شنبه 28 دي 1398 - 22 جمادي الاول 1441 - 18 ژانويه 2020
صفحه اصلي/اخبار فناوري

آسمان نمای تهران

آسمان نماي تهران

پلانتاريوم

چند ماهي است هنگامي که شهروندان تهراني از تقاطع بزرگراه همت و بزرگراه مدرس عبور مي کنند، سازه اي بنفش رنگ به شکل يک نيم کره بزرگ را در قسمت جنوبي مشاهده مي کنند و برايشان سوال پيش مي آيد که اين نيم کره غول پيکر چيست ؟ آيا توپي است که براي رقابت هاي جام جهاني فوتبال آماده مي شود يا کاربرد ديگري دارد!؟
نمايي از يک آسمان نما
پلانتاريوم، جواب پلانتاريوم است. Planetarium يا همان آسمان‌نما، تالاري است که در آن نمايي از ستارگان، سياره‌ها و ديگر پديده‌هاي آسماني براي اهداف آموزشي يا سرگرمي نمايش داده مي‌شود. معمولاً آسمان‌نما داراي گنبدي است که بينندگان در زير آن مي‌نشينند و تصويري از آسمان را که با پروژکتور مخصوصي بر سقف گنبد مي‌افتد نگاه مي‌کنند.
تدريس علم نجوم عمدتاً متکي بر مشاهده ستارگان و سياراتي است که در آسمان شب ظاهر مي شوند. در عين حال کمتر مکان آموزشي را مي توان يافت که از فضاي باز بتواند به خوبي جهت آموزش ستاره شناسي استفاده نمايد. عواملي همچون يافتن مکان مناسب، مطلوب بودن شرايط جوي، صاف و تاريک بودن آسمان شب، مشاهده تعداد زيادي ستاره که بصورت فشرده در کنار يکديگر قرار دارند، تصور خطوط فرضي دستگاههاي مختصات در آسمان و ... باعث مي شود که آموزش اين علم در فضاهاي باز با دشواري انجام پذيرد. با استفاده ازآسمان نما مي توان اکثر مسائل مربوط به فراگيري علم نجوم را در محيطي مناسب و با امکانات نمايشي گسترده به نمايش گذاشت.
در مرکز گنبد آسمان نما يک پروژکتور قرار دارد که شامل پروژکتورهاي جداگانه اي براي خورشيد، ماه، سيارات و ستارگان مي باشد. اين پروژکتورها توسط موتورهاي دقيقي به حرکت در مي آيند و در صورت لزوم سرعتشان را سريع و يا آرام  مي کنند. مي توان اين پروژکتورها را طوري ساخت که آسمان شب را در هر زماني در گذشته يا آينده نشان دهند.
مکان آسمان نما
شهرداري تهران در راستاي طرح سازماندهي اراضي عباس آباد بعد از افتتاح بوستان آب و آتش و بوستان بنادر در نظر دارد اين آسمان نما را نيز در آينده افتتاح کند. محدوده 560 هكتاري زمين هاي عباس آباد از ميدان ونك، خيابان حقاني، اتوبان همت، بزرگراه آفريقا از جهان كودك تا ميدان آرژانتين، اتوبان رسالت، تونل رسالت تا پادگان عباس آباد و خيابان شهيد عربعلي و تختي گسترده است. معاون شهرسازي اراضي عباس آباد درباره طرح هاي فرهنگي اين مجموعه مي گويد: «... محور فرهنگي اراضي از ميدان فرهنگ شروع مي‌شود، اين محور از باغ‌موزه دفاع مقدس عبور مي‌كند، به پارك طالقاني مي‌رود و با پل 370 متري طبيعت به مجموعه گردشگري وصل مي‌شود. اين محور به پارك طالقاني كه مي‌رسد در مركز پارك در باغ يادمان، ميدان پرچم با ارتفاع 150 متر در نظر گرفته شده است.
در پارك سفرهاي آسماني يا گلستان منظومه شمسي، سومين پلانتاريوم دنيا از جهت كيفيت ساخته مي‌شود كه شكل نهايي آن خورشيد است...»
البته آسمان نماي ديگري به نام آسمان نماي تهران در ارديبهشت 1372 با همت سازمان جغرافيايي تاسيس گرديده است که در حال حاضر نيز به عنوان يكي از بخش هاي اين سازمان، مشغول فعاليت است. اين مرکز مي تواند مواردي مانند آنچه در زير آورده شده است را براي مخاطبين نمايش دهد:
آسمان نما
 - 5800 ستاره كه ثوابت نيمكرة شمالي و جنوبي را تشكيل مي دهند.
- منظومة شمسي، شامل خورشيد و سيارات و نحوه حركت سيارات به دور خورشيد و نيز چگونگي چرخش ماه به دور زمين
- نحوه حركت ظاهري خورشيد و سيارات و ماه بر روي خط دايرة البروج و نشان دادن چگونگي پيدايش فصول چهارگانه
- استواي سماوي، نصف النهار سماوي و دايرة البروج
- دنباله دارها و نحوة حركت آنها در آسمان
مدير آسمان‌نما  در پاسخ به اين سؤال كه چرا آموزش نجوم در ايران سخت دانسته مي‌شود مي‌گويد: «خيلي از رسانه‌ها، نجوم را علمي سنگين و دست نيافتني توصيف مي‌كنند، در حالي كه مي‌شود علم نجوم را به شيريني آموزش داد. ستاره‌شناسي علم قابل دسترسي است، چون شما كارگاهي داريد كه هميشه در دسترس‌تان است. كافي است سرتان را بالا بگيريد و به آسمان نگاه كنيد!»
انجام فعاليت هاي نجومي به صورت حرفه اي تر، نياز به ابزارآلات و وسايل پيشرفته اي دارد که منجمان جوان کشورمان از نبود آن ها رنج مي برند. ساخت چنين تجهيزاتي مانند رصدخانه ملي ايران و آسمان نماي فوق مي تواند به گسترش اين دانش کهن در سرزمينمان کمک کند.
 
تهيه و تنظيم براي تبيان:
م.ح.اربابي فر



 
تعداد بازديد:9099 آخرين تغييرات:89/10/30
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر