شنبه 5 خرداد 1397 - 10 رمضان 1439 - 26 مي 2018
صفحه اصلي/اجتماعي(جوانان، خانواده، بانوان و...)

فالی بزن، همسرت را بشناس

فالي بزن، همسرت را بشناس

با هماهنگي يکي از دوستانم موفق مي‌شوم يک نوبت پيش از موعد! براي ديدار خانم فالگير بگيرم البته در لواي مراجع و نه خبرنگار.


بسياري از محققان معتقدند مردم برخي کشورها از نظر آمار مراجعه به فالگير گوي سبقت را از جماعت بقيه مردم دنيا ربوده‌اند.انگليسي‌ها و رومانيايي‌ها از جمله اين ملت‌ها هستند، ولي بايد به اين آمار ايراني‌ها را نيز اضافه کرد. کساني که دل و عقل خود را به کلام افرادي مي‌سپارند که مدام از آينده و چيزهايي که درباره‌‌اش حساسند مي‌گويند.

 
با هماهنگي يکي از دوستانم موفق مي‌شوم يک نوبت پيش از موعد! براي ديدار خانم فالگير بگيرم البته در لواي مراجع و نه خبرنگار. در همين مکان با خانم جواني به نام ف روبه‌رو مي‌شوم. او که ظاهرا جزو مشتريان هميشگي فالگيرهاست، مي‌گويد: «براي نخستين بار با يکي از دوستانم پيش خانمي که فال قهوه مي‌گرفت، رفتيم و پس از آن نمي‌دانم چرا مشتري هميشگي اين فالگير شدم.»
بانوي مسني نيز که گويا مراجعه به فالگيرها جزو عادت ثانويه‌‌اش شده است، مي‌گويد: «به همراه عروسم هميشه براي مطلع شدن از وضع اقتصادي همسر و فرزندانم نزد فالگير مي‌رويم. البته برخي مواقع حرف‌هايشان درست است، ولي گاهي نيز سخنان وحشتناکي به زبان مي‌آورند که تا چند روز باعث آزار و اذيت فرد مي‌شود».
دختر اين خانم نيز اضافه مي‌کند: «يک بار به خانم فالگيري در يکي از نقاط اصلي شهر مراجعه کرديم و او پس از پرسيدن اطلاعاتي از من، همان حرف‌ها را به همراهم تحويل داد که همه تصور مي‌کردند او از گذشته و آينده خبر دارد، درصورتي‌که همان اطلاعات من را واگويه کرده بود. اما شيوه کار اين خانم فالگير با ديگران قدري متفاوت است، به‌طوري که اول خودش قهوه را مي‌خورد و سپس آينده را برايتان بازگو مي‌کند و چندين کارت جلويتان پهن مي‌کند و از اشتغال، ازدواج، خانواده و همه چيز سخن مي‌گويد. البته برخي مواقع هم حرف‌هايشان صحت ندارد.»

فالگيرهايي با وقت قبلي و کارت ويزيت

پس از صحبت با مشتاقان فال و فالگيري به سراغ فالگيرها مي‌روم ولي قصدم را برايشان فاش نمي‌کنم. خانمي که مطلقه است و تنها راه درآمدش را فالگيري در منزل مي‌داند، مي‌گويد: «بدون معرفي کسي را ملاقات نمي‌کنم.»
اين خانم که کارت ويزيت هم دارد مي‌گويد: «چون اين کار انرژي فراواني از من مي‌گيرد مجبورم در روز چند نفر را بيشتر پذيرش نکنم و همه حقايق را هم مي‌توانم بازگو کنم؛ چون مورد آزار و اذيت نيروهاي ماوراالطبيعه قرار مي‌گيرم.»
يکي ديگر از انواع جلب نظر مشتريان که مدتي است رواج بيشتري پيدا کرده، سوءاستفاده از احساسات مذهبي افراد به‌ويژه خانم‌هاست. به‌طوري‌که گروهي از زنان به شيوه‌اي غيرمعقول و خرافي به‌رغم خود با استناد به آيات الهي اقدام به نوعي تفال و پيشگويي مي‌کنند. درحالي‌که به اعتقاد کارشناسان مذهبي اين شيوه عمل امري مخالف با آموزه‌هاي ديني است و جايگاهي در معارف ديني و مذهبي ما ندارد؛ زيرا هيچ فردي توانايي پيش‌بيني آينده را ندارد و اين امر فقط در دست قادر متعال است. 

ساده‌لوحان زودتر به مسلخ مي‌روند!

يک روانشناس مي‌گويد: «متأسفانه سوء‌استفاده از ناآگاهي مردم و خرافي بودن آنها باعث شده که کساني از اين موقعيت استفاده کرده و سودهاي کلاني را به جيب خود زده و خرافات زيادي را در ذهن مردم بگنجانند.»
«محسن صدرائي» اضافه مي‌کند: «چون خانم‌ها در مقايسه با آقايان افراد حساس‌تري هستند و به جاي استفاده از عقل و منطق از احساس پيروي مي‌کنند، قربانيان بهتري براي اين افراد محسوب مي‌شوند.»
اين کارشناس ارشد روان‌شناسي جنبه‌هاي روانشناختي را بسيار مهم ارزيابي کرده و مي‌افزايد: «معمولا احساس و عواطف، علم و عقل را زير پا مي‌گذارد و چه‌بسا که افراد با يقين بر اينکه اين مباحث خرافي است، باز هم از آنان تبعيت مي‌کنند.»
به اعتقاد او، برخي از افراد، اين انگيزه را در خود ايجاد نمي‌کنند که کارهايشان را عقيدتي انجام دهند و در نتيجه بحث تلقين پذيري بر اين افراد غالب مي‌شود.
گروهي از زنان به شيوه‌اي غيرمعقول و خرافي به‌رغم خود با استناد به آيات الهي اقدام به نوعي تفال و پيشگويي مي‌کنند. درحالي‌که به اعتقاد کارشناسان مذهبي اين شيوه عمل امري مخالف با آموزه‌هاي ديني است و جايگاهي در معارف ديني و مذهبي ما ندارد
صدرائي سپس به مباحث اجتماعي اشاره مي‌کند و مي‌افزايد: «شايد يکي از دلايل اين امر شرايط اجتماعي باشد که سبب شده بسياري از زنان در مظلوميت و محروميت قرار بگيرند؛ چون از راه منطقي نمي‌توانند به حقوق خودشان برسند، بنابراين ناچارند به اين کارها روي آورند و تصور مي‌کنند شايد با اين قبيل کارها بتوانند بحران‌هاي زندگي‌شان را رفع کنند.
اين کارشناس ارشد روان‌شناسي مي‌افزايد: «موضوع اختلافات خانوادگي و مشکلاتي که زنان در زندگي روزمره با آنان روبه‌رو هستند و رفتار ناعادلانه‌اي که با آنان مي‌شود، انگيزه خوبي به دست سود جويان مي‌دهد تا از اين مسائل به نفع خودشان بهره‌بگيرند.»
وي تصريح مي‌کند: هنگامي که بانوان در خانه از سوي همسرشان مورد بي‌توجهي و يا بدخلقي قرار مي‌گيرند، تصور مي‌کنند که شايد پاي زن ديگري در ميان است و چون نمي‌توانند اين موضوع را از طريق قانون پيگيري کنند و جايگاهي براي خود متصور نيستند، به کارهاي غيراصولي مانند کمک گرفتن از نيروهاي ماوراءالطبيعه براي رفع مشکل رو مي‌آورند.»

مرد ايده‌آلت را از راه فالگيري انتخاب کن!

اين کارشناس ارشد روانشناسي علت رغبت دختران جوان جامعه به مباحث خرافي و فال را در محدوديت‌هاي اجتماعي مي‌داند و مي‌افزايد: محدوديت‌ها باعث شده که دختران به تنهايي نتوانند فرد مطلوب خود را انتخاب کرده و از طريق فال مي‌خواهند به مورد دلخواه خود برسند، در حالي‌که پسران مي‌توانند به‌راحتي دختر مورد علاقه خود را بدون محدوديت انتخاب کنند.»وي شخصيت اين افراد را نيز دچار نقص مي‌داند و اضافه مي‌کند: «افرادي که داراي ساده‌لوحي بيشتري هستند بحث تلقين‌پذيري نيز در آنان پررنگتر است، به همين علت سريعتر جذب و تحت‌تأثير اين افراد قرار مي‌گيرند. اين قبيل افراد حوادثي را که به‌طور عادي در زندگي‌شان اتفاق مي‌افتد به گفته‌هاي افراد فالگير مرتبط مي‌دانند و به آنان ايمان مي‌آورند.»

نشريات زنان با چاشني فال!

هر چند برخي نشريات کشور از دادگاه‌ها و حوادث ناشي از اين فالگيري‌ها و حواشي آن اخبار متعددي در اختيار جامعه قرار مي‌دهند ولي برخي نشريات خانوادگي يا زنانه، خود نيز با چاپ فال و طالع بيني به رواج مباحث خرافي در جامعه مي‌پردازند و بسياري از زنان اين طالع‌بيني‌ها را سرلوحه کار خود قرار مي‌دهند که آسيب‌هاي فراواني نيز به زندگي آنان وارد مي‌آورد.

فالي بزن، همسرت را بشناس
عوامل اجتماعي خرافه‌پرستي

دکتر «عليرضا توکلي»، جامعه‌شناس و کارشناس مسائل آموزشي، با اشاره به ريشه تاريخي اين موضوع مي‌گويد: «فال و فالگيري نتيجه اعتقادات خرافي است. افراد با اعتقادات خرافي بيشتر از ديگران به اين فرهنگ رومي‌آورند؛ هر چند اين موضوع در فرهنگ گذشتگان بيشتر قابل مشاهده است، به‌گونه‌اي که اين فرهنگ در افراد قبيله‌نشين آفريقايي بيشتر از ساير جوامع دنيا مشهود است.»
فرار از وضعيت موجود از جمله عواملي است که انسان‌ها را از زندگي در واقعيت دور مي‌کند. دکتر «اسفنديار رباني» استاد دانشگاه و جامعه‌شناس، اين عامل را ازجمله عوامل اجتماعي رو آوردن افراد به خرافات مي‌داند: «وقتي افراد جامعه توانايي برآورده کردن نيازها و خواسته‌هايشان را از لحاظ فکري، اقتصادي و اجتماعي ندارند يا نمي‌توانند به خواسته‌هايي مثل ازدواج، طلاق و... دست پيدا کنند به خرافات و فالگيري روي مي‌آورند.»
اما همين بحث رو آوردن به خرافه از جمله خصوصياتي است که بيشتر در کشورهاي جهان سوم ديده مي‌شود. چرا؟
چرايي اين موضوع را هم از زبان دکتر رباني بخوانيد: «در مشرق‌زمين و در کشورهاي فقير که افراد نمي‌توانند به اميال و خواسته‌هاي خود در حالت واقعي برسند و از طرف ديگر مسئولان هم توانايي برآورده کردن خواسته‌هاي مردم را ندارند، گرايش به خرافات بيشتر مي‌شود و هرچقدر مردم از طبقات پايين‌تر اجتماع بوده و فقيرتر باشند به رمل و اسطرلاب اعتقاد بيشتري پيدا مي‌کنند.»
وي در عين حال که معتقد است خرافات بيشتر در کشورهاي فقير ديده مي‌شود؛ مي‌گويد: «البته در آمريکا هم نعل اسب را خوش‌يمن مي‌دانند و در کشور انگليس هم خرافات به‌شدت رواج دارد.»اين استاد دانشگاه اعتقادات جالبتري هم دارد: «خرافات البته متأثر از فرهنگ ما هم هست و باورهاي سنتي ما خرافه را توجيه مي‌کند. حداقل اينکه از گذشته دور شاهد اعتقاد ايرانيان به نيروي مرموزي به نام مانا بوده‌ايم. ايرانيان باستان اعتقاد داشتند مانا در برخي از درختان و جانوران و اشياء وجود دارد و مي‌تواند باعث نجات افراد يا برآورده‌شدن حاجات شود.»
انتقادات او به فرهنگ موجود ادامه دارد: «رواج خرافه‌گرايي که متأسفانه بعضي عناصر فرهنگي هم آن‌را تأييد مي‌کند براي جامعه مضر است و باعث مي‌شود مردم به‌ رؤيا و توهم روبياورند. در واقع خرافه و خرافه‌پرستي، جامعه را از کار و کوشش و فعاليت و پيشرفت و توسعه‌يافتگي به‌شدت باز مي‌دارد. البته نمي‌شود آثار مضر خرافه‌پرستي را تنها در چند جمله خلاصه کرد.»بنابراين رباني باز هم در تشريح آثار مخرب رواج خرافه‌گرايي مي‌گويد: «خرافات از نظر اقتصادي، تن‌پروري و بيهوده‌گري را گسترش مي‌دهد. از نظر اجتماعي هم موجب ضعف روحيه تلاش و کوشش در اجتماع مي‌شود و نوعي انفعال را به جامعه تزريق مي‌کند.»
موضوع اختلافات خانوادگي و مشکلاتي که زنان در زندگي روزمره با آنان روبه‌رو هستند و رفتار ناعادلانه‌اي که با آنان مي‌شود، انگيزه خوبي به دست سود جويان مي‌دهد تا از اين مسائل به نفع خودشان بهره‌بگيرند
شايد برخي تصورات ذهني و کليشه‌اي به ما بقبولانند که تنها افراد بي‌سواد يا کم‌سواد سراغ فالگيري و سرکتاب بازکردن و دعانويسي و امور اينچنيني مي‌روند در حالي‌که دکتر رباني اين موضوع را رد مي‌کند: «هر چند تحصيلات کم و آموزش و پرورش ضعيف باعث گسترش خرافات در جامعه مي‌شوند اما تمام افرادي که به خرافات گرايش پيدا مي‌کنند، کم‌سواد نيستند. افراد تحصيل‌کرده‌اي هم که آگاهي لازم را در اين زمينه ندارند، موجب افزايش خرافات مي‌شوند. درميان تمام عوامل فرهنگي نمي‌توانيم نقش دولتمردان و مسئولان را در رواج خرافه ناديده بگيريم؛ اين طبيعي است در جوامعي که مسئولان توانايي برآورده کردن نيازهاي مردم را ندارند، گرايش به خرافات بيشتر مي‌شود.»
با وجود تمام اين عوامل نمي‌توانيم به حل اين مشکل در آينده‌اي نزديک اميدوار باشيم. خرافه و خرافه‌پرستي از قديم‌الايام بوده و هست و به اين زودي‌ها هم رفع نمي‌شود. معمولا خرافات در جوامعي که سطح فرهنگ پاييني دارند، رشد مي‌کند. با وجود اينکه تا اينجا از مضرات فال و فالگيري گفته شده اما شايد بشود کارکرد مثبتي هم براي اين پديده نه چندان خوشايند و در حال رشد پيدا کرد. در هر صورت پديده‌ها به‌طور مطلق شر نيستند. پس به فالگيري هم مي‌توان از جنبه‌اي مثبت نگاه کرد. فال گرفتن از يک جنبه مثبت است چون مدتي هرچند محدود به افراد نوعي اميد و رضايت مي‌دهد. اما بايد ديد که آيا اين نتيجه مثبت مي‌تواند دليل مناسبي براي رواج خرافه باشد؟
رباني با وجود اينکه شخصا از اين جنبه مثبت صحبت کرده، خودش هم آن‌را دليلي ناکافي براي رواج خرافه مي‌داند؛ رضايت خاطري که همراه با خرافه به دست مي‌آيد افراد را به خرافه و خرافه‌پرستي بيشتر و پذيرش اين موضوع که انسان موجودي بدون اراده بوده و در زندگي واقعي خود نقش چنداني ندارد، سوق مي‌دهد.
بخش اجتماعي تبيان

منبع:همشهري- مجتبي اردشيري
 
لينک مرتبط 
در صورت تمايل مي توانيد لينک  "قرآن و درمان خرافه پرستي "  را از گنجينه صوتي تبيان دانلود کنيد .



 
تعداد بازديد:1859 آخرين تغييرات:90/01/27
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر