پنج شنبه 4 خرداد 1396 - 28 شعبان 1438 - 25 مي 2017
صفحه اصلي/دين و انديشه

راضی هستیم به رضای خدا ؟

راضي هستيم به رضاي خدا ؟

"راضيم به رضاي خدا" جمله اي که ما زياد آن را مي شنويم و در مواقعي خود نيز بکار مي بريم، گاه از عمق وجود خود راضي هستيم به آنچه پيش آمده و گاه فقط به زبان است و دل ما اصلا راضي نيست به رضاي خدا در اين هنگام در دل ما غوغاست و اين جمله را به زبان مي آوريم و اين يک دروغ است .

مقام رضايت به آنچه خدا مي‌خواهد از مقامات بسيار رفيع اخلاقي و عرفاني است و خوشا به سعادت آناني که در اين مسير حرکت مي‌کنند و شوق پروردگار در وجودشان زبانه مي‌کشد .
موضوع رضايت انسان با مبحث اطمينان نفس رابطه عميقي دارد. در قرآن کريم مي خوانيم:
« يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلَى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَّرْضِيَّةً  فَادْخُلِي فِي عِبَادِيوَادْخُلِي جَنَّتِي» (30-27- سوره فجر) ؛ اي نفس مطمئنه به سوي پروردگارت بازگرد در حالي که تو از او راضي و او از تو راضي است پس داخل بندگان من شو و به بهشت من درآي. بنابراين وصول به رضايت دوطرفه ميان خدا و انسان معلول بدست آوردن نفس مطمئنه است و آنگاه انسان به مقام رضا مي رسد که از مرتبه نفس اماره و لوامه به مرتبه نفس مطمئنه ارتقا يابد. اين اطمينان وقتي حاصل مي شود که آدمي در مسير تکامل خويش چه در شناخت هاي نظري و چه از نظر عملي به اطمينان برسد يعني مطمئن شود که اعتقاداتش يقيني و شناخت هايش حقيقي و اخلاق و رفتار و شخصيت اش کاملا مطابق خواست و رضايت خداوند شکل گرفته است. اين اطمينان زمينه وصول به مقام رضا است.
معناي راضي بودن، خشنودي به خواست خداست و اينکه فرد از قضا و تقدير الهي بدش نمي‌آيد 1؛ با زبان و در دل از مقدرات الهي راضي بوده و هيچ گله و شکايتي نداشته باشد. کسي که راضي به رضاي حق است نسبت به تک تک احکامي که خداوند تعالي در قرآن عزيزش فرموده از ته دل راضي است ، لذا تلاش مي کند تا در عمل نيز عامل به احکام الهي باشد.
امام خميني (ره) مي فرمايند: رضا يعني خشنودي بنده از حق تعالي و اراده او و مقدرات او. کسي که - نعوذ بالله – به يکي از احکام اسلامي در باطن قلب اعتراضي دارد يا کدورتي از يکي از احکام اسلاميه در دل دارد يا بخواهد که يکي از احکام غير از اين که هست باشد يا بگويد که کاش اين حکم کذايي اين طور بود نه آن طور اين راضي به دين اسلام نيست و نتواند اين دعواي کاذب را بکند. 2
قطعا يک انسان راضي به رضاي خدا در ابعاد گوناگون داراي نشانه‌هايي است که مهم‌ترين آنها را برمي‌شمريم:
يکي  از نشانه‌هاي رفتاري فرد راضي برضاي خدا استفاده و بهره مندي از نعمت هاي خدا به انگيزه رضاي اوست. اهميت اين مورد بسيار زياد است زيرا انسان نبايد خود را به بهانه زهد، از نعمت‌هاي الهي محروم نمايد حال آنکه اين نعمت‌ها براي مؤمنين آفريده شده است

الف - نشانه‌هاي اعتقادي
ارتباط سحرآميز ايمان و درمان

 1- مبناي اينکه انسان به مقام رضايت برسد آن است که در اعتقاد و باور خود ، خدا را حکيم بداند که همه کارهايش بر اساس عدل ، حکمت و رحمت است يعني خداي مهرباني که دائما خير بندگانش را مي خواهد و هميشه بهترين گزينه را براي آنها انتخاب مي کند؛ 2- همچنين خدا را همه کاره عالم بداند(توحيد افعالي ) و به اين مطلب باور هم داشته باشد. 3 در اين صورت به يک فرد راضي تبديل مي شود.
توجه کنيد: رفتارهاي ما عمدتا از باورهاي ما نشأت مي‌گيرند. البته دقت کنيد که همه افراد يکسان نيستند و در همين نشانه‌ها هم داراي مراتب گوناگون هستند، حد اعلاي اين مطلب در معصومين عليهم السلام وجود دارد که خداشناسان واقعي‌اند و در همه حال حتي مصيبت‌هاي بسيار بزرگ از اين اعتقاد غافل نمي‌شوند و شما مي‌توانيد نمونه‌هاي آن را در کلمات امام حسين عليه السلام در روز عاشورا ببينيد.
 

ب - نشانه‌هاي فکري و رفتاري

1- از نشانه‌هاي اعتقادي و فکري فرد راضي که در عمل و زندگي او بروز مي‌کند داشتن زهد است يعني به آنچه از دست مي‌دهد يا مصيبتي که به او مي‌رسد اظهار افسوس نمي‌کند و نااميد و افسرده نمي شود و در مقابل، براي امور دنيوي و نعمت‌هاي آن خوشحال و بهت زده نمي‌شود .4
2- چنين فردي با آرامش خاطر و 3- اعتماد به نفس زندگي مي‌کند 5 و 4- در تمام اختلاف‌هاي فکري، اخلاقي ، حقوقي و... تسليم حکم خدا و رسول اوست 5- فرد راضي به حکم خدا، هر چند عليه او حکم شود آن را با روي باز مي‌پذيرد و چون حکم خداست تسليم آن مي شود.
6- اين فرد هيچ وقت طمع نمي ورزد و حسادت نمي کند 7 ؛ 7- غصه روزي نمي خورد اگر چه اهل تلاش و کوشش است 8 و 8- هميشه شکر گزار نعمت هاي خدا خواهد بود. 9
9- از ديگر نشانه‌هاي اين فرد که در برخورد و تعامل با انسان‌ها از اهميت فوق العاده‌اي برخوردار است آن که در غير رضاي خدا خشمگين نمي شود و 10- براي رضاي خدا دوست ميدارد و 11- دوست انتخاب مي‌کند.10 اين ويژگي مخصوصا در دوران جواني انسان را از دام‌هاي شيطان صفتان حفظ مي‌کند و عمل به آن باعث برکات بسياري در سنين بالاتر براي فرد مي‌شود.
12- پيشه کردن صبر از نشانه‌هاي فرد راضي است. 11 او سختي‌ها و گرفتاري‌ها را هر چند بزرگ باشند تحمل مي‌کند 12 براي اين نشانه مثالي بيان کرديم.
 از نشانه‌هاي اعتقادي و فکري فرد راضي که در عمل و زندگي او بروز مي‌کند داشتن زهد است يعني به آنچه از دست مي‌دهد يا مصيبتي که به او مي‌رسد اظهار افسوس نمي‌کند و نااميد و افسرده نمي شود و در مقابل، براي امور دنيوي و نعمت‌هاي آن خوشحال و بهت زده نمي‌شود

ج - نشانه‌هاي رفتاري ايمان

 1- از نشانه‌هاي مهم فرد راضي در حوزه رفتاري توجه به انجام دادن اعمال خير و شايسته است که البته با انجام آنها اين فرد رضايت خداوند را نيز به دست مي‌آورد. 13
2- يکي ديگر از نشانه‌هاي رفتاري او استفاده و بهره مندي از نعمت هاي خدا به انگيزه رضاي اوست. اهميت اين مورد بسيار زياد است زيرا انسان نبايد خود را به بهانه زهد، از نعمت‌هاي الهي محروم نمايد حال آنکه اين نعمت‌ها براي مؤمنين آفريده شده است. 14
3- انفاق در راه خدا بدون هيچ چشم‌داشت و حتي توقع تشکر نيز از علايم رفتاري آنهاست. 15
توجه کنيد: نقطه مشترک در رفتارهاي فرد راضي آن است که همه اعمال خود را با اخلاص انجام مي‌دهد 16و مقصد او خداست.
 

نتيجه

کسي که راضي به رضا و قضاي خدا باشد صاحب مقام بسيار بلندي شده است که دنيا و آخرت او را تحت تأثير قرار مي دهد و در ميان مردم شاخص مي گردد. بايد همه بکوشيم که به اين مقام والا و ارزشمند برسيم با اين باور که خداوند متعال خير محض است و داناي مطلق و هر آنچه امر ميکند و مصلحت مي بيند بهترين است و عقل ما ناقص تر از آن است که بخواهد اما و اگر بياورد پس بر او توکل ميکنيم و از درگاه کبريائيش مي خواهيم تا به ما تو فيق بندگي و راضي بودن به مقدراتش را بدهد. إن شاء الله 
فرآوري: محمدي
گروه دين تبيان

پي نوشت ها :
1- ر. ک: قاموس قران ، ج3 ، ص 102و 104 .
2-امام خميني (ره ) / جنود عقل و جهل / صص167و161 .
3-ر.ک: تفسير موضوعي قران کريم ، اية الله جوادي آملي ، ج 11 ، صص 376-381
4-همان ؛ اشاره به آيه 23 حديد.
5-اشاره به آيات آخر سوره فجر: يَأَيَّتهَُا النَّفْسُ الْمُطْمَئنَّةُ(27)ارْجِعِى إِلىَ‏ رَبِّکِ رَاضِيَةً مَّرْضِيَّةً(28)؛همچنين ر.ک: نهج البلاغه ،حکمت 273.
6-سوره نساء ، آيه 65. براي توضيح بيشتر ر.ک: تفسير موضوعي قران کريم ، اية الله جوادي آملي ، ج 11 ، صص 379-380.
7-پيام امام شرح تازه و جامعي بر نهج البلاغه ، ج 2 ، صص 43و44.
8-همان ، ص 48. و ر.ک: نهج البلاغه ابن ابي الحديد حکمت 273 و فرهنگ معارف نهج البلاغه ج 2 ص 793.
9-ر.ک : سوره نمل آيه 19؛ سوره زمر آيه 7؛ سوره أحقاف آيه 15؛ سوره فتح آيه 29.
10-ر.ک: سوره فتح آيه 29؛ سوره مجادله آيه 22 ؛ سوره ممتحنه آيه 1 .
11-ر.ک: تفسير نور ، ج 5 صص 84-85. و سوره طه آيه 130.
12-ر.ک: سوره حشر آيه 8 .
13-ر.ک: سوره طه آيه 130؛ سوره نمل آيه 19؛ سوره زمر آيه 7؛ سوره أحقاف آيه 15؛ سوره فتح آيه 29 و سوره قارعه آيه 6و7.
14-ر.ک: سوره حديد آيه 27
15-ر.ک: سوره ليل آيات 18 تا آخر.
16-ر.ک: نهج البلاغه صبحي صالح ، حکمت 276.

منبع : وبلاگ سيد مصطفي علم خواه



 
تعداد بازديد:1223 آخرين تغييرات:90/01/16
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر