چهارشنبه 28 شهريور 1397 - 9 محرم 1440 - 19 سپتامبر 2018
صفحه اصلي/اخبار فناوري

مصاحبه با نویسنده پدیده کتاب فصل

fiogf49gjkf0d

مصاحبه با نويسنده پديده کتاب فصل

مهم‌ترين ويژگي دور چهاردهم جايزه کتاب فصل، معرفي يک دانش آموز 18 ساله بود که در آغاز جواني کتابي را با عنوان "الفباي المپياد نجوم و اختر فيزيک" تاليف کرده است. هفتمين دوره المپاد نجوم که قرار است فردا در سراسر کشور برگزار شود بهترين بهانه اي بودکه درباره اين المپياد و چگونگي موفقيت در آن با محمد بهرام‌پور، اين نخبه جوان کشور به صحبت بنشينيم.

 
در ميان تمام المپيادهايي که درکشور برگزار مي شوند المپياد نجوم از همه جوانتر است. در مقايسه با ساير رشته هاي المپيادي مثل رياضي، فيزيک، کامپيوتر و ... المپياد نجوم چگونه توانست جاي خود را در ميان آن ها باز کند؟
 
اين دوره، هفتمين دوره برگزاري المپياد نجوم است و نسبت به ساير المپيادهاي ديگر بسيار نوپاست. البته اين المپياد قبلا در بين مدارس خاصي برگزار مي شد اما 7 سال است که به صورت عمومي  برگزار مي گردد. به طور کلي هدف از برگزاري المپيادها  شناسايي، جذب، پرورش، حمايت و هدايت جوانان بااستعداد کشور و اعتلاي سطح علمي آنهاست که المپياد نجوم هم دقيقا چنين هدفي را دنبال مي کند. اگر به علاقه فراواني که بچه هاي ايراني به نجوم و ستاره شناسي دارند و مقام هايي که در المپيادهاي جهاني نجوم کسب کرده اند توجه کنيم، متوجه ضرورت برگزاري اين المپياد در سطح کشور خواهيم شد. کسب رتبه نخست المپياد جهاني نجوم پارسال توسط ايران به خوبي پتانسيل بالاي بچه هاي ما را در اين علم نشان مي دهد.
 
اصولا برگزاري المپياد چه فوايدي براي خود دانش آموزان دارد؟
مطالعه براي المپياد، ذهن انسان را باز مي کند و به طور کلي ديد شما را تغيير مي دهد به طوريکه اگر در آن نتيجه هم نگيريد بازهم به واسطه وقتي که براي اين کار گذاشته ايد استفاده لازم را برده ايد. شکوفايي و خلاقيت ذهن شايد مهمترين اثري است که المپياد مي تواند بر روي يک دانش آموز داشته باشد.
 
يکي از دغدغه هاي دانش آموزان براي مطالعه المپياد نجوم اين است که نمي توانند ميان زمان مطالعه براي دروس مدرسه و المپياد تعادل ايجاد کنند. از طرفي  مدارس و خانواده ها هم اين المپياد را خيلي جدي نمي گيرند. به نظر شما چگونه مي توان اين مشکل را حل کرد؟
شايد در ابتدا چنين کاري واقعا سخت به نظر برسد اما واقعا نشدني نيست. اگر دانش آموز در سر کلاس، مباحث را به طور کامل دريافت کند و مطالعات مستمر درسي خود را انجام دهد به راحتي مي تواند زماني را جهت مطالعه المپياد اختصاص دهد. يکي از مشکلات مهم دانش آموزان ما عدم برنامه ريزي مناسب است که اگر به آن توجه کنند موفق خواهند بود. بسياري از افراد موفق در المپيادها در مدارس خودشان نيز رتبه هاي بالايي را کسب کرده اند.
 
آيا براي آمادگي جهت المپياد به معلم هم نياز است؟ به بيان ديگر حضور معلم تا چه حد در موفقيت فرد تاثيرگذار است؟
وجود معلم  ضروري است اما کافي نيست. براي مثال مدرسه اي هفته اي 8 جلسه کلاس با حضور اساتيد مختلف براي المپياد در نظر گرفته بود در حالي که تمام دانش آموزان آن مدرسه به مدال برنز دست يافتند و طلايي نشدند. در صورتي که يکي از دارندگان مدال طلاي سال پيش که برنز جهاني را نيز کسب نموده خودش به تنهايي در يک روستا مطالعه مي کرده و فقط در روزهاي5 شنبه با دوستش انتقال اطلاعات داشتند و تنها براي مدت کمي سراغ معلم رفتند.
در هر دو مثالي که براي شما آوردم معلم حضور داشته اما در مواقعي که استاد نقش جهت دهي و رفع اشکال را ايفا کرده درصد موفقيت بسيار بيشتر بوده است. به طور کلي معلم نبايد جاي خلاقيت و فکر را براي فرد بگيرد و لقمه را حاضرآماده در دهانش بگذارد.
 
نحوه برگزاري المپياد نجوم چگونه است و در چند مرحله برگزار مي گردد؟
تا قسمت کسب مدال دو مرحله است. معمولا در مرحله اول بين 1500 تا 2500 نفر شرکت مي کنند و در حدود 10 درصد افراد شرکت کننده در اين مرحله انتخاب و به دور بعدي راه مي يابند. مرحله اول شامل 30 سوال تستي و 8 مساله کوتاه است که داوطلبان در مدت 240 دقيقه به آن ها پاسخ خواهند داد.  مرحله اول المپياد در بهمن ماه و بعد از امتحانات دي ماه مدارس برگزار مي شود.
مرحله دوم که در ارديبهشت ماه برگزار مي شود به صورت کاملا تشريحي است و نحوه پاسخ دادن به سوالات فوت و فن خاص خودش را مي خواهد!  معمولا تا زمان مشخص شدن نتايج هيچ کدام از شرکت کننده ها از قبولي خود مطمئن نيستند. در صورتي که در مرحله قبل تقريبا افراد از قبولي يا عدم قبولي خود مطلع بودند.
 
بعد از مرحله دوم که نتايج مشخص مي شود بر چه اساسي مدال ها اهدا مي شود؟
بعد از مشخص شدن نتايج، بسته به ميزان اختلاف نمرات شرکت کنندگان در حدود 40  نفر (کمي بيشتر يا کمتر) انتخاب مي شوند و در يک دوره کلاس تابستاني که به دوره باشگاه معروف است حضور پيدا مي کنند. در طي اين دوره با سنجش نمرات آزمون هاي مستمر و آزمون پاياني  مدال ها اهدا مي شود. 10 طلا، 10 نقره و به بقيه افراد برنز اهدا مي شود. البته اگر اختلاف تراز نفرات آخر زياد باشد، به آنها گواهي حضور در باشگاه ارائه مي شود و از گرفتن مدال بي بهره مي مانند (البته اين اتفاق به ندرت روي مي دهد).
 
سرانجام بچه هاي المپيادي ما چه مي شود؟ معمولا بعد از کسب مدال و موفقيت در المپياد ديگر کسي از اين افراد خبري ندارد و کمتر ديده شده است که آن ها به فعاليت در نجوم ادامه دهند. چه چيزي باعث مي شود که اين اتفاق رخ دهد؟
شايد بتوان گفت براي بعضي افراد المپياد نجوم به پلي براي دور زدن کنکور تبديل شده است. متاسفانه اکثر بچه هايي که در المپياد مدال مي گيرند در دانشگاه رشته فيزيک را انتخاب نمي کنند و معمولا مشغول تحصيل در رشته هاي برق و مکانيک در دانشگاه هاي برتر کشور مي شوند و بعد از طي کردن دوره کارشناسي تعداد زيادي از آن ها مشغول ادامه تحصيل در خارج از کشور مي شوند. البته شايد اين مورد بيشتر به مسئولان کشور مرتبط باشد که به دليل نبودن بستر مناسب و امکانات لازم چنين اتفاقي رخ مي دهد.
 
المپياد و نجوم آماتوري به هم مرتبط هستند؟ يعني اگر شما سال ها قبل از شرکت در المپياد، فعاليت هاي رصدي و نجومي داشته باشيد آيا تضميني هست که حتما در المپياد موفق شويد؟ و به بيان ديگر اگر شما يک المپيادي نخبه باشيد آيا يک منجم آماتور خوب شناخته مي شويد؟
نه، واقعا اين گونه نيست. نجوم آماتوري و المپياد نجوم دو مورد از هم جدا ولي مرتبط هستند. ممکن است شب هاي رصدي يک فرد المپيادي به تعداد انگشتان يک دست هم نباشد و در مقابل ممکن است يک منجم آماتور هيچ شناختي از نجوم محاسباتي نداشته باشد. اما اگر اين دو با هم ترکيب شوند بسيار ايده آل خواهد بود. يعني کسي که يکسري مفاهيم را براي شرکت در المپياد آموخته است اگر فعاليت هاي آماتوري نجوم را ادامه دهد به تمام محفوظاتش عمق مي بخشد و از آن طرف اگر يک منجم آماتور اطلاعات محاسباتي و مفهومي اش را افزايش دهد علت پديده هايي را که رصد مي کند به خوبي متوجه مي شود.
 
در ايران رابطه المپياد و نجوم آماتوري چگونه است؟
معمولا اين دو مورد از هم جدا هستند و شما افراد کمي را مي يابيد که در هر دو حوزه داراي مهارت باشند.
 از المپياد فاصله بگيريم و به خودتان بپردازيم.کتاب شما به عنوان پديده کتاب فصل معرفي شده است کمي درباره کتابتان برايمان بگوييد.
خانه کتاب يکسري مسابقه به عنوان کتاب سال، کتاب فصل و ... را برگزار مي کند بدين صورت که انتشارات کتاب هاي خود را به دبيرخانه مسابقات معرفي مي کنند و  بر اساس پارامترهاي مختلف به کتاب ها امتيازدهي مي شود. در 14امين دوره کتاب فصل که در تابستان امسال برگزار شد کتاب الفباي المپياد نجوم و اخترفيزيک بنده به عنوان کتاب تقدير شده انتخاب شد.
 
با توجه به اين که شما محصل هستيد و بيشتر وقتتان بر روي درس خواندن متمرکز شده است چگونه اين کتاب را تاليف کرده ايد؟
در دوران راهنمايي من تازه با نرم افزاز Word و تايپ ده انگشتي آشنا شده بودم و دوست داشتم همه چيز را تايپ کنم! در همان سال تمام جزوات نجوم آماتوري و خلاصه هاي خودم را به صورت منسجم و تايپ شده تنظيم کردم. وقتي وارد وادي المپياد شدم کم کم متوجه شدم هيچ کتاب جامعي نيست که بچه ها براي شرکت در المپياد بتوانند از آن استفاده کنند و با خريد دو يا سه کتاب همه مطالب المپياد را فراگيرند. من در کتابخانه ام در حدود  200 کتاب فارسي و در حدود 1500 کتاب انگليسي در کامپيوترم دارم. قطعا جمع آوري چنين حجمي از کتب مختلف براي همه مقدور نيست و  طبيعتا براي من هم به راحتي مقدور نبود و به سختي توانستم آن ها را گردآوري کنم. به فکر اين افتادم که اگر مطالبي که در کتب مختلف آمده است را گردآوري کنم و با زبان ساده تري بنويسم هم نياز خودم را برطرف مي کند و هم ديگران مي توانند از آن استفاده کنند. البته اصلا دنبال نوشتن کتاب و چنين کاري نبودم. اما يک روز که جزوه ام را به يکي از اساتيدم نشان دادم ايشان به من گفتند که چرا اين جزوه را تبديل به کتاب نمي کني. بعد از آن موقع من در حدود يک سال و نيم وقت بر روي اين کار گذاشتم و سرانجام به کمک انتشارات دانش پژوهان  توانستم آن را به چاپ برسانم.
 
به جز اين کتاب که در دو جلد منتشر شده است، کتاب ديگري هم تاليف کرده ايد؟  
بله. يک کتاب به نام "ستاره شناس آينده" نيز نوشته ام که براي افراد علاقه مند به ستاره شناسي در سنين نوجواني است.
 
به عنوان حرف آخر براي بچه هايي که فردا در المپياد نجوم شرکت مي کنند چه صحبتي داريد. چه آن هايي که مطمئن هستند نتيجه مي گيرند و چه آن هايي که کمي استرس امتحان دارند و نگران هستند؟
به آن ها مي گويم مسيري که تا اينجا آمده ايد درست است و شما يک کاري را  فراتر از بقيه هم سن و سالانتان انجام داده ايد اما اين که صرفا به کسب مدال فکر کنيد اشتباه است و نبايد آن را به عنوان هدف اصلي انتخاب کنيد. اگر شما مسير زندگي خود را مشخص کنيد اين تنها يک مرحله از زنگي است که بايد به عنوان يک وسيله به آن نگاه کنيد، نه يک هدف.
 
م.ح.اربابي فر
بخش دانش و زندگي تبيان



 
تعداد بازديد:1209 آخرين تغييرات:89/11/06
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر