پنج شنبه 31 خرداد 1397 - 7 شوال 1439 - 21 ژوئن 2018
صفحه اصلي/اجتماعي(جوانان، خانواده، بانوان و...)

خودت را دست کم نگیر

خودت را دست کم نگير

«احساس حقارت» باعث مي شود که انسان توانايي هاي بالقوه خودش را دست کم بگيرد.اما مهم اين است که اين حس از کجا مي آيد؟ و چطور رفعش کنيم؟

خودت را دست کم نگير!
«احساس حقارت» داشتن، همان طور که از کلمه دومش بر مي آيد ، يعني اينکه يک نفر حس کند در برابر ديگران کوچک است و خودش را دست کم بگيرد. البته همان طور که از کلمه اولش هم بر مي آيد ، نشان از اين دارد که اين «خودکم بيني» چندان ربطي به واقعيت ندارد و بيشتر باور و حس يک آدم است نسبت به خودش.
 
در اين مقاله مي خواهيم اين احساس فلج کننده و ناجور را زير ذره بين بگذاريم. اول از همه مي خواهيم ببينيم اين احساس از کجا مي آيد ، بعد ببينيم آدم هايي که در وجودشان با اين احساس درگيرند ، چه نشانه هايي دارند و دست آخر هم مي خواهيم راهکارهايي بگذاريم جلوي پاي اين آدم ها تا احساس شان را از حقارت به عزت نفس تغيير دهند. البته حواسمان باشد کاري نکنيم که غرور جاي احساس حقارت را بگيرد چون غرور هم در واقع يک شکل ديگر احساس حقارت است!
 

احساس حقارت از کجا مي آيد؟

چرا بعضي ها هيچ اهميتي به خودشان نمي دهند؟ چرا بعضي ها فکر مي کنند از همه لحاظ کم آورده اند يا بهتر بگوييم کم دارند؟ چرا بعضي ها با ديدن چهره خود جلوي آينه ابعاد وجود خويش را کوچک تر مي بينند؟ چرا حس مي کنند نسبت به ديگران کمتر موفقند؟ اين دليل ها احتمالاً قانع کننده ترين دليل ها براي احساس حقارت هستند:
1- والدين بيش از حد سختگير يا بيش از حد آسان گير:
پدر و مادرهايي که مي گذارند فرزندشان از همان اولي که ياد گرفت چهار دست و پا راه برود ، «تجربه کند» و «خودش ياد بگيرد»، شايد ناخودآگاه دارند خشت هاي اول عزت نفس را درون فرزندشان مي گذارند. اما آنها که بيش از حد سختگيرند ،حتي اگر بچه بيچاره کارش را درست انجام دهد ، برايش پشيزي ارزش قائل نيستند. آنها هم نمي گذارند بچه شان دست به سياه و سفيد بزند ، مبادا به لطافت پوستش بربخورد ، ديگر بدتر. آنها در واقع اجازه نمي دهند بچه هيچ تجربه خودمختارانه اي داشته باشد. به اين شيوه هاي تربيت، سبک هاي فرزندپروري مي گويند.
سبک هاي فرزندپروري آسان گير و ديکتاتور مآبانه ، بچه هايي بار مي آورند که احساس حقارت بالايي دارند و سبک زندگي انعطاف پذير، بچه هايي را پرورش مي دهد که احساس عزت نفس و استقلال بالايي دارند.
2- نظر دوروبري ها: درست است که عمده شخصيت فرد در خانواده اش شکل مي گيرد اما به هر حال، بچه مقدار زيادي از وقت خود را با همسالان و دوستانش مي گذراند . نظر دوستان و همسالان هم مي تواند روي احساس حقارت شخص تاثير بگذارد. دوستاني که توانايي هاي آدم را تحسين مي کنند و او را به اصطلاح قبول دارند ، باعث مي شوند که عزت نفس فرد افزايش پيدا کند و برعکس، کساني که مرتب دوروبري ها را مسخره مي کنند ، به احساس حقارت آدم دامن مي زنند.
 
3- مشکلات جسمي واقعي: بررسي احساس حقارت بدون در نظر گرفتن اين مورد ، بي انصافي است. بعضي ها فقط به اين خاطر که به علت هاي ژنتيکي، مشکل جسمي دارند ، از خودشان بدشان مي آيد. معلولان، چاق ها يا لاغرهاي مادرزادي از اين دسته اند. بيماري هايي که در طول عمر به جسم آدمي حمله مي کنند – مخصوصا اگر مزمن شوند – مي توانند عزت نفس انسان را خدشه دار و او را وادار کنند صبح تا شب به خودش لعنت بفرستد.
انسان

احساس حقارت چه نشانه هايي دارد؟

وقتي علائم افرادي که احساس حقارت دارند را مي خوانيد ، دستتان مي آيد کسي که به اصطلاح خودش را مي گيرد، دقيقاً مي خواهد احساس خود کم بيني اش را بپوشاند. خواندن اين نشانه ها در شناخت احساس حقارت خودتان و ديگران بيشتر به شما کمک مي کنند.
1-  بي احترامي به ديگران
آدم هايي که براي خودشان احترام قائل نيستند ، به ديگران هم احترام نمي گذارند ، آنها فکر مي کنند چون خودشان، خودشان را قبول ندارند ، پس نبايد کس ديگري را هم قبول داشت. آنها کوچک ترين مشکل ديگران را چنان به رخ شان مي کشند که آنها تحقير شوند.
2- دهن بيني
 همان قدر که آدم هاي داراي عزت نفس بالا خودمختار هستند ، برعکس، آدم هاي خودکم بين با کوچک ترين توصيه ديگران، يک دفعه مسير زندگي شان را عوض مي کنند. کافي است که به اين آدم ها بگويي لباس شان زشت است، ديگر عمراً فراد آن لباس را تنشان ببينيد. اگر دقت کنيد ، مي بينيد که احساس حقارت، يا خودش را با انتقاد ناپذيري شديد نشان مي دهد يا انتقاد پذيري شديد!
3- انزوا
کساني که احساس حقارت دارند ، فکر مي کنند ديگران هم مثل خودشان، آنها را غيرجذاب، خنگ و خسته کننده مي دانند. به همين خاطر سعي مي کنند تا جايي که مي شود ، توي چشم نباشند و با کسي دهان به دهان نشوند تا ضعف خيالي شان مشخص نشود.
رقابت گريزي آدم هاي خود کم بين با اينکه دلشان مي خواهد هميشه برنده شوند ، سعي مي کنند تا جايي که مي توانند وارد هيچ رقابتي نشوند. آنها خودشان فکر مي کنند که بازنده خواهند بود و بازندگي هم يک فاجعه ديگر است!
4- انتقادناپذيري 
 يکي از علت هايي که آدم ها انتقاد پذير نيستند ، همين است که آنها هر نوع انتقاد سازنده يا ناسازنده اي را دشمني تلقي مي کنند. خودکم بين ها دوست ندارند کسي ناتواني هاي آنها را گوشزد کند.
5- توهم توطئه
 کساني که براي خودشان ارزشي قائل نيستند ، فکر ي کنند که هميشه دشمن هاي فرضي اي نشسته اند در فکر دسيسه تا آنها را از هر جايي که هستند پايين بکشند. در واقع اين آدم ها اين جوري خودشان به عوامل بيروني نسبت دهند تا حقارت خودشان. البته توهم توطئه در شکل شديدش يک بيماري رواني است و بايد درمان شود.
 
انسان
 

اينگونه احساس حقارت را از بين ببريد

وقتي که احساس حقارت، جزئي از شخصيت فرد شود ، تغيير دادن آن خيلي سخت است. اما برطرف کردن اين حس براي کساني که که گاهي احساس حقارت مي کنند ، آسان  تر است. به هر حال، ما اين راهکارها را جوري رديف کرده ايم که هم به درد گروه اول بخورد و هم به درد گروه دوم. فقط يادتان باشد که اين راهکارها آرام آرام در وجود آدم تاثير مي گذارند و نبايد توقع داشته باشيد يک شبه انجام شوند.
1- معيارتان را عوض کنيد!
معياراندازه گيري کساني که احساس حقارت مي کنند درباره ارزش خودشان درست نيست. به نظر آنها ارزش آدم به چيزهايي است که چندان دست خودش نيستند. چيزهايي مثل قد ، وزن و حتي ثروت. براي اينکه احساس حقارتتان را از بين ببريد ، اول بايد در وجودتان چيزهايي را تشخيص دهيد که قابل تغيير هستند. چيزهايي مثل دانش، خوش اخلاقي، شادي و خلاقيت. از اين طريق مردم هم شما را به خاطر ويژگي هايي که در خودتان پرورش داده ايد ، بيشتر قبول خواهند داشت.
 
2- براي خودتان دست بزنيد!
تا حالا شده که خودتان براي تشويق خودتان آب طالبي بخريد ، شده که نظر ديگران را درباره موقعيت تان در نظر نگيريد و شده که براي موفقيت هاي کوچک و بزرگ خودتان، جايزه بخريد؟ يکي از راه هايي که مي تواند به شما کمک کند تا از پس احساس حقارت تان بر بياييد ، اين است که راه هايي براي تشويق خود پيدا کنيد. باور کنيد خيلي لذت بخش است که آدم بعد از موفقيت در يک آزمون زندگي، اولين شيريني موفقيتش را خودش بخورد و بعد آن را به ديگران تعارف کند. تا حالا مزه اين شيريني را چشيده ايد؟
 
3- از متخصصان کمک بگيريد!
گاهي احساس حقارت آن قدر شديد است که ما رسماً جزو مبتلايان به افسردگي، اضطراب، اختلال شخصيت و اين جور مشکلات روان شناختي ديگر شده ايم. اين جور مواقع بهتر است غرور ناشي از خودکم بيني و تصور بي فايده بودن بدون کمک ديگران را کنار بگذاريم و سراغ يک روان شناس يا مشاور خوب را از دوروبري هايمان بگيريم. فقط يادتان باشد که براي موثر بودن روان درماني، بيشتر از هر چيز بايد حوصله و انگيزه داشته باشيد؛ روان شناس ها فقط به شما کمک مي کنند که خودتان به خودتان کمک کنيد.
 
منبع :همشهري خانواده - با تغيير
تنظيم براي تبيان :داوودي
 
مقالات مرتبط :



 
تعداد بازديد:1208 آخرين تغييرات:90/01/07
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر