سه شنبه 30 آبان 1396 - 2 ربيع الاول 1439 - 21 نوامبر 2017
صفحه اصلي/پزشكي

رژیم‌های بدنسازی، مفید یا مضر؟

رژيم‌هاي بدنسازي، مفيد يا مضر؟

"استفاده از رژيم‌هاي غذايي اين چنيني که در مدت کوتاهي وزن فرد را بالا مي ‌برد، مي ‌تواند ضربات جبران‌ ناپذيري به پيکره ورزشکار جوان بزند و چه بسا وي را دچار بيماري‌هاي سختي همچون ناراحتي‌هاي قلبي ، چاقي ، اضافه وزن ، چربي دور شکم و ديابت کند.

" 15 عدد تخم‌مرغ نيمرو يا آب‌پز، 5 عدد سفيده تخم‌مرغ، 4 ليوان شير، 5 عدد موز، 250 تا 400 گرم گوشت قرمز ، مکمل‌هاي پروتئيني و اسيد آمينه." اين رژيم غذايي روزانه‌اي است که در برخي باشگاه‌هاي بدنسازي و پرورش اندام به ورزشکاران جواني که بيشتر آنها زير 20 سال سن دارند، توصيه مي‌ شود. نوجواناني که علاقه وافري به داشتن هيکلي مانند آرنولد دارند و عکس‌هايي از فيگورهاي جي‌کاتلد و کلمن را به در و ديوار اتاق خود مي ‌چسبانند، بدون اينکه اين رژيم‌ها را بررسي کرده و يا با يک متخصص تغذيه مشورت کنند، از فرداي روزي که در باشگاه ثبت‌نام کرده‌اند، بيشتر پول توجيبي خود را صرف خريد مکمل‌هاي غذايي کرده و استفاده از اين رژيم را براي پرحجم کردن عضلات خود آغاز مي ‌کنند.
اينکه آيا واقعاً پيروي از رژيمي با اين مقدار پروتئين و کالري توصيه شده به جوانان از روي اصول تغذيه و ورزش بوده يا نه، سؤالي است که فرامرز خودنگاه، داور درجه يک بين‌المللي پرورش اندام درباره آن توضيح مي دهد:
فرامرز خودنگاه، معتقد است: "استفاده از رژيم‌هاي غذايي اين چنيني که در مدت کوتاهي وزن فرد را بالا مي ‌برد، مي ‌تواند ضربات جبران‌ ناپذيري به پيکره ورزشکار جوان بزند و چه بسا وي را دچار بيماري‌هاي سختي همچون ناراحتي‌هاي قلبي ، چاقي ، اضافه وزن ، چربي دور شکم و ديابت کند. نوجوان 17، 18 ساله نيازي به اين همه کالري مازاد ندارد و اگر نتواند اين کالري‌ها را با انجام تمرينات سنگين بسوزاند، نه تنها اندام زيبايي پيدا نخواهد کرد بلکه بايد منتظر افزايش روز به روز چربي‌هاي اضافي‌اش باشد."
خودنگاه در خصوص مربياني که چنين رژيم‌هايي را به ورزشکار پيشنهاد مي‌ کنند، گفت: "بيشتر اين اشخاص که خود را مربي معرفي مي ‌کنند، هيچ کارت يا حکمي از سوي فدراسيون دريافت نکرده‌اند و عمل کردن به توصيه آنها مي ‌تواند مشکلات بسياري را براي ورزشکاران به خصوص در رده‌هاي سني پايين‌تر به وجود آورد."
داور درجه يک بين‌المللي پرورش اندام افزود: "جوانان بايد پيش از ورود به باشگاه، مورد آزمايش‌هاي پزشکي قرار گرفته، قند، کلسترول خون و ميزان بافت چربي آنها سنجيده شود، در غير اين صورت معلوم نيست چه بيماري انتظار آنها را مي ‌کشد." خودنگاه در خاتمه تصريح کرد:
"استفاده از مکمل‌هاي غذايي که به وسيله اشخاص سودجو به باشگاه‌ها راه پيدا کرده به هيچ عنوان توصيه نمي ‌شود چرا که بيشتر اين مکمل‌ها بدون نظارت و گرفتن مجوز در اختيار ورزشکار قرار مي ‌گيرد و گاهي به مواد نيروزا و هورمون‌هاي متعدد آلوده است."
دکتر کاوه ‌خبيري، متخصص فيزيولوژي ورزش نيز در اين رابطه معتقد است:
"دريافت پروتئين اضافي به وسيله رژيم‌هاي غذايي غلط يا مکمل‌هاي غذايي مي ‌تواند ارگان‌هاي بدني همچون کليه و کبد را از کار بيندازد و بر عملکرد قلب و عروق و همچنين سيستم عصبي بدن تأثيرگذار باشد. همچنين دفع پروتئين اضافي به وسيله بدن، اوره و کربن خون را افزايش داده و کانون‌هاي سرطاني در مغز ايجاد مي ‌کند، بايد رژيم‌هاي پرکالري و پرپروتئين ورزشکاران آماتوري که براي زيبايي اندام خود به هر ترفندي متوسل مي ‌شوند، به خوبي از سوي متخصص تغذيه بررسي ‌شود چرا که در غير اين صورت نظام عملکرد سيستم‌هاي متعدد بدني تحت تأثير قرار خواهد گرفت.
دکتر خبيري مشاور تغذيه تيم‌هاي ملي وزنه‌برداري ادامه داد: "متاسفانه آثار سوء تغذيه‌هاي اين چنيني و يا استفاده بيش از حد از مکمل‌هاي غذايي چهار تا پنج سال رخ مي ‌دهد و بدون اينکه ورزشکار متوجه شود چه ضربه‌هايي به سلامتش وارد مي ‌شود، گرفتار بيماري‌هاي صعب‌العلاجي خواهد شد." وي درخصوص استفاده از مکمل‌هاي غذايي توسط ورزشکاران اين رشته تصريح کرد: "تصور کنيد يک ورزشکار با استفاده از مکمل غذايي پروتئيني X در يک ماه يک کيلوگرم به وزن خود اضافه کند و ماه بعد از مکمل مشابهي با عنوان Y استفاده کرده و در يک ماه سه کيلو افزايش وزن داشته باشد. مطمئن باشيد اگر آگاهي نداشته باشد، از اين پس به استفاده از مکمل دومي روي مي ‌آورد در حالي که ممکن است اين مکمل به مواد نيروزا، استروئيدها و داروهاي شيميايي آلوده باشد."
مسئول کميته نوجوانان و جوانان ايروبيک ايران ادامه داد: "بعضي افراد سودجو که بيشتر به فکر جيب خود هستند تا سلامت ورزشکاران جوان، از نا آگاهي اين افراد سوء استفاده کرده و با باز کردن پلمپ‌هاي مکمل‌هاي غذايي و يا ارائه بسته‌بندي تقلبي موادي را به باشگاه‌ها ارائه مي ‌دهند که دوپينگ محسوب شده و آينده ورزشکار را به مخاطره مي ‌اندازد."
دکتر خيبري درباره چگونگي پيشگيري از وقوع اين مشکلات گفت: " با نظارت صحيح وزارت بهداشت و فدراسيون‌هاي ورزشي مي‌ توان از بروز چنين مشکلاتي جلوگيري کرد. به نظر من، اگر کميته‌اي با حضور نماينده فدراسيون، ستاد مبارزه با دوپينگ، وزارت بهداشت و حتي قوه قضاييه تشکيل شود تا به فعاليت باشگاه‌ها رسيدگي کرده و در صورت تخلف حکم تعطيلي براي آنها صادر شود کمتر با چنين مسائلي رو به رو خواهيم بود." اما مسئولان فدراسيون پرورش اندام و بدنسازي ايران نيز در اين خصوص دست روي دست نگذاشته و به فکر يافتن راهکاري براي حذف اين تخلفات هستند.
ناصر پورعلي فرد، رئيس فدراسيون پرورش اندام و پاورليفتينگ گفت: " ورزشکاران بايد به باشگاه‌هايي مراجعه کنند که از سوي اداره کل تربيت‌بدني استان طبق کميسيون ماده 5 بعد از بررسي مجوز پروانه دريافت کرده است. به منظور پيشگيري از بروز تخلفات در صورتي که باشگاهي مجوز دريافت نکرده باشد، بي ‌ترديد طي مکاتبه با مسئولان محترم اداره اماکن خواستار پلمپ شدن در اين باشگاه خواهيم شد."
وي افزود: " بازرس فدراسيون نيز به صورت سرزده و نامحسوس به باشگاه‌هاي داراي مجوز سرک مي ‌کشد تا در صورت رؤيت تخلف مراتب را به مسئولان اين رشته اعلام کند. اکثر مربياني که رژيم‌هاي غذايي نامناسب به ورزشکاران توصيه مي ‌کنند، حکم يا کارت مربيگري ندارند، از اين رو از تمامي دوستداران اين رشته خواستاريم در انتخاب مربيان خود وسواس به خرج دهند."
پورعلي‌فرد تصريح کرد: "
رژيم‌هاي غذايي بايد با توجه به سن، جنسيت، زمان رشد ، بيماري‌ها و مواردي از اين قبيل برنامه ‌ريزي شود و بي‌ ترديد در صورت رعايت نکردن اين فاکتورها، سلامت به خطر مي‌ افتد.
از آنجايي که فدراسيون پرورش اندام به ورزشکاران اين رشته به چشم امانت نگاه مي‌ کند، سخت‌گيري‌هاي بسياري را براي مصرف‌ کنندگان و متوليان مکمل‌هاي آلوده در نظر گرفته و در صورت مشاهده تخلف، گاهي کارت مربيگري افراد سودجو را مادام‌العمر باطل خواهد کرد." پورعلي‌فرد در خاتمه گفت: "فدراسيون بدنسازي و پرورش اندام کشور، کتابي را با عنوان دوپينگ چيست و مکمل‌هاي غذايي کدام‌اند به چاپ رسانده تا ورزشکاران اين رشته با مطالعه آن، آگاهي خود را افزايش دهند.
افسانه حسن زاده

*مطالب مرتبط:




 
تعداد بازديد:1201 آخرين تغييرات:90/01/11
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر