سه شنبه 25 مهر 1396 - 26 محرم 1439 - 17 اكتبر 2017
صفحه اصلي/اجتماعي(جوانان، خانواده، بانوان و...)

چندراهی ها در نوجوانی

چندراهي ها در نوجواني

دوره نوجواني از مهمترين و حساس ترين دوره هاي زندگي انسان به شمار مي رود .

دوره نوجواني از مهمترين و حساس ترين دوره هاي زندگي انسان به شمار مي رود . در اين دوره ، تغييراتي در جسم و روان نوجوان رخ مي دهد که هرکدام به نوعي بر او اثر مي گذارد . گاهي اين تغييرات ، شخصيت و منش او را به کلي دگرگون مي سازد . از اين رو شناخت جنبه هاي مهم رواني ، عقلاني ، جسماني و اخلاقي نوجوان ، اين توانايي را به او و اطرافيانش مي دهد تا شيوه صحيح برخورد با تغييرات جسمي و روحي دوره نوجواني را بدانند . اين آگاهي ، از بروز ناسازگاريهاي خاص اين دوران جلوگيري مي كند . دوران نوجواني ، همزمان با دوران بلوغ است . دوران بلوغ يکي از بحراني ترين دوره هاي زندگي هر فرد است . دوره نوجواني و بلوغ ، به سنين بين 12 تا 18 سالگي اطلاق مي شود . گاهي گذشتن از مرز کودکي و رسيدن به قلمرو بلوغ ، با نابسامانيهاي زيادي روبروست .
در اين دوره ، نوجوان نه ديگر کودک به حساب مي آيد و نه هنوز به درستي بالغ شده است . وي در مرز بين اين دو مرحله يعني کودکي و بزرگسالي قرار دارد و با انتظارات خاص هر دو دوره روبرو است . اگر کاري کودکانه کند ، او را ملامت مي کنند که بزرگ شده و اين کار در شأن او نيست ، از سوي ديگر نيز در زمره بزرگسالان محسوب نمي شود .
دوره نوجواني از ديرباز مورد توجه انديشمندان و صاحب نظران تعليم و تربيت قرار داشته است . افلاطون اين دوره را زماني معرفي کرده که احساسات و عواطف بر افکار فرد چيره مي شود . استانلي هال متخصص در روان شناسي بلوغ ، دوره نوجواني را دوره طوفان و يک جهش ناگهاني مي داند .روان شناسان مي گويند ، نوجوان کسي است که مي خواهد نسبت به آنچه تاکنون بوده تغيير شيوه دهد و برخلاف سابق ، آنچه را بزرگسالان مي گويد ، نپذيرد .
 در دوره نوجواني ، هويت يابي مسئله اي حاد مي شود . بطوريکه نوجوان روز به روز براي دستيابي به هويت مشخص ، تغيير جهت مي دهد . در دوران نوجواني ، انسان با مجموعه اي از تغييرات شناختي - رواني و احساسي روبروست . نوجوان به اين موضوع اهميت مي دهد که در نزد ديگران چگونه جلوه مي کند .
 گاهي طرز راه رفتن خود را عوض مي کند ، لهجه خود را تغيير مي دهد ، نسبت به مسايل پيرامون خود با حساسيت بيشتر مي نگرد و اندک اندک به دنياي درون خويش وارد مي شود . نوجوان کم کم به قدرت تفکر و استدلال خويش پي مي برد . مجموعه اين حالات ، کوششي است که در پايان راه کودکي نمايان مي شود . اين حالات ، عموما" با واكنشهاي روحي و رواني همراه است . والدين متوجه مي شوند که کودک مطيع ديروز ، به کلي تغيير کرده و رفتارش متفاوت شده است . گاهي نوجوان در اين دوره سني ، ترش رو و يا گوشه گير مي شود و گاهي نيز تلاش مي کند که توجه ديگران را حتي از طريق عصباني کردنشان ، به خود جلب کند .
يکي از سؤالات در دوره نوجواني اين است که من کيستم ؟ اين سؤال ، قرنهاست ذهن بشر را به خود مشغول كرده و موضوع اشعار ، داستانها و زندگي نامه هاي بي شماري بوده است . اين سؤال در دوره نوجواني ، مي تواند به درک هويت نوجوان کمک کند . اريکسون روانشناس آلماني مي گويد :
هويت يابي
" هويت انسان در نوجواني شکل مي گيرد ". در اين دوره ، نوجوان سؤالاتي از خود مي پرسد مثل اينکه من کيستم؟ به کجا مي روم و چه هدفي دارم ؟ نحوه جوابگويي به اين سؤالات ، در رشد هويت نوجوان تاثير مي گذارد . اگر او بتواند به اين سؤالات پاسخ مناسب بدهد ، احساس آرامش مي کند ، وگرنه دچار اضطراب مي شود . در دوره نوجواني ، هويت يابي مسئله اي حاد مي شود . بطوريکه نوجوان روز به روز براي دستيابي به هويت مشخص ، تغيير جهت مي دهد . در دوران نوجواني ، انسان با مجموعه اي از تغييرات شناختي - رواني و احساسي روبروست . نوجوان به اين موضوع اهميت مي دهد که در نزد ديگران چگونه جلوه مي کند .
نوجوان درتلاش است تا بين تصوري که از خود دارد و تصوري که ديگران از او دارند ، هماهنگي ايجاد کند . گاهي اوقات طرد شدن از سوي اجتماع و يا اطرافيان ، ممکن است باعث شود که نوجوان از هيچ راهي نتواند احساس هويت کند . البته دستيابي به احساس هويت فردي تا حدي به مهارتهاي شناختي نيز بستگي دارد .
در مجموع بايد گفت که برخي از نوجوانان در شناخت و درك خود ، موفق مي شوند و برخي ديگر شکست مي خورند . در هويت يابي ، مسايلي از قبيل روابط ميان والدين و فرزندان ، مسايل فرهنگي و يا تغييرات اجتماعي دخالت دارد . در جوامع ساده و ابتدايي که تغييرات اجتماعي به کندي رخ مي دهد ، شکل گيري هويت نسبتا" ساده است ، اما در جوامع پيچيده که تغييرات اجتماعي پي درپي است ، هويت يابي ممکن است فرايندي مشکل و طولاني داشته باشد . زيرا در اين جوامع ، نوجوان با الگوهاي فکري و رفتاري متعددي روبرو مي شود . بنابراين در انتخاب ، با مشكل مواجه مي شود.
از ديگر ويژگيهاي دوره نو جواني ، رشد شناختي و عقلي است. کودک غالبا" در واقعيتها و تفکرات حسي و حرکتي محصور است و تفکر او وابسته به اشياء خارجي است . اما نوجوان قدرت ذهني فوق العاده اي پيدا مي کند که او را از قيد واقعيتهاي خارجي رها مي سازد . اين ويژگي او را متوجه عالم ذهني و دروني خود مي کند .
نوجوان درتلاش است تا بين تصوري که از خود دارد و تصوري که ديگران از او دارند ، هماهنگي ايجاد کند . گاهي اوقات طرد شدن از سوي اجتماع و يا اطرافيان ، ممکن است باعث شود که نوجوان از هيچ راهي نتواند احساس هويت کند . البته دستيابي به احساس هويت فردي تا حدي به مهارتهاي شناختي نيز بستگي دارد .
روانشناسان ، نوجواني را آغاز دوره تفکر انتزاعي مي دانند . در اين دوران ، نوجوان احساس قدرت زياد مي کند . نوجوان در اين مقطع سني ، مي تواند قضاياي منطقي را درک کند و استدلال علمي در او قوي مي شود . در دوره نوجواني ، استعدادها و توانمنديها نيز اختصاصي تر مي شود . به عنوان مثال ممکن است هر نوجواني در دروس يا حرفه هاي خاصي موفقيت کسب کند . در دوره نوجواني ، ساده انديشي دوران طفوليت از بين مي رود و نوجوان به سنجش و ارزيابي مسائل مي پردازد تا در نظام ذهني خود ، دوباره آنها را بسازد . از اين رو شايد در مورد برخي امور متعارف شک کند و حتي از افکار و عقايد والدين خود انتقاد نمايد . نوجوان در پي کسب استقلال فکري است . ممکن است درمورد اعتقادات خودش نيز دچار شک و ترديد شود . نه اينکه آنها را نفي کند ، بلکه مي خواهد ، آنها را دوباره بازسازي کند و زيربنايي استدلالي براي آنها بيابد . از اينرو والدين و مربيان نبايد از شک و ترديدهاي نوجوان ، دچار نگراني و اضطراب شوند ، بلکه بايد او را براي رسيدن به يقين ، ياري کنند . بنابراين شک ، توقفگاه خوبي نيست ، اما معبر و راهي مناسب براي رسيدن به حقيقت است .
از ديگر ويژگيهاي دوره نوجواني ، ابراز وجود است . اثبات شخصيت و نشان دادن قابليتها ، يکي از مطبوع ترين لذات روحي و رواني در نوجوان است که براي نيل به آن از هيچ کوششي دريغ نمي کند . حس سازگاري با اجتماع ، يکي ديگر از تمايلات دروني نوجوانان و جوانان است . اگر نوجواني در اين مسئله موفق نشود ، دچار يأس و افسردگي مي گردد . روان شناسي به نام دکتر هاريس مي گويد : " نوجوانان و جوانان براي خود مستقل هستند . شما هم بايد آنها را صاحب شخصيت بدانيد . در دوران بلوغ بيش از هر زمان ديگري ، انسان به اين که مورد توجه باشد ، اهميت مي دهد و به شدت احتياج دارد که به عنوان يک دوست و يا شريک تلقي شود. "
 
صداي جمهوري اسلامي
تنظيم براي تبيان : کهتري
 
مقالات مرتبط



 
تعداد بازديد:845 آخرين تغييرات:89/10/28
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر