دوشنبه 23 تير 1399 - 21 ذي القعده 1441 - 13 ژولاي 2020
صفحه اصلي/اخبار فناوري

چرا مريخ را دوست داريم!

چرا مريخ را دوست داريم!

چند هفته پيش بود که فضانوردان ماموريت شبيه سازي شده "مارس 500 " به مريخ رسيدند و در سطح آن راه پيمايي کردند. پروژه شبيه سازي شده مارس 500 گواه خرج هاي بسياري است که صرف اکتشاف اين سياره شده است و نشان از علاقه بشر به شناخت سياره سرخ دارد. اما چه عاملي باعث شده است مريخ تا اين حد براي ما جذاب باشد؟!

انگيزه نخست: همانندي مريخ و زمين

جالب است بدانيد که سياره ي سرخ داراي آب يخ زده در دو کلاهک قطبي است. همچنين مدارک علمي در دست دانشمندان گواه آن است که در روزگاران دور و شايد در دوران اخير، آب به شکل مايع بر سطح آن جاري بوده است. نشانه هاي فرسايش در شيب کوه ها و دهانه هاي آتشفشاني در مريخ کاملا يادآور پديده هاي جغرافيايي در زمين است و اين ها همه نشانه هايي است از اين که اين سياره ي خاموش، روزي زنده و باطراوت و شايد پذيراي حيات فرا زميني بوده باشد.
چرا مريخ را دوست داريم!
علاوه بر اين ها مريخ و زمين تشابهات ظاهري جالبي دارد. يک روز در اين سياره برابر 24.5 ساعت و اندازه ي آن يک سوم زمين است. جاذبه ي آن نيز حدودا 3 مرتبه کمتر از سياره ي خودمان است. البته اين کشش براي راه رفتن بر روي سطح مريخ بس است. توجه داشته باشيد که اين جاذبه ي کم، برتري بزرگي براي موشک هاي فضايي است بدين گونه که با کم بودن سرعت گريز، پرواز موشک از سطح مريخ با صرف انرژي کمتر و در پي آن با هزينه ي کمتري انجام خواهد شد.يقينا مانند اين پديده را در ماه نيز مشاهده کرده ايد، وقتي که آپولو ماه را به مقصد زمين ترک کرد، انرژي کمتري به کار برد تا پرتاب از سکوي پرواز در زمين.
 

انگيزه دوم: راز هاي پنهان در سياره ي سرخ

با همانندي هايي که اشاره شد بعيد به نظر نمي رسد که حيات باکتريايي يا چيزي همانند آن در بهرام موجود باشد. برخي بر اين باورند که فضاپيماي وايکينگ آثاري از حيات را در سال 1976 به زمين مخابره کرده است. برخي نيز مدعي اند که ما شواهدي از حيات را در شهاب سنگ هايي که از مريخ آمده اند يافته ايم.مريخ پيماها نيز به نوبه ي خود در اين راستا پژوهش کرده اند ولي بي گمان تنها راه براي اطمينان کامل، فرود آدمي بر سطح مريخ خواهد بود.تمام دانشمندان در اين موضوع هم فکر هستند که توانايي آدمي در مشاهده ي کلي سطح مريخ و گزينش محل آزمايش و موشکافي داده ها با ربات ها قابل سنجش نيست.با کشف حيات در مريخ ما مي توانيم پاسخ بزرگترين سوالات آدمي را بيابيم. پرسش هايي از قبيل: آيا ما در جهان تنها هستيم؟ به راستي بنياد و ريشه ي حيات چيست؟ شرايط مناسب براي نجات حيات در کيهان چه مي باشد؟
چرا مريخ را دوست داريم!

انگيزه سوم: کمک به همبستگي زمين

فتح جهاني مريخ خواهد توانست دروازه اي نو به سياست کشورها بگشايد. البته اين درست است که هم اکنون زمين ما آرمان شهر شاعران نيست و شوربختانه، سياست جنگ هنوز هم جريان دارد. ولي اگر خوب بيانديشيد، آدمي هيچ گاه به اندازه ي حال مستعد چنين رخدادي نبوده است.کشور هاي جهان قابليت آن را دارا هستند که با همکاري مشترک، دروازه هاي فضا را بر روي آدمي بگشايند.براي نمونه، ايستگاه فضايي جهاني مي تواند نمونه اي از اين توان بنهفته باشد. تصور کنيد کشمکش هاي جهاني پايان يابد و دستيابي به مريخ يک هدف جهاني گردد. نه تنها هدفي براي آمريکا،روسيه يا کشورهاي ديگر، بلکه هدفي والاتر براي تمامي نوع بشر. حتي اگر فتح نخستين به دست يک کشور انجام گيرد باز هم مريخ براي همه ي انسان هاست.
 

انگيزه چهارم: ارزش اقتصادي

سياره ي مريخ از ديد اقتصادي هم بسيار گرانبهاست.اگر سطح آن را در نظر بگيريم؛ مريخ با مساحت 144 تريليون متر مربع به همان اندازه داراي فضاست که زمين خشکي دارد.مزاياي چنين زمين گسترده اي از جوانب گوناگون کاملا روشن است.مي توانيد از پدربزرگتان بپرسيد که در گذشته زمين متري چند بوده و آن را با قيمت روز بسنجيد!ولي جداي از شوخي، به راستي اين زمين بکر در مريخ، از ديد سکونتي، صنعتي، اقتصادي و مانند آن، بسيار پربهاست.
همچنين اين سياره داراي مقدار قابل توجهي دوتريوم مي باشد.دوتريوم يک ايزوتوپ پايدار هيدروژن است که يک ميلي ليتر از آن انرژي برابر 20 تن زغال سنگ ايجاد مي کند.در مريخ مقدار قابل توجهي هم فلزات کمياب همانند پلاتينيوم، زر و نقره موجود است.ترابري اين مواد از مريخ به زمين آسان خواهد بود.البته خرده سيارات اطراف بهرام نيز بسيار باارزش هستند. براي نمونه داکتيل، ماه خرده سياره ي آيدا، با قطر 1.4 کيلومتر ،از تمامي آهني که آدمي تاکنون در کره ي زمين بهره گيري کرده، بيشتر آهن دارد.
 

انگيزه پنجم: مکان سياره

مي دانيم که از ديد مسافت، بهرام نخستين سياره پس از زمين در دستگاه خورشيدي است و به طور تخميني، نزديک به زمين به شمار مي آيد.همچنين آن قدر به خورشيد نزديک هست تا از نور و گرماي آن بهره مند گردد.البته به اندازه ي کافي هم از خورشيد دور هست تا از دگرگوني هاي گرمايي خورشيد در امان بماند زيرا که ما هنوز کاملا از چرخه ي دراز مدت گرمايي خورشيد آگاه نيستيم و در صورت بروز خطر براي زمين، مريخ مي تواند پناهگاه خوبي براي آدميان باشد. شايد بتوان گفت که مريخ تا مدت ها در کمربند حيات باقي خواهد ماند.
چرا مريخ را دوست داريم!

انگيزه ششم: يافتن آب

جنگ ها در دوران قديم بر سر دو عامل مهم اتفاق مي افتادند: اختلافات قبيله اي و کشور گشايي. با گذشت زمان کم کم اين دو عامل کنار رفتند و جنگ ها بيشتر به خاطر به دست آوردن منابع با ارزش مانند نفت و گاز از کشورهاي مختلف اتفاق افتادند. کارشناسان مي گويند در آينده جنگ ها نه به خاطر کشور گشايي رخ مي دهند و نه به خاطر نفت و گاز بلکه دليل اصلي وقوع آن ها به دست آوردن آب است. در اين جنگ کسي پيروز است که به منابع آبي دسترسي داشته باشد.
رشد جمعيت، گرم شدن کره زمين، ذوب شدن يخچال هاي طبيعي، مصرف بي رويه آب در بخش صنعتي و ... همه دلايلي هستند که بشر را با بحران کمبود آب در آينده مواجه خواهند کرد. و اگر کشورها از اکنون به فکر تامين منابع آبي خود نباشند در چند دهه آينده با مشکل جدي بي آبي رو به رو خواهند شد.
حال اگر بشر بتواند به منبعي از آب در خارج از سياره خود دسترسي پيدا کند، آنگاه مي تواند با خيالي آسوده به ادامه حيات نسل خود در زمين اميدوار باشد.
 

انگيزه هفتم: چالشي براي آدميان

بي گمان فتح و اسکان در سياره ي سرخ، دشوارترين کاري خواهد بود که آدمي تاکنون با آن دست و پنجه نرم کرده است؛ درست همانند ساخت پل هاي سترگ يا آسمان خراش هاي بلند بالا، تسخير مريخ نيز چالشي بزرگ براي آدمي و نمود رشد و پيشرفتي شگرف براي اين گونه به شمار مي آيد. حتي اگر شش انگيزه ي پيشين وجود نداشت، تنها همين يک انگيزه کافي بود براي تسخير اين سياره! ما مريخ را فتح خواهيم کرد نه تنها براي سود جستن از منابع و فوايد آن، بلکه براي دشوار بودن و رويايي بودن آن، تا نشان دهيم که آدمي تواناست تا مرزهاي گيتي را درنوردد و فهم و بينش خود را در سراپرده ي هستي گسترده سازد.
 
م.ح.اربابي فر
بخش دانش و زندگي
برگرفته از مقاله "هفت انگيزه براي فتح مريخ" نوشته هادي بوستاني



 
تعداد بازديد:1854 آخرين تغييرات:89/12/16
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر