سه شنبه 3 مهر 1397 - 15 محرم 1440 - 25 سپتامبر 2018
صفحه اصلي/اجتماعي(جوانان، خانواده، بانوان و...)

با آبرویم بازی نکن

با آبرويم بازي نکن

همه افراد دور خودشان ديواري شيشه‌اي دارند؛، ديواري که گاه ضخيم است و گاه نازک، گاه مشبک است و گاه صيقلي؛

 

همه افراد دور خودشان ديواري شيشه‌اي دارند؛، ديواري که گاه ضخيم است و گاه نازک، گاه مشبک است و گاه صيقلي؛ ديواري که گاه صاحبش ورودي آن را ‌به‌روي غريبه‌ها قفل مي‌کند و گاه نيمه باز مي‌گذارد. برخي آدم‌ها اجازه مي‌دهند ديگران خيلي راحت با تلنگري که مي‌تواند لبخند يا سلامي باشد، از ديوار بگذرند و وارد حريمشان شوند و برخي ديگر در برابر تلنگرها (بسته به شخص) مقاومت مي‌کنند و گاهي در نهايت، اجازه مي‌دهند آدم‌ها فقط از وراي ديوار شيشه‌اي با آن‌ها تماس داشته باشند. اين ديوار شيشه‌اي از هر جنس و وسعت و ضخامتي که باشد همان حريم خصوصي است، حريمي که براساس فرهنگ‌ها و جوامع و شخصيت افراد متفاوت است. هرکدام از ما در برابر افراد حريم خاصي داريم. حريم ما در برابر مادرمان با حريمي که در برابر همسر داريم متفاوت است. اين حريم در برابر دوستان و افراد غريبه و خويشاوندان هم شکل‌هاي گوناگوني دارد.
مجيد ابهري، رفتارشناس، با تاکيد بر اينکه حريم خصوصي شامل ابعاد مادي و معنوي است مي‌گويد: «مسائل شخصي افراد از قبيل اسرار فردي، روابط خصوصي، اسناد و مدارک فردي، بعضي روابط هم در زمره حريم خصوصي افراد است که بايد محترم شمرده شود. اگرچه امروزه با ورود اينترنت به زندگي، بسياري از کارشناسان معتقدند ديگر براي کسي نمي‌توان حريم خصوصي قائل شد، رفتار‌شناسان، به ويژه رفتارشناسان مسلمان، همچنان بر لزوم احترام به حريم خصوصي تاکيد مي‌کنند و معتقدند آبروي افراد و حريم خصوصي آنها گران‌بهاتر از جان و خون آنهاست، چرا که افشا شدن بعضي اسرار و روابط باعث بيشتر‌شدن بي‌اخلاقي و کم‌تر ‌شدن امنيت اجتماعي مي‌شود، تا جايي که ورود به حريم خصوصي شهروندان بايد با اجازه قانون يا تعيين حدود توسط شخص باشد.»
محترم‌شمردن حريم خصوصي افراد باعث افزايش امنيت فکري و اجتماعي مي‌شود و هر اندازه ابعاد تضعيف و دخالت در حريم خصوصي افراد بيشتر شود مي‌توان گفت امنيت فکري افراد و جامعه بيش از پيش به مخاطره مي‌افتد.
به گفته مهدي دوايي، روان‌شناس خانواده، «آنچه ما از آن به عنوان حريم خصوصي ياد مي‌کنيم در علم روا‌ن‌شناسي «حيطه کنترل» نام دارد، حيطه‌اي که اگرچه در افراد متفاوت است، هر فردي از اين که ديگران بخواهند به آن وارد شوند ناراحت مي‌شود و از آن دفاع مي‌کند. آدم‌ها در برابر افرادي که قصد تعرض به آنها را دارند واکنش نشان مي‌دهند، واکنشي که گاه دروني است و گاه بيروني. در واکنش بيروني، فردي که احساس مي‌کند حريم شخصي‌اش مورد تعرض ديگران قرار گرفته به صورت پرخاشگري و طغيان عکس‌العمل نشان مي‌دهد، اما فردي که به هر دليلي از جمله ضعف يا کمرويي نتواند واکنش نشان بدهد دچار درماندگي و خشم دروني مي‌شود که در درازمدت، با تکرارش مي‌تواند زمينه‌ساز اختلالات روحي - رواني شود.» 
تجاوز به حريم خصوصي
احترام به حريم شخصي باعث سلامت رواني در جامعه و افراد مي‌شود. احترام به حريم ديگران حتي در رفتار با سالمندان و تربيت بچه‌ها هم بسيار مؤثر است. مهدي دوايي در اين‌باره مي‌گويد: «تجسس و کنجکاوي مستقيم در امور بچه‌ها باعث موضع‌گيري آنها و پنهان‌کاري بيشتر مي‌شود. بنابراين، بهتر است به جاي اينکه مدام از آنها بپرسيم کجا بودي و کجا مي‌روي، به آنها اعتماد کنيم و بگوييم من مطمئنم تو بهترين تصميم را مي‌گيري، براي حفظ اعتماد شما تلاش مي‌کند واقعاً بهترين تصميم را بگيرد. حتي در روابط بين همسران هم توصيه مي‌شود مدام با همسرمان تماس نگيريم و نپرسيم کجا هستي و کي مي‌آيي. دوري از اين رفتار باعث مي‌شود او زودتر به سمت ما بر‌گردد و فرد در حيطه کنترل خود بهتر رفتار کند.»
تجسس ممنوع!
از نگاه آسيب‌شناسي رفتاري، بسياري از آسيب‌هاي موجود در جامعه به دليل از بين‌رفتن مرزهاي خصوصي است، چرا که در روابط اجتماعي  حريم‌هاي مشخص و تعريف شده‌اي وجود دارد، اما در روابط بين فردي بايد خودمان اين چارچوب‌ها را مشخص کنيم‌. به گفته ابهري، رفتار‌شناسي هر فردي بايد چارچوب‌ها و حريم مشخصي براي خود داشته باشد تا هرکسي به خود اجازه ندهد اسرار  و مسائل شخصي‌اش را افشا و در آن دخالت کند.
«در اسلام روي امنيت بسيار تاکيد شده. همچنين، براساس نظريه مازلو نياز به حريم شخصي بعد از برآوردن نيازهاي فيزيولوژيک در رتبه دوم قرار دارد. .»  به گفته مجيد ابهري، آسيب‌شناس اجتماعي، محدوده حريم خصوصي و احترام به حريم ديگران براساس فرهنگ‌ها و تربيت خانوادگي افراد متفاوت است. وي تجسس و ورود به حريم ديگران را يکي از علل پر‌رنگ‌شدن بي‌اعتمادي در روابط اجتماعي، به وجودآمدن رمزها و قفل‌هاي بيشتر، و ايجاد انواع رمزها و حتي زبان‌هاي عجيب مانند زبان زرگري ومطربي مي‌داند. آيا به راستي، امروز که همه ما پريم از ادعاهاي روشنفکري و متجددبودن وقت آن نرسيده است که بيشتر به حريم خصوصي يکديگر احترام بگذاريم و کمتر در امور همديگر تجسس کنيم، همان‌گونه که قرآن فرموده «لا تجسسوا».
در آيه‌ي 12 سوره‌ي حجرات آمده است: «اي کساني که ايمان آورده‌ايد! از ظن و گمان در مورد يکديگر بپرهيزيد که بعضي از ظن‌ها گناه است و در کار يکديگر تجسس و کنجکاوي نکنيد»
اکنون سايه‌ي وحشتي بر خانواده‌ها گسترده شده است و افراد حتي در خلوت‌ترين حريم‌هاي‌شان نگران افشاي روابط خصوصي‌شان هستند. تکنولوژي‌هايي از اين دست، به‌جاي آن‌که وسيله‌ي آرامش باشند، تبديل به تهديدي شده‌اند که هر از گاهي آبرو و حيثيت عده‌اي را به بازي مي‌گيرند. فيلم‌هاي منتشر شده در اينترنت، سي‌دي‌ها، بلوتوث‌ها و... که خصوصي‌ترين روابط افراد را به نمايش مي‌کشند و حتي مي‌توانند به فروپاشي خانواده‌ي قربانيان بيانجامند، تهديدي براي امنيت رواني تمامي افراد محسوب مي‌شوند؛ چراکه هر يک از افراد جامعه مي‌تواند قرباني بعدي اين ماجرا باشد.
 
 در آيه‌ي 12 سوره‌ي حجرات آمده است: «اي کساني که ايمان آورده‌ايد! از ظن و گمان در مورد يکديگر بپرهيزيد که بعضي از ظن‌ها گناه است و در کار يکديگر تجسس و کنجکاوي نکنيد». در اين آيه‌، به وضوح براي حريم انسان احترام قائل شده نيز کنجکاوي و تجسس در امور ديگران ممنوع شده است که مي‌توان وارد شدن به حريم خصوصي افراد را از بارزترين مصاديق اين تجسس دانست.در سال‌هاي اخير، بارها شاهد بوديم که با نقض حريم خصوصي افراد، فيلم‌ها و سي‌دي‌هايي در سطح جامعه پخش شده که گاه از خصوصي‌ترين روابط پرده برداشته و با بازي با آبرو و حيثيت افراد، موجب فروپاشي خانواده‌ها گشته است. در قانون مجازات اسلامي، بند الف ماده ي 640 آمده است: «هر کس نوشته، طرح، نقاشي، تصوير، فيلم و... و به‌طور کلي هر چيز که عفت و اخلاق عمومي را جريحه‌دار کند، براي تجارت يا توزيع به نمايش عمومي بگذارد، به مجازات حبس از سه ماه تا يک سال و جزاي نقدي از يک ميليون و پانصدهزار ريال تا شش ميليون ريال و تا 74 ضربه شلاق، يا به يک يا دو مجازات مذکور محکوم خواهد شد».
 
سپيده دانايي- چارقد
فرآوري و تنظيم : کهتري
 
در بخش فيلم و انيميشن  "خطرات حريم خصوصي" را ببينيد.
 
مقالات مرتبط

تعداد بازديد:1259 آخرين تغييرات:89/11/28
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر