شنبه 2 تير 1397 - 9 شوال 1439 - 23 ژوئن 2018
صفحه اصلي/دين و انديشه

خنده ای که کلید بهشت است

fiogf49gjkf0d

خنده اي که کليد بهشت است

از همه شما محبوبتر نزد خدا كسى است كه اخلاقش از همه بهتر باشد، همان كسانى كه متواضعند، با ديگران مى جوشند و مردم نيز با آن ها مى جوشند.

 

حضرت محمد (صلي الله عليه و آله )مي فرمايند: از همه شما محبوبتر نزد خدا كسى است كه اخلاقش از همه بهتر باشد، همان كسانى كه متواضعند، با ديگران مى جوشند و مردم نيز با آن ها مى جوشند. از همه شما مبغوض تر نزد خدا افراد سخن چينى هستند كه در ميان برادران جدايى مى افكنند، و براى افراد بى گناه در جستجوى لغزشند
پيروزى حضرت رسول (صلى الله عليه وآله) هر چند با تأييد و امداد الهى بود، ولى عوامل زيادى از نظر ظاهر داشت كه يكى از مهم ترين آنها جاذبه اخلاقي پيامبر (صلى الله عليه وآله)بود. آن چنان صفات عالى انسانى و مكارم اخلاق در او جمع بود كه دشمنان سرسخت را تحت تأثير قرار مى داد و به تسليم وادار مي‌كرد و دوستان را سخت مجذوب مى ساخت.
بلکه اگر اين را معجزه اخلاقي پيامبر (صلى الله عليه وآله) بناميم اغراق نگفته ايم، چنان كه نمونه اى از اين معجزه اخلاقى در فتح مكّه نمايان گشت: هنگامى كه مشركان خونخوار و جنايت پيشه، كه ساليان دراز هر چه در توان داشتند بر ضدّ اسلام و شخص پيامبر (صلى الله عليه وآله) به كار گرفتند در چنگال مسلمين گرفتار شدند، پيغمبر اكرم (صلى الله عليه وآله) بر خلاف تمام محاسبات دوستان و دشمنان، فرمان عفو عمومى را صادر كرد و تمام جنايات آن ها را به دست فراموشى سپرد و همين سبب شد به مصداق «يدخلون فى دين الله افواجا» گروه گروه مسلمان شوند.
درباره حسن خلق پيامبر (صلى الله عليه وآله)، گذشت، مهربانى، ايثار، فداكارى و تقواى آن حضرت(صلى الله عليه وآله) داستان هاى زيادى در كتب تفسير و تاريخ آمده است، از جمله در معانى الاخبار ص 83:
از حسين بن على(عليه السلام) روايت شده كه فرمود: «از پدرم اميرمؤمنان على (عليه السلام) درباره ويژگي هاى زندگى پيامبر(صلى الله عليه وآله) و اخلاق او سؤال كردم. پدرم مشروحا به من پاسخ فرمود: در بخشى از اين حديث آمده است:
رفتار پيامبر(صلى الله عليه وآله) با همنشينانش چنين بود كه دايما خوشرو و خندان و سهل الخلق و ملايم بود، هرگز خشن و سنگدل و پرخاشگر و بد زبان و عيبجو و مديحه گر نبود، هيچ كس از او مأيوس نمى شد و هركس به در خانه او مى آمد، نوميد بازنمى گشت. سه چيز را از خود رها كرده بود: مجادله در سخن، پرگويى و دخالت در كارى كه به او مربوط نبود. و سه چيز را در مورد مردم رها كرده بود: كسى را سرزنش نمى فرمود.
از لغزش ها و عيوب پنهانى مردم جستجو نمى كرد. هرگز سخن نمى گفت مگر در مورد امورى كه ثواب الهى را اميد داشت، در موقع سخن گفتن به قدرى نافذالكلمه بود كه همه سكوت اختيار مى كردند و تكان نمى خوردند و به هنگامى كه ساكت مى شد آنها به سخن درمى آمدند، امّا نزد او هرگز نزاع و مجادله نمى كردند... هرگاه فرد غريب و ناآگاهى با خشونت سخن مى گفت و درخواستى مى كرد تحمّل مى نمود، و به يارانش مى فرمود: هرگاه كسى را ديديد كه حاجتى دارد به او عطا كنيد، و هرگز كلام كسى را قطع نمى كرد تا سخنش پايان گيرد»
آرى، اگر اين اخلاق كريمه و اين ملكات فاضله نبود، آن ملّت عقب مانده جاهلى و آن جمع خشن انعطاف ناپذير، در آغوش اسلام قرار نمى گرفتند، و به مصداق «لانفضّوا من حولك» همه پراكنده مى شدند. و چه خوب است كه اين اخلاق اسلامى امروز زنده شود و در هر مسلمانى پرتوى از خُلق و خوى پيامبر (صلى الله عليه وآله) باشد.
روايات اسلامى در اين زمينه، چه درباره شخص پيامبر (صلى الله عليه وآله) و چه درباره وظيفه همه مسلمين فراوان است كه در اينجا به چند روايت به نقل از مجمع البيان 2اشاره مى كنيم:
پيامبر(صلى الله عليه وآله) فرمود: «اِنَّما بُعِثْتُ لاُتَمِّمَ مَكارِمَ الاَخْلاق; من براى اين مبعوث شده ام كه فضايل اخلاقى را تكميل كنم»، به اين ترتيب، يكى از اهداف اصلى پيامبر(صلى الله عليه وآله) همين تكميل فضايل اخلاقى است.
1ـ در حديثى آمده است كه پيامبر(صلى الله عليه وآله) فرمود: «اِنَّما بُعِثْتُ لاُتَمِّمَ مَكارِمَ الاَخْلاق; من براى اين مبعوث شده ام كه فضايل اخلاقى را تكميل كنم»، به اين ترتيب، يكى از اهداف اصلى پيامبر(صلى الله عليه وآله) همين تكميل فضايل اخلاقى است.
 
2ـ در حديث ديگرى از آن حضرت (صلى الله عليه وآله) آمده است: «اِنَّما الْمُؤْمِنُ لِيُدْرِكَ بِحُسْنِ خُلْقِهِ دَرَجةَ قائِمِ اللَّيْلِ وَ صائِمِ النَّهارِ; مؤمن با حسن خلق خود به درجه كسى مى رسد كه شب ها به عبادت مى ايستد و روزها روزه دار است.
 
3ـ و باز از همان حضرت (صلى الله عليه وآله) آمده است كه فرمود: «مامِنْ شَىء أَثْقَلَ فِى الْميزانِ مِنْ حُسْنِ الْخُلْقِ; چيزى در ميزان عمل در روز قيامت سنگين تر از حسن خلق نيست»
حضرت محمد (ص) بهشت
4ـ نيز از آن حضرت (صلى الله عليه وآله) نقل شده كه فرمود: «أحبُّكم اِلى اللّهِ أَحْسَنَكم أَخْلاقا الموطؤن اكنافا، يألَفونو يُؤلَفون، وأبغضكم الى الله المشّاؤن بالنميمة، المفرّقون بين الاخوان، الملتمسون للبراء العثرات; از همه شما محبوبتر نزد خدا كسى است كه اخلاقش از همه بهتر باشد، همان كسانى كه متواضعند، با ديگران مى جوشند و مردم نيز با آن ها مى جوشند. از همه شما مبغوض تر نزد خدا افراد سخن چينى هستند كه در ميان برادران جدايى مى افكنند، و براى افراد بى گناه در جستجوى لغزشند»3
 
5 ـ رسول خدا (صلى الله عليه وآله) فرمود: «ما مِنْ شَىء فِى الْميزانِ أَثْقَلَ مِنْ حُسْن الْخُلْقِ; هيچ چيز در ميزان (عمل) سنگين تر از خوشخويى نيست»4
 
6ـ رسول خدا (صلى الله عليه وآله) فرمود: «انَّكم لَنْ تَسعُوا النّاسَ بِأَمْوالِكُم فَسَعُوهم ببَسطِ الْوُجُوه و حُسْنِ الخُلقِ; شما هرگز نمى توانيد با اموال خود پاسخگوى نياز همه مردم باشيد، پس با گشاده رويى و خوشخويى آنان را از خود خوشنود سازيد»5
 
7ـ از امام صادق (عليه السلام) از پدرانش نقل شده كه رسول خدا (صلى الله عليه وآله) فرمود: «عَلَيْكُم بِحُسْنِ الْخُلْقِ، فَاِنَّ حُسْنِ الْخُلْقِ فِى الْجَنَّةِ لامَحالَةَ، وَ اِيّاكُمْ وَ سُوءُ الْخُلقُ، فاِنَّ سُوءَ الْخُلْقِ فِى النّارِ لا مَحالَةً; بر شما باد به خوشخويى; زيرا خوشخويى به ناچار در بهشت است و بپرهيزيد از بدخويى كه بدخويى به ناچار در دوزخ است»
 
8 ـ جابربن عبدالله انصارى از امام باقر (عليه السلام) نقل كرده كه فرمود: «تبسُّمُ الرَّجُلِ فى وجهِ أخيه حسنة...; لبخند آدمى به صورت برادرش از حسنات است...6
 
9ـ امام على (عليه السلام) فرمود: «التّبسُّمُ فى وجهِ المؤمنِ الغريبِ مِنْ كفّارةِ الذّنوب; برخود متبسّمانه با مؤمن غريب، گناهان را مى پوشاند»7
 
10ـ از امام على (عليه السلام) نقل شده است: «بشاشَةُ الوجهِ عطيَّةٌ ثانيةٌ; گشاده رويى، بخشش دوّمى است»8
 
گروه دين و انديشه – مهدي سيف جمالي
برگرفته از درس اخلاق حضرت آيت الله العظمي مکارم شيرازي(دامت برکاته)

1. سوره قيامت، آيه 15.
2. ج 10،ص333.
3. تفسير نمونه،ج377ـ380.
4. بحارالانوار،ج71،ص386.
5. بحارالانوار، ج 71، ص 394.
6. كافى، ج 2، ص 188.
7. جامع الاخبار، ص 101.
8. الاثناعشرية، ص 20.



 
تعداد بازديد:892 آخرين تغييرات:89/12/05
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر