دوشنبه 26 آذر 1397 - 9 ربيع الثاني 1440 - 17 دسامبر 2018
صفحه اصلي/قرآن

انسان های خدایی چگونه اند؟!

انسان هاي خدايي چگونه اند؟!

 

 

خدا باوران همواره خداوند را در رفتارهاي شخصي و اجتماعي خويش در نظر مي گيرند و در دايره بايدها و نبايدهاي الهي با کمال دقت راه را مي پيمايند . مقصد آنها رضا و رضوان الهي است و خداوند ، قطب نماي تنظيم کارها و رفتارآنها مي باشد .


خدا باوران همواره خداوند را در رفتارهاي شخصي و اجتماعي خويش در نظر مي گيرند و در دايره بايدها و نبايدهاي الهي با کمال دقت راه را مي پيمايند . مقصد آنها رضا و رضوان الهي است و خداوند ، قطب نماي تنظيم کارها و رفتارآنها مي باشد .



بايد به اين نکته توجه کرد که خداباوري به معني دوري گزيدن از نعمت هاي الهي و رهبانيت و گوشه گيري نيست ، بلکه اباحه گري و بي قيدي نيز از جلوه هاي دين داري و خدا محوري نيست و اين هر دو ، راه به بي راهه خواهند برد .
خدا محوران ، هميشه حضور پروردگار را در ژرفاي وجود خويش احساس مي کنند :
خداجويان ، دلي را که با ياد خداوند مي تپد و با ذکر فراوان آرام مي گيرد : «وَاذْكُرُواْ اللّهَ كَثِيرًا؛ خدا را بسيار ياد کنيد .» (انفال ، 45) ، به بيگانگان نمي سپارند.
 

سامان يافتن رفتارهاي شخصي

خداباوران در عمل ، بندگي را از دل و جان مي پذيرند و تکاليف الهي را به انجام مي رسانند و نيک مي دانند که :
«تِلْكَ حُدُودُ اللّهِ وَمَن يُطِعِ اللّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ؛ اينها حدود الهي است و هر کس از خدا و پيامبر او اطاعت کند ، وي را به باغ هايي در آورد که از زير(درختان) آن ، نهرها روان است. در آن جاودانند و اين، همان کام يابي بزرگ است.» (نساء ، 13)
ايمان و يقين به خدا ، در جان خدامحوران حالتي پديد مي آورد که رفتارشان را کنترل مي کند و آنان را از لغزش و گناه باز مي دارد ، آنان در حقيقت « وَالْحَافِظُونَ لِحُدُودِ اللّهِ ؛ کساني هستند که حدود الهي را رعايت مي کنند .» (توبه  ،112 )
ايشان بر اين باورند که خدا همواره برکارهاي آنان حاضر و ناظر و از ظاهر و باطن آنان آگاه است که : «أَلَمْ يَعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُمْ ؛ آيا نمي دانند خداوند از باطن آنها و سخنان سري ايشان آگاه است .» (توبه ، 78)
آنان با علم به اين حضوري، از دست زدن به گناه و تجاوز به حدود الهي همواره هراسناکند و خود را براي فردا آماده مي سازند ، روزي که نه مال و نه فرزند ، هيچ کدام به کار انسان نمي آيد و تنها قلب سليم و عمل صالح ، توشه آخرت است . از اين رو ، با دقت و وسواس به کارهاي خود مي پردازند که : « وَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ ؛ و هر نفس بنگرد براي فردا (قيامت) چه عملي پيش مي فرستد.» (حشر  ،18)
 

دنيا وسيله اي بيش نيست !

سعادت مندي و عاقبت به خيري ، هشياري و برنامه ريزي مي طلبد. خدا محور مي داند که زندگي دنيا ، مرحله ديگري از حيات آدمي است که بايد روزي از اين مرحله نيز گذر کند . از اين رو ، دلبستگي به آن را تباه کننده ارزش ها و فضيلت ها مي داند و اين آيه نوراني را فرا روي خود مي نهد که : « إَنَّ الَّذِينَ لاَ يَرْجُونَ لِقَاءنَا وَرَضُواْ بِالْحَياةِ الدُّنْيَا وَاطْمَأَنُّواْ بِهَا وَالَّذِينَ هُمْ عَنْ آيَاتِنَا غَافِلُونَ ، أُوْلَـئِكَ مَأْوَاهُمُ النُّارُ بِمَا كَانُواْ يَكْسِبُونَ ؛ آنان که به ديدار ما (بازگشت به خداوند) اميد و باور ندارند و به زندگي اين جهان خشنود شدند و به آن رضايت دادند و کساني که از نشانه هاي ما غافلند ، اينان جايگاهشان ، به سزاي آنچه مي کردند ، آتش دوزخ است.» (يونس ، 7 و 8)
به عبارتي مي توان گفت که : هدف مؤمن ، آخرت است نه دنيا که : « الدنيا مزرعه الاخرة »1 آري ، دل بستگي ، عشق به دنيا و دنيامداري ، سرچشمه دوري از خدا و ايستايي است . البته بهره بردن از دنيا براي رسيدن به ارزش ها و شکوفايي استعداد ها ، نه تنها نکوهيده نيست ، بلکه شايسته و ستودني مي باشد .
حضرت محمد صلي الله عليه و آله مي فرمايد : «من اتخذ زوجه فليکر مها ؛ کسي که همسري مي گيرد، بايد به او احترام بگذارد» ايشان در کنار احترام به همسر ، گرامي داشتن فرزندان را نيز از پيروان خويش درخواست مي کرد و مي فرمود: « اکرموا اولادکم و احسنوا آدابهم ؛ به فرزندان خود احترام و با آداب و روش پسنديده با آنان معاشرت کنيد»

بازتاب ايمان در رفتار اجتماعي

خدامحوران هماره با مردم با گشاده رويي و تبسم سخن مي گويند و به فرمان الهي گوش فرا مي دهند که: « وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْناً ؛ و با مردم به زبان خوش سخن بگوييد.» (بقره ، 83)
جبرئيل امين نزد رسول الله آمد و گفت: «خداي سلامت مي رساند و مي فرمايد: با خلق من(مردم) مدارا کن .» 2
از ديگر کارهاي خداپسندانه خداباوران ، تلاش در راه برآوردن نيازهاي برادران ديني است. آنان در اين راه از هيچ کوششي فروگذار نيستند . امام صادق عليه السلام مي فرمايد: «کسي که يکي از نيازهاي برادر ديني اش را برآورد ، خداي عزوجل صد هزار حاجت هاي او را برآورده مي سازد که نخستين از آنها ، بهشت است .»3
 

تسخير قلب به محبت الهي
خدا ،انسان ،تقوا ،خودسازي

محبت ، در فرهنگ اسلامي معنايي بس والا دارد و شايسته است که محبت خوبان را در قلب خود جاي دهيم ؛ چرا که به هرچه محبت پيدا کنيم ، به تدريج ، با همان چيز ، انس و الفتي ناگسستني خواهيم يافت.
پيامبر گرامي اسلام مي فرمايد : « انسان با کسي است که او را دوست مي دارد.»4 البته بالاترين محبت ها ، محبت به خداوند است . در انس و الفت با خداوند ، چنان لذتي نهفته است که هيچ چيز را ياراي برابري با آن نيست .
پيامبر گرامي اسلام مي فرمايد:
« خدا به موسي بن عمران وحي کرد : مرا دوست بدار و دوستي مرا در دل هاي ديگران بگستران . موسي عرض کرد: اي خدا من دوستت دارم ، ولي چگونه تو را نزد بندگانت محبوب سازم ؟ خدا فرمود: نعمت هايي را که به آنان داده ام ، به ايشان يادآوري کن ، زيرا آنان جز خوبي از من نديده و به ياد ندارند.»5
امام حسين عليه السلام مي فرمايد: بر پايه آيات قرآن ، گروهي از مردم که از عشق خدا بي نصيبند ، کساني هستند که اموال ، کسب و کار ، فرزند و اقوام و دوستان را در عرض خدا قرار داده اند و در مقابل، مؤمنان و خدامحوران لبريز از عشق پروردگارند و هيچ محبتي را بر محبت خداوند مقدم نمي دارند . خداوند در قرآن مجيد از آنان چنين ياد مي کند : «وَالَّذِينَ آمَنُواْ أَشَدُّ حُبًّا لِّلّهِ ؛ دوستي آنان که ايمان آورده اند به خداوند شديدتر است.» (بقره ،165)
امام سجاد عليه السلام نيز در«مناجات المحبين» مي فرمايد: «الهي من ذاالذي ذاق حلاوه محبتک فرام منک بدلا ؛ خدايا کيست که شهد شيرين محبت تو را چشيد و غير تو را به دوستي گرفت ؟ ايشان در مناجاتي ديگر مي فرمايد:
« خدايا، مرا از آنان قرار ده که ژرفاي جانشان را از محبت خود لبريز و آنان را از زلال گوارايت سيراب ساختي . پس در پرتو لطفت به مناجات هاي لذت بخش دست يافتند. »6
امام حسين عليه السلام مي فرمايد: بر پايه آيات قرآن ، گروهي از مردم که از عشق خدا بي نصيبند ، کساني هستند که اموال ، کسب و کار ، فرزند و اقوام و دوستان را در عرض خدا قرار داده اند و در مقابل، مؤمنان و خدامحوران لبريز از عشق پروردگارند و هيچ محبتي را بر محبت خداوند مقدم نمي دارند

مهرورزي و گذشت در حريم خانه و خانواده

در آيين مقدس اسلام ، کانون خانواده و نظام آن ارزشمند خوانده شده و در اين ميان شايسته است اعضاي خانواده ، بنا بر سفارش دين اسلام ، بيش از ديگر نهادها در استحکام بناي آن بکوشند و همواره با مهر و محبت در حق يکديگر و گذشت از لغزش هاي همديگر ، به کانون خانواده صفا و گرما بخشند . رسول رحمت و مهرباني نيز در سفارشي زيبا اين گونه مي فرمايد:« احسن الناس ايمانا الطفهم باهله وانا الطفکم باهلي ؛ نيکوترين ايمان را کسي دارد که با خانواده اش مهربان تر باشد و من از همه شما با خانواده ام مهربان تر هستم .»7
و باز آن حضرت مي فرمايد : «من اتخذ زوجه فليکر مها ؛ کسي که همسري مي گيرد، بايد به او احترام بگذارد .»8 ايشان در کنار احترام به همسر ، گرامي داشتن فرزندان را نيز از پيروان خويش درخواست مي کرد و مي فرمود : « اکرموا اولادکم و احسنوا آدابهم ؛ به فرزندان خود احترام و با آداب و روش پسنديده با آنان معاشرت کنيد.»9
 

نتيجه گيري :

خدا محوران به دورن خويش روشني مي دهند و با ياد خدا ، جاده سلامت و سعادت را مي پويند و دل آنان لبريز ياد خداست .
آنان جسم و جان را از ناپاکي ها مي آلايند و هرگونه اقدامي را با توجه به پي آمدهاي اخروي آن به انجام مي رسانند.
ايشان اهل مدارا ورزي با مردم هستند و با گشاده رويي با آنان برخورد مي کنند و همواره مي کوشند نيازهاي برادران ديني خود را برآورده سازند .
در دل خدامحوران ، محبت غيرخدا جا ندارد و بيگانگان را در حريم دل که منزلگاه خداست، راه نمي دهند.
مهر و محبت ، احترام گذاردن به همسر و فرزندان در محيط خانواده ، از ويژگي هاي خدامحوران است .
 

پي نوشت ها :
1- محمد بن علي بن ابراهيم الاحسائي (ابن ابي جمهور) عوالي الئالي العزيزيه في الاحاديث الدينيه ، تحقيق مجتبي عراقي با مقدمه ، آيت الله مرعشي نجفي ، قم 1403، هـ ق
2- همان، ص 194.
3- همان .
4- بحارالانوار ، ج 17، ص 13.
5- محمد جواد محمودي ، ترتيب الامالي ، ص 360.
6-مفاتيح الجنان ، ص 124.
7- اصول کافي ، ج 5 ، ص 320.
8- مستدرک الوسائل ، ج 14 ، ص 250.
9- وسائل الشيعه، ج 15، ص 195.
 



 
تعداد بازديد:1962 آخرين تغييرات:89/12/16
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر