چهارشنبه 1 آذر 1396 - 3 ربيع الاول 1439 - 22 نوامبر 2017
صفحه اصلي/دين و انديشه

چرا می گویند تسبیحات اربعه؟

چرا مي گويند تسبيحات اربعه؟

در رکعت سوم و چهارم نماز ، به جاي سوره ي حمد مي توان ذکر تسبيحات اربعه را قرائت کرد .

 


در رکعت سوم و چهارم نماز ، به جاي سوره ي حمد مي توان ذکر تسبيحات اربعه را قرائت کرد . تسبيحات اربعه از مجموع تسبيح ،تحميد ،تهليل و تکبير برآمده است که همه به نوعي از خانواده ي تسبيح مي باشند .

«سبحان الله و الحمد لله و لا اله الا الله و الله اکبر »، را تسبيحات اربعه ناميده اند، با آن که تنها يکي از آن چهار تا سبحان الله است و بقيه تسبيح نيست، بلکه تحميد و تهليل و تکبير است ، اين است که :
 تسبيح به معناي منزّه دانستن خدا از عيب و نقص است ؛ از اين حيث ، تحميد هم تسبيح است ؛ زيرا تحميد منزه دانستن خدا از هر ناپسندي است ، زيرا گفته شده : « التحميد هو الثناء على علوه و ارتفاعه ذاتا و صفاتا و أفعالا عن كل نقيصة و علة »؛ يعني تحميد همان ثنايي است که بر بزرگي و رفعت شأن خدا از نظر ذات و صفات و افعال ، صورت مي گيرد .
 تهليل نيز تسبيح است ؛ زيرا تنزيه خدا از هر گونه شريک و همتاست .
تکبير نيز تسبيح است ؛چرا که  تنزيه خدا از هر گونه محدوديت و توصيف ناقص است .
بنابراين سه ذکر تحميد و تهليل و تکبيرهم خود، نوعي تسبيح  ، بلکه سرور همه تسبيحات هستند .1

 
سرّ تسبيحات اربعه

در رکعات سوم و چهارم نماز مي توان به جاي حمد تسبيحات اربعه را خواند که سرّ چهارگانه بودن اين تکبيرات چهار ضلعي بودن کعبه و بيت المعمور و عرش الهي است ؛ 2 به عبارت ديگر حقيقت عيني و خارجي که اين تسبيحات به آن اشاره دارند ، يک موجود واقعي و عيني در عالم برتر به نام بيت المعمور است که چهار وجه دارد و هر قسمت از اين تسبيحات به يکي از آن وجوه اشاره مي کنند .
در ابتداي تسبيحات نمازگزار سبحان الله گفته و خداوند را از نسبتهايي که مخلوقين به او مي دهند پاک و منزه مي شمرد و اقرار مي کند که عبادت ما شايسته مقام قدس او نيست، اما چون خود خدا اذن داده و بلکه امر فرموده که همين عبادتهاي ناقص را انجام دهيم ادامه داده و از اين بابت از خداوند قدرداني نموده و حمد و ثناي الهي را بر زبان جاري مي کند و سپس لا اله الا الله گفته و اعلام مي کند که هر گونه ستايش و پرستش فقط مخصوص خداست و ليس في الدار غيره ديار، و در پايان الله اکبر گفته و مجدداً تاکيد مي نمايد که اينها که ما مي فهميم و بر زبان جاري مي نماييم هرگز لايق مقام ربوبي نبوده و خداوند متعال بزرگتر از آن است که به وصف در آيد.
همچنين گفته شده که الحمدلله اشاره به توحيد افعالي و لااله الا الله اشاره به توحيد صفاتي و اسمائي و الله اکبر اشاره به توحيد ذاتي دارد و سبحان الله ابتداي تسبيحات بيانگر تنزيه خداوند از تمامي اين مراتب تصور شده مي باشد . و چون سوره حمد نيز به نوعي مشتمل بر اين توحيدات ثلاثه است اين تسبيحات مي توانند در رکعات سوم و چهارم ، جايگزين سوره حمد گردند . 3
فرآوري : زهرااجلال
گروه دين تبيان

پي نوشت ها :
 1.عبد الحسين طيب، أطيب البيان في تفسير القرآن، ج‏1، ص 172 ؛ ميانجي محمد باقر، بدائع الكلام في تفسير آيات الأحكام، ص 171.
2- عبدالله ، جوادي آملي ، اسرار الصلوة ، ص79
3- قاضي سعيد محمدبن محمد مفيد قمي ، الاربعينات، ص46-47

منابع :
- سايت حوزه
- مقاله ؛ ف.حسين زاده



 
تعداد بازديد:5084 آخرين تغييرات:89/11/27
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر