروانه من درآ به پرواز
افزون بر اين  از پروين دولت آبادي مجموعه سروده هاي بسياري تاکنون منتشر شده است : « آتش و آب » ، « باز مي‌آيد پرستو نغمه‌خوان » ، « شوراب » ، « هلال نقره‌سا » ، « گنجشک و وزغ  » ،  « مهرتاب » ، « جمجمک برگ خزان » ، « يک بازيگر » ، « بر قايق ابر» ( مجموعه چهار صد شعر براي کودکان )، « گل بادام » ( برنده جايزه کتاب کودک در سال 1366) ، « گذري در ادبيات کودکان » ، « منظور خردمند » ، « هلال نقره‌اي » ( مجموعه غزل ) ، « در بلورين جامه انگور » ( مثنوي ) ، « شهر سنگي » ( شعر نيمايي ).
تهيه و تنظيم: مهديه زمردکار
 



 
تعداد بازديد:1937 آخرين تغييرات:89/10/06
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر