پنج شنبه 30 شهريور 1396 - 30 ذي الحجه 1438 - 21 سپتامبر 2017
صفحه اصلي/صفحات معمولي

سيستان و بلوچستان در يك نگاه

جغرافياي طبيعي استان

 موقعيت جغرافيايي (مساحت )

استان سيستان و بلوچستان بين 25 درجه و 3 دقيقه تا 31 درجه و 28 دقيقه عرض شمالي و 58 درجه و 47 دقيقه تا 63 درجه و 19 دقيقه طول شرقي در جنوب شرقي ايران قرار دارد . وسعت آن 187052 كيلومتر مربع بوده و متجاوز از 4/11 درصد از مساحت كل كشور را به خود اختصاص داده است . حدود 15197 كيلومتر مربع مربوط به سيستان و 172305 كيلومتر مربع مربوط به بلوچستان است.

وضعيت آب و هوايي

استان سيستان و بلوچستان از لحاظ طبقه بندي اقليمي درناحيه اقليمي بياباني و خشك مي باشد.

در يك تقسيم بندي كلي مي توان گفت مناطق ايرانشهر ، زابل و باهوكلات ، آب و هواي بياباني و ناحيه زاهدان در مرز بين اقليم بياباني و نيمه بياباني قرار گرفته است . مناطق سراوان ، خاش ، چابهار ، آب و هواي نيمه بياباني و ناحيه كوهستاني بم پشت در جنوب سراوان و امتداد آن به طرف مشرق تا كوههاي بشاگرد ، آب و هواي نيمه بياباني معتدل دارند . اقليم مشرق ارتفاعات و فلاتهاي مرتفع و كم وسعت ميان آن ، نيمه بياباني با زمستانهاي سرد است .

ميزان نزولات در مناطق مختلف معمولاً بين 130-70 ميليمتر مي باشد . در سال بارندگي گاه موجب ايجاد سيل و خسارت شديد ميگردد ولي در صورت مهار سيلابها امكان توسعه كشت افزايش مي يابد .

در تابستان حداكثر حرارت شهرستانهاي ايرانشهر و زابل به 50 درجه سانتيگراد مي رسد . شهرستانهاي ديگر حرارت پائينتري دارند . حداقل درجه حرارت زمستان در زاهدان و خاش معمولاً 8-7 درجه سانتيگراد زير صفر و هر چند سال يكبارتا 18- درجه سانتيگراد نيز نزول مي كند . زاهدان سردترين و ايرانشهر گرمترين شهرهاي استان است .

در نواحي جنوبي و ساحلي استان يعني تا شعاع حدود 150 كيلومتري از ساحل دريا در زمستان درجه حرارت شب و روز بين 25-10 در جه سانتيگراد متغير بوده و اين ويژگي همراه با رطوبت نسبي 95-50 درصد در طول سال استعداد فراوان توليد محصولات گرمسيري و سبزيجات غير فصل را فراهم نموده است . همچنين اين نوسانات رطوبت و وجود بادهاي موسمي همچون بادهاي معروف به صد و بيست روزه و باد هفتم يا گاوكش و ريزش جوي و اختلاف دما در 24 ساعت به استثناي نواحي معتدل سواحل درياي عمان شرايط خاص اقليمي ، پوشش گياهي و جانوري مناظر بديعي را به وجود آورده است.

جمعيت ، تراكم

جمعيت استان بر اساس آخرين سرشماري سال 1375 ، 1722579 نفر بوده كه 46 درصد نقاط شهري و 54 درصد در نقاط روستايي ساكن بوده اند و بر اساس بر آوردهاي انجام شده هم اكنون حدود 2 ميليون نفر جمعيت دارد كه 3 درصد از جمعيت كشور را تشكيل مي دهد . نرخ رشد جمعيت استان در برنامه سوم توسعه 15/3 درصد برآورد شده است . جمعيت استان بسيار جوان است بطوري كه نزديك به 49 درصد از جمعيت كل استان كمتر از 15 سال دارند. استان داراي بالاترين نرخ بيكاري در سه ماهه سوم سال 1380 بوده است .

از دلايل اصلي بالارفتن نرخ بيكاري استان بروز 5 سال متوالي خشكسالي است .

اين استان از كم تراكم ترين استانهاي كشور محسوب مي شود . ميزان تراكم نسبي آن در آخرين سرشماري 1/9 نفر دركيلومتر مربع بوده است.

 رديف 

 عنوان 

 شاخص 

 واحد 

1

جمعيت استان (برآورد)

2,219,393

نفر

2

مساحت استان

178,431

كيلومتر مربع

3

تراكم نسبي جمعيت

80.40

هزار نفر در هر كيلومتر مربع

آمارگيري از ويژگيهاي اشتغال و بيكاري استان سيستان و بلوچستان در سال 1381

 رديف 

 عنوان 

 ميزان 

 واحد 

 سال 

1

نسبت وابستگي جمعيت استان به كل كشور

86.8

درصد

1381

2

ميزان جمعيت با سواد 6سال و بالاتر

65

درصد

1381

3

ميزان جمعيت باسواد 15 سال و بالاتر

55.4

درصد

1381

4

ميزان جمعيت فعال 10 سال و بالاتر

32.8

درصد

1381

5

درصد جمعيت شاغل

31.3

 

1381

 

6

نسبت شاغلين در بخشهاي مختلف اقتصادي

 

درصد

1381

كشاورزي

20.4

درصد

صنعت

28.3

درصد

خدمات

51.3

درصد

7

درصد شاغلين در بخشها

 

 

1381

خصوصي

75.4

درصد

عمومي

24.4

درصد

8

درصد شاغلان تحت پوشش بيمه در بخشهاي مختلف

 

درصد

1381

خصوصي

14.5

درصد

عمومي

85.2

درصد

9

ميزان بيكاري

21.6

درصد

1381

10

ميزان جمعيت بيكار 15 تا 24 سال

46.7

درصد

1381

برآورد و سهم جمعيت مناطق غير ساكن ، روستايي و شهري استان سيستان و بلوچستان درسال1383

 رديف 

 عنوان 

 ميزان 

 واحد 

 سال 

 توضيحات 

1

كل كشور

67,477,503

نفر

1383

2

جمعيت استان 1383

2,219,393

نفر

1383

سهم جمعيت استان از كل كشور

3.29

درصد

1383

3

جمعيت مناطق روستايي و غير ساكن

1,117,473

نفر

1383

برآورد سهم جمعيت مناطق روستايي و غير ساكن

50.35

درصد

1383

4

جمعيت مناطق شهري استان

1,101,920

نفر

1383

برآورد سهم جمعيت مناطق شهري

49.65

درصد

1383

بازسازي و برآورد جمعيت شهرستانهاي كشور بر اساس محدوده سال 1380

 رديف 

 عنوان 

 ميزان 

 واحد 

 سال 

1

مركز استان

زاهدان

 

1382

2

جمعيت استان

2,150,009

نفر

1382

3

مساحت

178,431

كيلومتر مربع

1382

4

تعداد واحدها

 

 

1382

 

- شهرستان

8

 

1382

 

- بخش

36

 

1382

 

- شهر

31

 

1382

 

- دهستان

99

 

1382

 شهرستانهاي استان : 

استان سيستان و بلوچستان بر اساس آخرين تقسيمات كشوري از 8 شهرستان تشكيل شده است كه به شرح ذيل مي باشد :
زاهدان كه مركز استان مي باشد ، زابل ، ايرانشهر ، خاش ، سراوان ، چابهار ، نيكشهر و سرباز. اين استان مشتمل بر 31 شهر ، 29 بخش ، 94 دهستان و 6302 آبادي مي باشد .

زاهدان

شهرستان زاهدان با وسعت 36581 كيلومتر مربع مركز استان بوده و از 3 شهر زاهدان- ميرجاوه و نصرت آباد تشكيل شده است.

اين شهرستان شامل بخشهاي مركزي، نصرت آباد وكورين بوده و تعداد 8 دهستان و 1439 پارچه آبادي دارد.

جمعيت اين شهرستان بالغ بر 587541 نفر بوده كه 8/78 درصد درشهرها ساكن ميباشند0 اين شهرستان در مسير شاهراههاي پاكستان،هندوستان، خراسان ، كرمان وبلوچستان واقع شده و وجود فرودگاه بين المللي زاهدان وراه آهن ايران ، پاكستان و همچنين مراكز آموزشي مختلف و بازارچه مرزي ميرجاوه موقعيت ممتازي به اين شهرستان داده است.

مسافت زاهدان تا تهران 1494 كيلومتر ميباشد.

متوسط ساليانه دماي هوا در زاهدان 82/19 درجه سانتيگراد و متوسط ساليانه رطوبت نسبي هوا 3/30 درصد ميباشد0ميزان بارندگي در 7 ماهه سال 82 درشهرستان زاهدان 2/8 ميلي متر بوده است0 اراضي زير كشت محصولات زراعي اين شهرستان بالغ بر 13616 هكتار ميباشد كه 45% را گندم و مابقي را جو ،نباتات علوفه اي،يونجه، ذرت دانه اي و علوفه اي سبزيجات و محصولات جاليزي به خود اختصاص داده است0 اراضي زير كشت محصولات دائمي آن بالغ بر 4561 هكتار و شامل باغات زيتون و خرما و پسته ميباشد0 دراين شهرستان تعداد 308 واحد صنعتي بزرگ و كوچك در زمينه هاي غذايي، نساجي، شيمي، پلاستيكي ، كاني، غير فلزي و تجهيزات برق و الكترونيك ومواد شيميايي فعاليت دارند 0 تعداد 3 شهرك صنعتي كامبوزيا شهرك صنعتي كارگاهي و شهرك صنعتي ميرجاوه در اين شهرستان وجود دارند0 همچنين در شهرستان زاهدان تعداد 6 هتل و 10 مهمانپذير آماده پذيرايي ميهمانان مي باشند.

شهرستان زاهدان در بخشهاي صنعت و معدن ، قطعه سازي خودرو ،صنايع كشاورزي و صنايع تبديلي مواد غذايي ، صنايع مرتبط با سنگهاي تزئيني و ساختماني ، مس و منگنز ، فرآوري كروميت( باوجود معادن غني و سرشار) و بازرگاني و تزانزيت كالا با عنايت به مزيت همجواري با كشورهاي پاكستان،افغانستان وواقع شدن در كريدور شمال و جنوب قابليت سرمايه گذاري دارد.

زابل

سيستان با وسعت 15197 كيلومتر مربع وجمعيت 000/400 نفر شامل 6 شهر ،5 بخش، 17 دهستان و 933 روستا با 3 مركز آموزش عالي و 854 فضاي آموزشي ميباشد ،سيستان را به خاطر آثار باستاني شهر سوخته و تمدن به جامانده از گذشته بهشت باستان شناسان مي نامند0

شهرستان زابل در فاصله 210 كيلومتري زاهدان واقع شده است 0 متوسط ساليانه دماي هوا در اين شهرستان 9/22 درجه سانتيگراد و متوسط ساليانه رطوبت نسبي 7/32 درصد ميباشد. ميزان بارندگي در 7 ماهه سال 1382 در اين شهرستان 2/1 ميلي متر بوده است. سطح زير كشت محصولات زراعي 7243 هكتار و سطح زير كشت محصولات باغي 5/408 هكتار ومحصولات عمده باغي اين شهرستان انگور ،خرما، زيتون و محصولات زراعي آن گندم ،جو ،زيره (باميه و پياز محلي ذخاير با ارزش ژنتيكي) صيفي جات ،يونجه و ذرت علوفه اي و محصولات گلخانه اي ميباشد كه در زمينه افزايش سطح زير كشت و افزايش توليد محصولات زراعي و باغي و صنايع تبديلي و تكميلي بخش كشاورزي و با توجه به رقم بالاي دام و طيور و برخورداري از گاو نژاد سيستاني و مرغ بومي خزك از قابليت هاي ويژه اي جهت سرمايه گذاري برخوردار ميباشد.

اين شهرستان 2 كشتارگاه صنعتي باتوان ايجاد 90 كارخانه جانبي دارد 80 واحد پرواربندي با ظرفيت 100 الي 400 راًس و 650 واحد پرواربندي سنتي از 5 تا 10 راس و همچنين درياچه هامون با ظرفيت بالاي صيد ماهي و كارگاههاي پرورش ماهيان گرمابي و استخرهاي پرورش ميگوي آب شيرين از شاخصه هاي اقتصادي اين شهرستان هستند.

ايجاد صنايع جانبي كشتارگاهي ،ايستگاه جمع آوري شير و كارخانجات فرآوري و. صنايع بسته بندي گوشت وماهي از قابليتهاي سرمايه گذاري ميباشند بازارچه هاي تجاري مرزي ميلك و گمشاد (پيشنهادي) بعنوان منطقه ويژه اقتصادي كارخانجات توليد قطعات خودرويي و شهرك صنعتي خودرو سازي نيز از جمله همين قابليتها ميباشد.

فرودگاه زابل نيز با توانايي پروازهاي خارجي و توسعه پروازهاي داخلي حامي توسعه سرمايه گذاري در اين شهرستان ميباشد همچنين اين شهرستان با يك هتل و دو مهمانپذير آمادگي پذيرايي از ميهمانان را دارد.

خاش

شهرستان خاش با وسعتي بالغ بر 2300 كيلومتر مربع داراي جمعيتي در حدود 178210 نفر ميباشد فاصله آن تا مركز استان 183 كيلومتر و تا تهران 1811 كيلومتر ميباشد 0 قله آتش فشان نيمه فعال تفتان با ارتفاع بيش از 4040 متر در اين شهرستان واقع است متوسط ساليانه دماي هوا 9 /20 درجه سانتيگراد و متوسط ساليانه رطوبت نسبي 1/28 درصد ميباشد وميزان بارندگي در هفت ماهه سال 1382 در اين شهرستان 2/19 ميلي متر بوده است سطح زير كشت محصولات زراعي 18789 هكتارو سطح زير كشت محصولات دائمي(باغي) آن 8477 هكتار ميباشد0 اين شهرستان در زمينه هاي كشاورزي كشت و پرورش پسته خصوصاً در منطقه گوهركوه ، زيره ،سير و پياز ، صيفي و سبزيجات و دامپروري و پرورش مرغ و بوقلمون و تكثير و پرورش ماهيان سرد آبي و صنايع تبديلي و تكميلي بخش كشاورزي و در زمينه هاي صنعت با داشتن معادني چون منگنز، مس،كروميت، گونيچ، مرمريت سياه خاش،مرمريت سفيد بيدك ، سنگ آهك و پوزولان به قطب صنعتي تبديل شده و از لحاظ كارخانجات چيني ،كاشي و سراميك بدليل داشتن كائولن قابليت سرمايه گذاري دارد. مهمترين صنايع اين شهرستان كارخانه سيمان خاش با ظرفيت توليد 2100 تن در روز و كارخانه شير و فرآورده هاي لبني پاك شير تفتان مجتمع كشت و صنعت گوهر كوه و شهرك صنعتي خاش مي باشد ناحيه صنعتي نوك آباد وابسته به بخش كشاورزي كه در حال انجام امور زير بنايي و ساخت مي باشد تعداد زيادي كارخانه ر در خود جاي خواهد داد و مستعد سرمايه گذاري مي باشد. در اين شهرستان دو مركز آموزش عالي وجود دارد. شهرستان خاش با داشتن 124 كيلومتر مرز مشترك با كشور پاكستان امكان احداث بازارچه مرزي مشترك در منطقه روتك را دارد.

سراوان

شهرستان سراوان با وسعت 28408 كيلومتر مربع در فاصله 343 كيلومتري زاهدان با جمعيتي بالغ بر 172149 نفر واقع مي باشد.

طول نوار مرزي اين شهرستان با كشور پاكستان 384 كيلومتر در حوزه بخشهاي جالق و بم پشت مي باشد كه از ميل 118 شروع و تا ميل 196 ادامه دارد.

اين شهرستان داراي زمستانهاي معتدل و تابستانهاي گرم مي باشد.

متوسط ساليانه دماي هوا در اين شهرستان 8/22 درجه و متوسط ساليانه رطوبت نسبي آن 29 درصد مي باشد و ميزان بارندگي 7 ماهه سال 1382 در اين شهرستان 3/79 ميلي متر بوده است. سطح زير كشت محصولات زراعي 7202 هكتار و سطح زير كشت محصولات باغي ديم 7950 هكتار و آبي 5/8525 هكتار و جمعاً 5/16475 هكتار مي باشد . محصولات عمده زراعي آن گندم ، ذرت دانه اي ، پياز ، گوجه فرنگي ، باقلا، صيفي جات ، نباتات علوفه اي ويونجه وذرت علوفه اي بوده و محصولات عمده باغي اين شهرستان خرما در سطح وسيع ، انگور ، زيتون ، انار و مركبات مي باشد كه در زمينه هاي افزايش توليد و افزايش سطح زير كشت محصولات مذكور و پرورش دام : گوسفند بلوچي و بز بلوچي ( بهترين كرك ) و طيور و استخرهاي پرورش ماهي و صنايع تبديلي و تكميلي كشاورزي و صنايع روستايي قابليت سرمايه گذاري دارد.

مهمترين رودخانه اين شهرستان ماشكيد است كه نهايتاً وارد خاك پاكستان مي شود و با مهار آب آن مي توان گام مؤثري در رونق كشاورزي منطقه برداشت.

اين شهرستان داراي سه مركز آموزش عالي مي باشد.

اين شهرستان داراي دو شهرك صنعتي فعال در دو نقطه شهري سراوان و سوران بوده و شهرك صنعتي زابلي نيز در دست ساخت مي باشد.

نزديكي با مرز پاكستان و ايجاد دو بازارچه مرزي كوهك و جالق نقطه درخشاني در اقتصاد اين شهرستان بوده وراه اندازي كشتارگاههاي صنعتي دام در حد وسيع و تشكيل تعاونيهاي مرزنشينان و دفاتر بازرگاني خارجي از جمله مزيت هاي اين شهرستان مي باشد.

دشتهاي جالق و بم پشت مناطق مستعد سرمايه گذاري در زمينه كشاورزي مي باشند.

با توجه به گستردگي كشت نخيلات كارخانجات بسته بندي خرما صنايع جانبي و تهيه نئوپان از كارخانه هاي فعال اين شهرستان ميباشند.

از كانونهاي مهم معدني و كاني كوه بيرك زابلي و كوه سفيد مي باشد و معادن گرانيت گشت ، معدن سنگ آهن ماهاني و كهن مگار زابلي ، معدن پودر تالك و پنبه نسوز از جمله معادن مهم و صنعتي شهرستان سراوان مي باشند كه مستعد سرمايه گذاري و آماده واگذاري جهت بهره برداري است.

تپه روباهك ، قبرستان قديمي گشت ، دره نگاران و قلعه سب از جاذبه هاي گردشگري اين شهرستان مي باشند.

ايرانشهر 

شهرستان ايرانشهر در ناحيه مركزي بلوچستان با مساحت 30200 كيلو متر مربع در فاصله 330 كيلومتري زاهدان واقع شده و 15 درصد وسعت استان را به خود اختصاص داده است جمعيت اين شهرستان بالغ بر 194596 نفر ميباشد 0 اين شهرستان داراي 4 نقطه شهري، 4 بخش ،10 دهستان و 418 آبادي است0 اين شهرستان در ناحيه گرم و خشك قراردارد0 متوسط ساليانه دماي هو 8/27 درجه سانتيگراد متوسط ساليانه رطوبت نسبي 3/29 درصد ميباشد0ميزان بارندگي در 7 ماهه سال 1382 در اين شهرستان 1/53 ميلي متر ميباشد.

سطح زير كشت محصولات زراعي اين شهرستان 25519 هكتار و سطح زير كشت محصولات دائمي (باغي) آن 8471 هكتار ميباشد0 محصولات عمده باغي اين شهرستان خرما، مركبات، (نارنگي، ليموشيرين، پرتقال، گريپ فروت، ليموترش ) و كنار بوده ومحصولات عمده زراعي گندم، برنج، جو، حنا ،وسمه، سيب زميني وذرت و محصولات خارج از فصل ميباشند كه در زمينه توسعه سطح زير كشت وافزايش توليد اين محصولات و صنايع تبديلي تكميلي بخش كشاورزي خصوصاً بسته بندي ،شيره كشي وكارتن سازي خرما همچنين پرورش ماهي و ميگوي آب شيرين و پرورش دام و طيور و شتر و شتر مرغ وداشتن گاو دشتياري ،صنايع بسته بندي گوشت، احداث سردخانه و صنايع وابسته مستعد سرمايه گذاري ميباشد.

هم اكنون 6 گاوداري صنعتي و 2 گاوداري نيمه صنعتي دراين شهرستان مشغول فعاليت هستند ناحيه صنعتي دلگان وابسته به بخش كشاورزي كه در مرحله انجام امورزير بنايي و ساخت ميباشد و كارخانه هاي زيادي را درخود خواهد گنجاند نيز از جمله استعدادهاي سرمايه گذاري محسوب مي شود. در ايرانشهر حدود 60 كارخانه كوچك و بزرگ از جمله كارخانجات توليد نوشابه و نيروگاه عظيم برق ايرانشهر فعال ميباشند0 غرب ايرانشهر داراي يك سوم معادن استان از جمله سنگ مرمر ، گرانيت ، منيزيم مصالح ساختماني، سنگهاي تزئيني و … ميباشد كه تعداد زيادي از معادن اين شهرستان آماده واگذاري است.

اين شهرستان همچنين 6 مركز آموزش عالي دارد و با داشتن 2 هتل و 6 مهمانپذير آماده پذيرايي از مهمانان ميباشد.

نيكشهر

شهرستان نيكشهر در فاصله 587 كيلومتري زاهدان و در جنوب بلوچستان باجمعيتي بالغ بر 148901 نفر ميباشد و ارتفاع آن از سطح آبهاي آزاد 510 متر ميباشد0 متوسط ساليانه دماي هوا در اين شهرستان 22/28 و متوسط ساليانه رطوبت نسبي آن 8/36 درصد و ميزان بارندگي 7 ماهه سال 1382 درآن 6/78 ميلي متر بوده است.

سطح زير كشت محصولات زراعي آن 1950 هكتار و سطح زير كشت محصولات باغي آن 4614 هكتار ميباشد.

محصولات عمده زراعي آن يونجه ، كه از ذخاير ژنتيكي منطقه با پتانسيل 19-18 چين در سال ميباشد شبدر ، كلزا و گلرنگ و محصولات عمده باغي آن سيب ، انگور، مركبات ،موز ،انبه ،پاپايا، كنار پيوندي و گواوا و انجير ميباشد.

كه مواردي چون افزايش سطح زير كشت و افزايش توليد اين محصولات بالاخص نباتات گرمسيري منحصر به فرد و محصولات گلخانه اي از قبيل خيار و فلفل و گوجه فرنگي و پرورش آبزيان گرمابي و دام و طيور و صنايع تبديلي و تكميلي بخش كشاورزي ازجمله شيره گيري خرما و فرآوري آن از الكل، قند ، سركه، تشكيل و ايجاد كارخانه نئوپان از چوب درختان و تنه درخت خرم و فرآوري از آن كارگاههاي توليد ترشي انبه ، ليمو ، آبميوه گيري ، صنايع حصير و سبد بافي استفاده از برگ (داره) نخل وحشي در رويشگاههاي طبيعي آن واستفاده از روغن كلزا در صنايع هواپيماسازي از استعدادها و پتانسلهاي سرمايه گذاري اين شهرستان مي باشند.

سرباز 

شهرستان سرباز در جنوب شرقي استان با وسعتي معادل 5/11 كيلومتر مربع و جمعيتي بالغ بر 148000 نفر ،3 شهر، 4 بخش ، 12 دهستان و806 پارچه آبادي دارد فاصله آن تا زاهدان 448 كيلومتر ميباشد0 از نظر آب و هوايي داراي آب و هواي گرم و مرطوب بوده و درزمستان دماي هواي اين شهرستان به ندرت به صفر درجه ميرسد0 اين شهرستان از شهرستانهاي مرزي است كه قريب 120 كيلومتر با كشور همسايه پاكستان مرز مشترك دارد0 سطح زير كشت محصولات زراعي 4264 هكتار و سطح زير كشت محصولات دائمي (باغي) ان 6/3511 هكتار بوده كه محصولات عمده زراعي آن عبارتند از گندم ،شلتوك، باقلا، پياز، بادمجان، يونجه و شبدر صيفي جات و پرورش اين محصولات منحصر به فرد و صنايع تبديلي و تكميلي آنها قابليت سرمايه گذاري فراواني دارد همچنين مرزي بودن اين شهرستان و وجود بازارچه مرزي پيشين و واقع شدن آن در مسير شاهراه اصلي چابهار - زاهدان ، جايگاه ويژه تجاري و سرمايه گذاري به اين شهرستان بخشيده است ،صنايع عمده منطقه كه قابليت سرمايه گذاري بيشتري دارند عبارتند از :

صنايع بسته بندي ميوه،توليد الكل ازخرما ، فرآوري خرما ، موزائيك سازي قطعات بتوني پيش ساخته، مصنوعات چوبي و توليد نئوپان ، نايلون و نايلكس و مخازن فلزي و ظروف پلاستيكي رودخانه سرباز به لحاظ سرسبزي و آب زياد و بدليل كاشت محصولات باغي گرمسيري و نيمه گرمسيري ومركبات درحاشيه رودخانه مناظري زيبا و دلپذير دارد، همچنين تمساح پوزه كوتاه كه گونه منحصر به فرد حيات وحش در جهان ميباشد كه در اين رودخانه زندگي ميكند.

چابهار

شهرستان چابهار در كنار ساحل نيلگون درياي عمان با وسعت 25 هزار كيلو متر مربع و جمعيتي بالغ بر 200 هزار نفر واقع شده است0 اين شهرستان داراي 3 شهر ،5 بخش،11 دهستان و حدود 600 پارچه آبادي ميباشد0 فاصله آن تا مركز استان 692 كيلومتر ميباشد0 متوسط ساليانه دماي هوا 4/26 درجه سانتيگراد و متوسط ساليانه رطوبت نسبي 9/75 درصد ميباشد ميزان بارندگي در 7 ماهه سال 1382، 5/8 ميلي متر بوده است، سطح زير كشت محصولات زراعي اين شهرستان 1826 هكتار و سطح زير كشت محصولات دائمي (باغي) 2/4584 هكتارميباشد. در اين منطقه نباتات گرمسيري منحصر به فردي از جمله موز ، انبه ، تمر هندي ، كنار پيوندي ، پاپايا ، گواوا ، چيكو و همچنين گلهاي زينتي و شاخه بريده و صيفي جات ومحصولات غير فصل كشت ميشود كه ارزش سرمايه گذاري در زمينه كشت و پرورش اين محصولات و صنايع تبديلي و تكميلي وابسته به آنها بسيار درخشان ميباشد. صيد و صيادي همچنين صيد و پرورش ميگو درآبهاي آزاد بعنوان زير بخشهاي كشاورزي نقطه طلايي اقتصاد چابهار ،استان و حتي كشور ميباشد0 استفاده از سيستم هاي مدرن صيد و صيادي وساخت شناورهاي دريايي از قابليتهاي سرمايه گذاري اين شهرستان ميباشند.

در اين شهرستان 72 واحد صنعتي فعال وجود دارد كه اكثر آنها صنايع وابسته به شيلات از قبيل عمل آوري و بسته بندي ماهي وميگو،كنسروسازي ،سرد خانه،يخسازي و پودرماهي ميباشند كه جزء پتانسيلهاي سرمايه گذاري نيز محسوب ميشوند وناحيه صنعتي نگور وابسته به بخش كشاورزي هم كه در مرحله انجام امور زير بنايي و ساخت ميباشد وتعداد زيادي كارخانه را در دل خود جاي خواهد داد نيز از جمله همين پتانسيلهاست.

وجود اسكله هاي تخليه و بارگيري و فرودگاه كنارك و پايانه بندر چابهار موجبات ترانزيت كالا به كشورهاي مجاور و حوزه خليج فارس ونيز شبه قاره هند را فراهم آورده است و قرار گرفتن چابهار درمسير بزرگترين كريدورهاي دريايي ترانزيت كالا آنر كليد اتصال شرق آسيا با ساير كشورهاي جهان قرارداده به نحوي كه منطقه آزاد چابهاريكي از قطبهاي مهم بازرگاني محسوب ميشود.

منطقه آزاد تجاري صنعتي چابهار موجبات اشتغال صدها نفر و سرمايه گذاري ميلياردي داخلي و خارجي را فراهم آورده است.

پروژه هاي پالايشگاه نفت ، صنايع پتروشيمي خطوط انتقال گاز ، كارخانجات سيمان چابهار، مونتاژ ماشين آلات و راهسازي وكاتر پيلار همچنين احداث نيروگاه برق اجراي راه آهن چابهار- سرخس، احداث دستگاههاي آب شيرين كن وسرويس دهي مشتمل برارائه خدمات ، تعميرات ،قطعات، آذوقه و سوخت به كشتي هاي عبوري از قابليتهاي سرمايه گذاري اين شهرستان ميباشد در اين شهرستان تعداد 5هتل و 2 مهمانپذير آماده پذيرايي از مهمانان مي باشد.

صنعت

صنعت اين استان از جمله بخشهايي است كه در صورت آماده شدن شرايط زيربنائي ، تجهيز نيروي انساني و تحولات اقتصادي و اجتماعي ، امكان رشد آن مي باشد . ايجاد پيوند اين بخش و ساير بخشها موجب پيشرفت صنايع دريايي و شيلاتي استان شده است . استراتژي توسعه زيربنايي بخش صنعت موجب ايجاد 11 شهرك صنعتي با 37 هزار و 507 هكتار در منطقه شده است . موقعيت خاص اين استان به لحاظ همجواري با كشورهاي افغانستان و پاكستان با وجود منطقه آزاد تجاري ، صنعتي چابهار از جمله مؤلفه هاي مهم استان براي ايجاد واحدهاي صنعتي و معدني است.

به طور كلي اين استان از استعدادهاي صنعتي و معدني بالقوه اي برخوردار است كه بايد با اتخاذ تدابير لازم و برنامه ريزي صحيح اين قابليتهابالفعل درآيند وبا اعطاء تسهيلات لازم به متقاضيان احداث واحدهاي صنعتي و معدني ، زمينه توسعه اين واحدها را در استان فراهم آورد كه ضرورت دارد مسئولين توجه بيشتري به بهره گيري از توانمنديهاي صنعتي و معدني اين استان نمايند و زمينه سرمايه گذاري بخش خصوصي را افزايش دهند.

بررسي وضعيت استان تا پايان آذر ماه 1382 نشان مي دهد كه 578 فقره پروانه بهره برداري صنعتي با سرمايه گذاري 707ميليارد ريال و اشتغال 12227 نفر در صنايع مختلف موجود مي باشد همچنين تعداد مجوزهاي تأسيس 1293 فقره با پيش بيني سرمايه گذاري 6497124 ميليون ريال و اشتغال 32997 نفر با اكثريت صنايع غذايي ، كاني غيرفلزي و ساير صنايع موجود مي باشد . تعداد طرحهاي با پيشرفت فيزيكي بين 40 تا 98 درصد 76 واحد با پيش بيني اشتغال 1521 نفر مي باشد طي سالهاي 81 و80 از محل تسهيلات وجوه اداره شده جمعاً تعداد 77 طرح به مبلغ 171632 ميليون ريال تسهيلات بانكي و اشتغال 1256 نفر به تصويب كميته برنامه ريزي استان رسيده است.

 معدن 

استان سيستان و بلوچستان با قرار داشتن بر روي كمربند فلزي و معدني جهان كه از يوگسلاوي تا پاكستان ادامه دارد داراي ذخاير غني از فلزات و كانسارهاي معدني از قبيل كروميت ، مس ، منگنز ، سرب و روي ، قلع ، تنگستن و همچنين عناصر و كانسارهاي غيرفلزي نظير تالك ، منيزيت ، گل سفيد و سنگهاي ساختماني و تزئيني بويژه گرانيت مي باشد .

وجود 430 هزار تن گارنت با عيار چهل درصد ، 10 ميليون تن آندالوزيت ، 5 ميليون تن فلدسپات و 130 هزار تن سيليس با عيار 8/99 درصد و بيش از 43 هزار تن آنتيموان از ديگر مزاياي معدني اين استان است .

مطالعات مشاورين و شركتهاي خارجي در زمينه اكتشاف معدن بيانگر وجود 417 يافته معدني و كانسار است كه شامل 42 نوع مختلف مواد معدني مي باشد . در حال حاضر از 103 فقره درخواست صدور پروانه اكتشاف واصله ، تعداد 84 فقره گواهينامه كشف با ذخيره تقريبي 798 ميليارد تن صادر شده و 34 معدن فعال با استخراج سالانه حدود 1/2ميليون تن موجود مي باشند در جهت جذب سرمايه گذاري خارجي در بخش معدن از اواخر برنامه قراردادي با شركت كانادايي زركن در محدوده 30هزار كيلومتر مربع منعقد گرديده كه تا كنون 15 منطقه 40 كيلومتر مربعي را به صورت قطعي شناسايي و 10 فقره پروانه اكتشاف معدني نيز در اين محدوده ها صادر و 5 فقره نيز در دست بررسي و اقدام است . اخيراً نيز در راستاي مصوبه ويژه هيأت محترم وزيران اكتشافات طلا و مس در محدوده اي به وسعت 5 هزار كيلومتر مربع به كارشناسان چيني واگذار شده است.

قابليتها و توانمنديها

قابليتهاي صنعتي

قابليت صنعتي شامل توليداتي مي شود كه محصول تمام شده محسوب نشده و وضعيت نيمه تمام دارند و نياز به فرآيند يا فرآيندهاي ديگري جهت تكميل آنها مي باشد اين قبيل صنايع مي تواند در شكل دهي ساختار صنعتي هر منطقه مؤثر باشد . قابليتهاي صنعتي فوق الذكر شامل صنايع شيميايي وسلولزي ، غذايي دارويي و بهداشتي ، فلزي ، غيرفلزي ، نساجي و پوشاك مي باشند .

قابليتهاي صنعتي استان در جدول زير آمده است :

 قابليتهاي صنعتي ( محصولات نيمه تمام صنعتي ) 

 شهرستان 

 غير فلزي 

 فلزي 

 غذايي ، داروئي و بهداشتي 

 نساجي و پوشاك 

زابل

شن و ماسه 5/22 هزار تن

ـ

آرد گندم 46 هزار تن

پارچه و الياف مصنوعي 1/2ميليون متر مربع
نخ نيمه فاستوني 1500 تن
چرم وسالامبور 510 تن

زاهدان

شن و ماسه 5 ميليون تن

پروفيل آلومينيومي 950تن پروفيل فولادي 5/19 هزار تن

آرد گندم 563 هزارتن شيرپاستوريزه420 تن

پارچه مخمل 460 هزار متر مربع
كنجد فرآوري شده 3100 تن

خاش

سيمان پوزولان 657 هزار تن كلينكرسيمان 600 هزار تن

ـ

ـ

ـ

سراوان

ـ

ـ

ـ

چرم دباغي شده 510 تن

نيكشهر

شن و ماسه 844 هزار تن

ـ

ـ

ـ

چابهار

شن و ماسه 165 هزار تن

ـ

ـ

ـ

ايرانشهر

شن و ماسه 43 هزار تن

ـ

آرد گندم 80 هزار تن

 

پارچه كشباف تخت و گرد 65 تن
پارچه هاي سيستم پنبه اي و مصنوعي 8/28 ميليون مترمربع
نخ پنبه اي پلي استر 5000 تن

سرباز

ـ

ـ

ـ

ـ

جمع استان

شن و ماسه 67 ميليون تن

 

آرد گندم 690 هزار تن
شيرپاستوريزه 420 تن

قابليتهاي معدني

قابليتهاي معدني شامل انديسهاي معدني و ذخاير شناخته شده در استان مي باشد . انديسهاي معدني شناخته شده شامل ذخايري هستند كه بر اساس مطالعات اكتشافي انجام شده توسط بخش خصوصي و يا دولتي مورد اكتشاف قرار گرفته و منجر به شناسايي كانسار با ذخيره مشخص گرديده اند . كه بر حسب گروههاي فلزي ، غيرفلزي و مصالح ساختماني در جدول زير آورده شده است .

 ذخاير معدني شناخته شده
 

فلزي

ميزان ذخيره ( تن )

تعداد

نام ماده معدني

374 هزار

87

كروميت

15 ميليون

55

مس

22 هزار

6

آهن

42 هزار

5

آنتيموان

91 هزار

26

منگنز

غير فلزي

ميزان ذخيره ( تن )

تعداد

نام ماده معدني

805 هزار

5

منيزيت

نا محدود

1

نمك و اكسيد منيزيم موجود درآب دريا

4/27 ميليون

4

كائولن

633 هزار

3

سيليس

36 هزار

7

تالك

3/4ميليون

1

گارنت

5/22 ميليون

1

آندالوزيت

225 هزار

1

زئوليت

5 ميليون

1

فلدسپات

مصالح ساختماني

ميزان ذخيره ( تن )

تعداد

نام ماده معدني

9/37 ميليون

37

گرانيت

7/2 ميليارد

6

آهك

276 هزار

5

مرمر

9/15 ميليون

4

مرمريت

7/3 ميليون

2

تراورتن

7/4 ميليون

2

گچ خاكي

15 ميليون

1

پوزولان

100 هزار

1

دولوميت

نامحدود

3

خاك رس و مارن

 معادن فعال استان به تفكيك شهرستان 

عنوان معدن

تعداد

نام شهرستان

گرانيت – لاشه تراورتني – منيزيت

4

زاهدان

آهك و مارن _ پوزولان _ سنگ لاشه

3

خاش

آهك _ مرمر

2

ايرانشهر

سنگ لاشه ساختماني

1

زابل

سنگ لاشه

2

چابهار

 معادن غيرفعال استان به تفكيك ماده معدني
 

ميزان ذخيره ( تن )

تعداد

نام ماده معدني

374 هزار

87

كروميت

15 ميليون

55

مس

22 هزار

6

آهن

42 هزار

5

آنتيموان

91 هزار

26

منگنز

9/15 ميليون

4

مرمريت

7/4 ميليون

2

گچ خاكي

100 هزار

1

دولوميت

نامحدود

3

خاك رس و مارن

4/27 ميليون

4

كائولن

633 هزار

3

سيليس

36 هزار

7

تالك

3/4ميليون

1

گارنت

5/22 ميليون

1

آندالوزيت

225 هزار

1

زئوليت

5 ميليون

1

فلدسپات

نامحدود

1

نمك و اكسيد منيزيم موجود در آب دريا

صنايع دستي

استان سيستان و بلوچستان همانگونه كه از نامش پيداست از پيوست دو قوم سيستاني و بلوچ تشكيل گرديده است . با توجه به اصالت صنايع دستي و آميختگي آن با فرهنگ و سنت ها ، اين هنر _ صنعت در هر منطقه نشأت گرفته از سنت ها ، گويش ها و آداب و رسوم همان منطقه است . عمدتاً سوزن دوزي ، سكه دوزي ، سفال سازي ، گليم بافي ، خورجين بافي ، جواهر سازي ، حصير بافي ، خراطي ، قاليچه و پلاس بافي در شمار صنايع دستي موجود به حساب مي آيند . اما آنچه كه تا كنون تحت پوشش آموزشي و خدماتي مديريت صنايع دستي استان قرار گرفته ، عبارتند از سوزندوزي و سكه دوزي بلوچ ، بافت قالي و قاليچه ، سفال سازي ، حصيربافي ، گليم بافي و حفظ و احياء صنايع دستي منسوخ شده كه بطور اختصار به شرح آن پرداخته مي شود .

الف) سوزندوزي

سوزندوزي نقش بستن روي پارچه با نخ ، يكي شدن نخ و پارچه با هم و تشكيل نقشي زيبا و سنتي است . سوزندوزي در نقاط مختلف استان به صورتهاي گوناگون انجام مي شود . در زاهدان سبك دوخت شماره دوزي يا آسان تانكه ، در زابل خامه دوزي ، در منقطه سراسري پريوار دوزي و در محدوده شهرستان ايرانشهر و نيك شهر سوزندوزي دوتاري ، موسم ، چهارتاري و 000 كه با توجه به موتيوهاي سنتي شكل مي گيرد . اما آنچه كه در اين رشته از صنايع دستي كه يكي از رودوزيهاي منحصر بفرد كشور به حساب مي آيد مشترك ميباشد ، آميختگي هنردست و دقت چشم صنعتگر است ، كه به همين دليل سوزندوزي را به عنوان نور چشم زنان بلوچ مي شناسند .

 ب) سفال سازي 

سفال سازي در خطه پهناور سيستان و بلوچستان سابقه اي تاريخي دارد ، از آثار مكشوفه شهر سوخته سيستان تا بقاياي برجاي مانده سفال در منطقه ايرانشهر ( قلعه بمپور و فنوج ) همه حكايت از قدمت اين رشته از صنايع دستي استان دارد .

در 35 كيلومتري شهرستان مرزي سراوان روستائي بنام كلپورگان قرار دارد ، نام اين روستا به همراه سفال آن زبان زد خاص و عام است ، آنها كه از هنر مايه اي اندوخته اند ، خوب مي دانند ، سفال سنتي كلپورگان از جمله سفالهاي قديمي و منحصر بفرد كشور به حساب مي آيد و سابقه اي چندين هزار ساله دارد .

ساخت آن صرفاً با دست و بدون بهره گرفتن از هر نوع ابزار كار و چرخ سفالگري است . نقش سفال از آميزش آب با سنگ تي توك و با دست صنعتگر شكل مي گيرد.

ج) قالي و قاليچه

بافت قاليچه هاي سنتي از دير باز در منطقه سيستان رايج بوده كه با توجه به وجود دامهاي اصيل و پشم حاصل از آنها ، اين هنر _ صنعت نسل به نسل حفظ گرديده . بعدها سبك جديد بافت قالي با دارهاي عمودي توسط شركت فرش و صنايع دستي به اين منطقه برده شده و هم اكنون دو نوع بافت (( سنتي و جديد )) در اين منطقه انجام مي شود . نقشهاي گلداني ، خشتي ، مددخاني و 000 از نقشهاي زيباي سنتي قاليچه زابل محسوب مي گردند .

قالي زابل با توجه به نوع بافت و گره از مرغوبيت مطلوبي برخوردار و در بازارهاي داخلي و حتي خارجي جايگاهي را به خود اختصاص داده است .

 د) گليم بافي 

يكي ديگر از رشته هاي صنايع دستي استان بافت گليم هاي سنتي محلي (گليم بلوچي ) است كه در حوالي شهرستان خاش و حومه شهرستان سراوان بافته مي شود .

اين دست بافت ها با نقوش زيباي سنتي مي توانند به عنوان كالايي با ارزش مطرح گردند . در حاشيه مرزي شهرستان زابل نيز بافت گليم هاي محلي به شيوه سنتي رايج مي باشد .

 هـ) سكه دوزي 

نوع ديگر از صنايع دستي انحصاري استان سكه دوزي است كه به آينه دوزي ، دكمه دوزي نيز معروف و به گويش محلي سامان هم گفته مي شود ، سكه دوزي با توجه به تنوع مواد اوليه و رنگارنگي پولكها و درخشش آينه هاي ريز و درشت طالبان زيادي دارد ، مصرف اصلي آن تزئين اطاقها ، مركب تازه عروسان مي باشد كه به علت زيبايي ، كارشناسان صنايع دستي ، نوع كار را در طرحهاي متنوع ارائه و آماده عرضه نمودند ، موطن اصلي سكه وزي در منطقه بلوچستان مي باشد . اكنون طرحهاي كوچك و بزرگ سكه دوزي در آپارتمانها و منازل مسكوني زينت بخش اطاقهاي كوچك و بزرگ است .

 و) حصير بافي 

وجود نخلهاي زينتي كوتاه كه در بيابانهاي بلوچستان بسيار به چشم مي خورد و به گويش محلي عنوان (( پيش Pishz )) را دارد ، باعث بافت مصنوعات حصيري بخصوص طناب حصيري ميگردد . مورد مصرف طناب حصيري عمدتاً در نوعي مبلمان خراطي شده ارزان قيمت كه در فروشگاه هاي صنايع دستي عرضه مي گردد بيشتر به چشم مي خورد ، نوعي زيرانداز ، سجاده حصيري كتور ، سيواس ( كفش حصيري ) ، صافي ، و 000 از جمله طرحهاي توليد شده با حصير است كه بيشتر جنبه مصرف محلي دارد .

كشـــاورزي

در استان سيستان و بلوچستان اراضي قابل كشت ( آبي ، ديم ، آيش ) حدود 400 هزار هكتار مي باشد كه اين مقدار حدود 2 درصد مساحت آنرا تشكيل مي دهد و كل زمينهاي زيركشت حدود 330 هزار هكتار مي باشد كه به كشت محصولات زراعي و باغي اختصاص دارند .

 سطح زيركشت محصولات سالانه (هكتار) 

سال زراعي / شهرستان

جمع كل

جمع

آبي

ديمي

81- 80

131512

80409

80409

0

ايرانشهر

33990

25519

25519

0

چابهار

2/6410

1826

1826

0

خاش

27226

18789

18789

0

زابل

5/765

7243

7243

0

زاهدان

2/18177

13616

13616

0

سراوان

5/23677

7202

7202

0

سرباز

6/7775

4264

4264

0

نيكشهر

6564

1950

1950

0

 منطقه آزاد تجاري- صنعتي چابهار 

اكنون حدود 850 منطقه آزاد تجاري صنعتي در جهان وجود دارد . در ايران نيز مناطق آزاد تجاري صنعتي با هدف گسترش تعامل اقتصادي كشور با اقتصاد جهاني و گسترش صادرات كالاهاي غيرنفتي از سال 1372 در كيش ، قشم و چابهار شكل گرفت ، منطقه آزاد چابهار از موقعيت ترانزيتي(يكي از چهار كريدور ترانزيتي جهان ) و پتانسيل هاي خاصي براي سرمايه گذاري برخوردار مي باشد ، اين منطقه اكنون به عنوان اقتصادي ترين مركز بين المللي مبادلات كالا از اروپا به شبه قاره هند بسيار مورد توجه است ، در منطقه آزاد چابهار تا كنون بيش از 1100 ميليارد ريال توسط سازمان منطقه آزاد چابهار و بخش خصوصي سرمايه گذاري شده است كه 24 درصد سرمايه گذاريها در بخش توليدي و صنعتي ، 52 درصد در بخش بازرگاني و 24 درصد نيز در بخش خدمات مي باشد . اين سرمايه گذاريها بيش از 10 هزار شغل ايجاد كرده است .

منطقه آزاد تجاري صنعتي چابهار، يكي از مناطق آزاد سه گانه كشور است كه در راستاي اهداف اقتصادي كشور ، نزديك به يك دهه است كه در مجاورت شهرستان چابهار و در حاشيه درياي عمان تأسيس شده است . با توجه به نقشي كه مناطق آزاد در ايجاد منطقه اي نمونه به منظور آماده شدن براي ورود به بازار تجارت جهاني ايفا مي كنند ، اكنون منطقه آزاد چابهار آمادگي ورود به اين عرصه را يافته است ، فرصتهاي متعدد اقتصادي ، بومي - جغرافيايي ، آب و هوايي و اقليمي منطقه موجب شده است تا چابهار داراي مزيت هاي منحصر به فردي در امر ترانزيت ، گردشگري و تجارت شود . بندر چابهار نزديكترين راه آبي به اقيانوس هند و داراي كوتاهترين فاصله ترانزيتي براي ترانزيت كالا در كشورهاي آسياي ميانه وافغانستان است و درصورت سرمايه گذاري ملي مناسب در راههاي مواصلاتي ، جاده ، ارتباطات ريلي ، تجهيزات بندري و اسكله كه جملگي نيازمند توجه در سطح كلان مديريتي كشور است ، اقتصادي ترين راه ترانزيتي در محور شمال ، جنوب شرق و غرب به شمار مي رود و قادر است ميليونها دلار درآمد ترانزيتي براي كشور به ارمغان آورد.

چابهار همچنين داراي قابليتهاي متعدد گردشگري است ، موقعيت ويژه زيست محيطي ، تنوع حياط وحش پوشش گياهي خاص ، مناطق كشاورزي ، سواحل منحصر به فرد اقيانوسي ، آب و هواي ملايم و مناسب كه آن را به (( چابهار )) معروف كرده است ، پيشينه 2500 ساله تاريخي ( بندر تيس ) و مناطق گردشگري همه و همه موجب شده است تا چابهار قابليت هاي متعدد گردشگري داشته باشد.

 منطقه ويژه اقتصادي زابل 

ايجاد مناطق ويژه اقتصادي با هدف افزايش سطح توليد ، ايجاد اشتغال ، جذب سرمايه ، و تسهيل در امر صادرات و واردات و پس از خاتمه جنگ ، به استناد تبصره 20 قانون برنامه اول توسعه در دستور كار دولت قرار گرفت.

ايجاد منطقه ويژه در زابل در سال 79 طي نامه اي با درخواست استاندار وقت عنوان رياست محترم جمهوري مطرح گرديد كه پس از ارجاع به دبير خانه شورايعالي مناطق آزاد بررسي موضوع ، ايجاد اين منطقه مورد موافقت كلي قرار گرفت.

لذا به منظور صدور قطعي مجوز ، مطالعات امكان سنجي توسط مشاورين طرح تهيه و به دبير خانه ارسال گرديده است ليكن صدور مجوز قطعي ايجاد منطقه ويژه اقتصادي زابل منوط به تهيه و ارائه قانون مناطق آزاد در كنار برنامه چهارم توسعه و تصويب آن توسط مجلس مي باشد.

حمل و نقل

حمل و نقل جاده اي

طول راههاي موجود در استان 7318 كيلومتر و طول راههاي روستايي موجود در آن 16367 كيلومتر ميباشد . از راههاي فوق الذكر مسئوليت نگهداري 4065 كيلومتر بر عهده اداره كل راه و ترابري استان و مابقي بر عهده اداره كل راه و ترابري ايرانشهر مي باشد.

اداره كل راه و ترابري استان شامل : ادارات راه و ترابري زاهدان ، نصرت آباد ، ميرجاوه ، زابل، دوست محمد ، خاش ، نوك آباد ، سراوان ، جالق و زابلي و راهدارخانه هاي ( لوتك ) سفيدآبه ، كهورك ، دهپابيد ، ايرندگان ، سنگان ، گشت و سوران ميباشد.

اداره كل راه و ترابري ايرانشهر شامل : ادارات راه و ترابري ايرانشهر ، سرباز ، چابهار ، نيكشهر و اسپكه و راهدارخانه هاي بزمان ، دلگان و تنگه سرحه مي باشد .

طول راههاي حوزه استحفاظي اداره كل راه و ترابري استان شامل راههاي معمولي و همسنگ

جمع

ميرجاوه

زابل

سراوان

خاش

زاهدان

نوع راه

همسنگ

معمولي

همسنگ

معمولي

همسنگ

معمولي

همسنگ

معمولي

همسنگ

معمولي

همسنگ

معمولي

38

200/15

-

-

-

-

-

-

-

-

38

200/15

بزرگراه

1480

916

120

83

273

194

-

-

178

90

909

549

اصلي معمولي

5/368

281

-

-

5/170

140

198

141

-

-

-

-

فرعي عريض آسفالته

5/142

84

-

-

-

-

5/49

29

93

55

-

-

فرعي عريض شني

5/589

452

-

-

5/35

39

324

242

228

169

2

2

فرعي درجه 1 آسفالته

1095

6/1011

191

5/188

5/177

183

396

366

274

220

5/56

100/54

فرعي درجه 2 آسفالته

5/583

435

-

-

50

50

5/150

118

5/99

75

5/283

192

فرعي درجه 2 شني

5/1060

870

5/139

110

105

95

5/98

82

5/202

151

515

432

ساير راههاي شني دسترسي

5/5357

8/4064

5/450

5/381

5/811

701

5/1216

978

1075

760

1804

3/1244

جمع

آمار راههاي روستائي موجود در حوزه استحفاظي اداره كل راه و ترابري سيستان و بلوچستان

 جمعيت روستايي 
 ( نفر ) 

 مساحت شهرستان 

 طول راه مورد نياز روستاهاي فاقد راه بالاي 20 خانوار 

 طول راههاي برفگير 

 مالرو 

 دسترسي 
 جيب رو رودخانه اي 

 نوع رويه راه 

 كل راههاي 

 تحت پوشش 

 نام شهرستان 

شني

آسفالته

درجه3

درجه2

درجه1

كيلومتر

56614

36581

630

-

86

5/1673

5/625

9

33

259

2713

زاهدان

83515

23105

642

56

37

1216

5/50

5/25

5/25

5/176

1531

خاش

223016

15197

963

-

-

1384

5/429

270

159

285

5/2590

زابل

109476

23880

1177

-

5/215

5/1288

5/529

5/33

47

128

2242

سراوان

472621

98763

3412

56

5/338

5562

1725

338

5/264

5/848

5/9076

جمع كل

حمل و نقل هوايي

استان سيستان و بلوچستان در مجموع داراي چهارفرودگاه فعال است كه مشخصات آنها در جدول زير آمده است:

مشخصات فرودگاههاي استان سيستان و بلوچستان

 فرودگاه 

 موقعيت جغرافيايي / مكان 

 ارتفاع از سطح دري 

 تعداد باند فرودگاه 

زاهدان ( بين المللي)

3 مايلي جنوب شرقي شهرستان زاهدان

4520 پا

1

چابهار

كنارك در جنوب استان در جوار درياي عمان ( 15 مايلي شهرستان چابهار )

24 پا

2

ايرانشهر

شمال غربي شهرستان ايرانشهر در فاصله 2 مايلي

2037 پا

1

زابل

شمال شرقي شهرستان زابل در فاصله 6 مايلي

2037 پا

1

حمل و نقل ريلي

 راه آهن زاهدان - ميرجاوه 

طول خط اصلي از مرز ميل 72 تا زاهدان 6/94 كيلومتر و خطوط فرعي مانوري 6/8 كيلومتر مي باشد.

در اين محور شش ايستگاه وجود دارد كه با ايستگاه هاي تشكيلاتي زاهدان و ميرجاوه به هشت ايستگاه بالغ مي گردد . ايستگاهها به ترتيب از قسمت زاهدان عبارتند از : زاهدان _ لار _ پدگي _كچه رود _ چهار صوله _ خان محمد چاه _ بوگ و ميرجاوه

ناوگان مسافري و باري راه آهن استان از طريق راه آهن كويته پاكستان تأمين و اعزام مي گردد.

اهم كالاهاي صادراتي از طريق راه آهن استان عبارتند از : گوگرد ، فوتس آيل ، رناس ، گل گاوزبان ، گشنيز ، پارافين ، گريس ، قير ، عناب ، گل سرخ ، وازلين ، فورفورال ، داروي گياهي ، نخود ، چاي ، واكس ، استرالت مي باشد.

تعداد بازديد:19638 آخرين تغييرات:84/08/07
نظرات

  • مهسا محمدی:بسیار عالی
  • zohre khosravi:مختصر و مفید بود فقط من یه سری اطلاعات جامع تر در مورد سابقه تاریخی زاهدان ، وضعیت اقلیمی ،موقعیت زمین شناسی و... برای پایان نامم لازم دارم لطفا با معرفی کتاب یا مقاله راهنماییم کنید . ممنون
  • یخیی ایراندوست:خوب
  • یحیی ایراندوست:خوب
  • مهدي ميري:باعرض سلام وخسته نباشيد اطلاعات كامل وخيلي نوميباشد
نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر