دوشنبه 3 مهر 1396 - 4 محرم 1439 - 25 سپتامبر 2017
صفحه اصلي/اخبار فناوري

همرفت

همرفت

شايد بارها برايتان اتفاق افتاده باشد كه در يك روز بسيار سرد زمستان وقتي به خانه مي‏رسيد سريع بخاري را روشن كرده و از كنار بخاري تكان نمي‏خوريد.

 
همرفت
 
 
ولي بعد از مدتي به راحتي مي‏توانيد به جاهاي مختلف خانه (اتاق) برويد و اصلاً احساس سرما نكنيد. به عبارتي بعد از مدتي بخاري كل خانه (اتاق) را گرم كرده است.
 
 اين كار چگونه صورت گرفته است؟ جهت حركت هوا در اطراف بخاري خانگي (گرمكن) چگونه است؟
همرفت
 
 
 
يا مواد غذايي داخل يخچال بر اثر چه پديده‌اي سرد مي‌شوند؟ جهت حركت هوا در فضاي داخل يخچال چگونه است؟
 
مطابق شكل زير به دو سر يك شلنگ شفاف يك سه راهي وصل كنيد. شلنگ را پر از آب كنيد و مقداري پرمنگنات از قسمت باز سه راهي وارد كنيد.
 
همرفت
حال يك شمع روشن را در زير قسمت سمت راست شلنگ (مطابق شكل) قرار دهيد و حركت پرمنگنات را بررسي كنيد؟ حال شمع را زير قسمت سمت چپ شلنگ قرار دهيد، چه اتفاقي مي‏افتد؟
 
براي پاسخ به سؤال بالا و بررسي آزمايش، توجّه شما را به مشاهده اين فيلم جلب مي‏كنيم.
براي ديدن فيلم کليک کنيد.
 
در تصوير زير مقداري پرمنگنات در آب ريخته شده است. وقتي شعله در زير ظرف گرفته مي‌شود پرمنگنات چگونه در آب حل مي‌شود؟ مسير پرمنگنات نشان دهنده چيست؟
همرفتهمرفت
همرفت
 
بنابراين همان طور كه در عكس رو به‌ رو مي‏بينيد، مي‏توان گفت كه وقتي قسمتي از يك سيال (مايع، گاز) گرم شود، چگالي آن قسمت كم شده و به همين خاطر بالا مي‏رود و قسمت سنگين‏تر (داراي چگالي بيشتر) جايگزين آن مي‏شود.
همرفت
اين كار به طور مداوم انجام مي‏گيرد و موقعي به اتمام مي‏رسد كه چگالي همه جا يكسان شود. به عبارتي همه جاي سيال هم دما شود.
همرفت
بنابراين يكي از راه هاي انتقال گرما (كه در سيال ها اتفاق مي‏افتد) اين است كه يك قسمت از سيال در اثر گرم شدن حركت كرده و به جاي ديگر مي‌رود و بر اثر آن گرما را با خود حمل مي‌كند. اين نوع انتقال گرما را همرفت گويند.
 
از ديد ميكروسكوپيك مي‏توان گفت كه ذرّات و مولكول هاي يك سيال با گرم شدن به جاي ديگر انتقال مي‏يابند و انرژي گرمايي را با خود انتقال مي‏دهند. به عبارتي اين ذرّات داراي انرژي گرمايي (جنبش زياد) هستند و  باعث گرم شدن جاي ديگري كه در آن قرار گرفته‏اند، مي‏شوند.
 
براي مشاهده جريان همرفتي، با ما همراه باشيد:
 
دو فيلم زير را به دقت تماشا کنيد.
همرفت
در فيلم اول به جريان همرفتي در بالاي شعله توجّه كنيد. اگر فيلم دوم را نيز به دقت مشاهده نموده باشيد شمعي را که داخل يك ظرف قرار گرفته است خواهيد ديد. 
 
همان طور که ديديد در طرفين ظرف هم دو لوله شيشه‌اي قرار دارد.
از يك عود روشن (توليد كننده دود) براي مشاهده مسير دود استفاده مي‌كنيم. حال به مسير دود توجّه كنيد. آيا مي‌توانيد جريان همرفتي را تشخيص دهيد؟
پديده مشابهي را مي‌توان با يك ظرف شيشه اي، عود و شمع ترتيب داد. به نظر شما مسير دود عود نشان دهنده چيست؟
 
 
مرکز يادگيري سايت تبيان - تهيه: محسني
تنظيم: مريم فروزان کيا



 
تعداد بازديد:3584 آخرين تغييرات:89/12/07
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر