سه شنبه 25 مهر 1396 - 26 محرم 1439 - 17 اكتبر 2017
صفحه اصلي/دين و انديشه


 
 


 










 


 












خروجي RSS

راه‌های جلوگیری از تسلط شیطان

راه‌هاي جلوگيري از تسلط شيطان

سلسله مباحث شرح حديث مقام معظم رهبري

 

يکى از بهترين وسائلِ اينکه انسان قلب را وادار کند به موعظه‌ى خود و فعال کند در موعظه‌ى خود، همين دعاهاست، دعاهاى مأثور - صحيفه‌ى سجاديه و ساير دعاها - و سحرخيزى؛ اينها دل انسان را به عنوان يک ناصح براى انسان قرار ميدهد. اول اين است: «واعظ من قلبه».

«قَالَ الصَّادِقُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ (ع): مَنْ لَمْ يَکنْ لَهُ وَاعِظٌ مِنْ قَلْبِهِ وَ زَاجِرٌ مِنْ نَفْسِهِ وَ لَمْ يَکنْ لَهُ قَرِينٌ مُرْشِدٌ اسْتَمْکنَ عَدُوَّهُ مِنْ عُنُقِه» (شافي، صفحه‌ى 652)
فى الفقيه، عن الصّادق (عليه‌السّلام) [حضرت امام جعفر صادق عليه‌السّلام فرمودند]: «من لم يکن له واعظ من قلبه و زاجر من نفسه و لم يکن له قرين مرشد استمکن عدوّه من عنقه». اولين چيزى که موجب مي شود که انسان بتواند در مقابل دشمنش - که مراد، شيطان است - ايستادگى کند و مانع بشود از تصرف دشمن و تسلط دشمن، [اين است که:] «واعظ من قلبه»؛ از قلب خود واعظى براى خود داشته باشد. قلب متذکر بيدار، انسان را نصيحت ميکند، موعظه ميکند. يکى از بهترين وسائلِ اينکه انسان قلب را وادار کند به موعظه‌ى خود و فعال کند در موعظه‌ى خود، همين دعاهاست، دعاهاى مأثور - صحيفه‌ى سجاديه و ساير دعاها - و سحرخيزى؛ اينها دل انسان را به عنوان يک ناصح براى انسان قرار ميدهد. اول اين است: «واعظ من قلبه»
«و زاجر من نفسه»؛ از درونِ خود يک زجرکننده‌اى، منع‌کننده‌اى، هشداردهنده‌اى داشته باشد. و اين همان نفس لوامه است که انسان را از بدي بر حذر ميدارد و در مقابلش نفس اماره است که به بدي ها امر مي کند انسان بايد بکوشد دست اين نفس اماره را از دخالت در جريان امور و اعمالش کوتاه کند
اين نيرو را بايد زنده نگه داشت و قوي کرد با ذکر با دعا با پناه بردن به خداوند متعال اگر اين نيروي بازدارنده قدرت خود را از دست بدهد ديگر چه چه چيزي مي تواند انسان ها را از بدي باز دارد و به راه راست هدايت کند . در اين حالت اگر يک شخص تمام جنايات عالم را هم انجام بدهد ذره اي خاطرش مکدر نخواهد شد . کما اينکه در تاريخ ما کم شاهد چنين افرادي نبوده ايم که براي ارضاي شهوات خود جوي هايي از خون افراد بي گناه راه مي انداختند . پس اولين راه مقابله با شيطان دشمن قسم خورديمان زنده نگه داشتن دل است وقتي اين دل زنده باشد آدمي به آدميت مي رسد به کمال و جاودانگي ميرسد .شاعر مي گويد : «هرگز نميرد آنکه دلش زنده شد به عشق»
[دوم اينکه:] «و زاجر من نفسه»؛ از درونِ خود يک زجرکننده‌اى، منع‌کننده‌اى، هشداردهنده‌اى داشته باشد. و اين همان نفس لوامه است که انسان را از بدي بر حذر ميدارد و در مقابلش نفس اماره است که به بدي ها امر مي کند انسان بايد بکوشد دست اين نفس اماره را از دخالت در جريان امور و اعمالش کوتاه کند . نفس اماره يار و دوست شيطان است اگر قدرت گيرد قلب را به تاريکي ميبرد روح را آلوده مي کند و نفس لوامه را از ميدان به در کرده و آنقدر مي تازد تا انسان را به قهقرا ببرد.
اگر اين دو تا نبود، «و لم يکن له قرين مرشد»، يک دوستى، همراهى که او را ارشاد کند، به او کمک کند، راهنمائى کند، اين را هم نداشته باشد - که اين، سومى است - که اگر چنانچه از درون، انسان نتوانست خودش را هدايت کند و مهار نفسِ خودش را در دست بگيرد، [بايد] دوستى داشته باشد، همراهى داشته باشد، همينى که فرمودند: «من يذکرکم اللَّه رؤيته»، که ديدار او شما را به ياد خدا بيندازد،
رهبري
بعضي از انسان ها هستند که عنان نفس خود و تمايلاتشان را در دست گرفته اند و اجازه نمي دهند که شيطان بر گرده آنها سوار شده به هر سمت و سويي ببردشان اينها معمولا ما را ياد خداوند مي اندازند ديدن چنين افرادي باعث مي شود ما در خود احساس شکست کنيم که خوشا به حال او و بدا به حال ما و اين ناراحتي و افسوس خود يک نقطه اميد است .اين افراد حرفشان،عملشان ،ظاهر و باطنشان متذکر ياد خداوند است .و برکات وجوديشان در ماهم تأثير خواهد داشت .
همين است که در آموزه هاي دينيمان در مورد انتخاب همنشين به ما اين همه سفارش رسيده است .دوست خوب انسان را پيش خدا ميبرد و دوست بد به همه جا و در نهايت هم در جهنم چه بد دشمني خواهد بود .
 اگر اين هم نبود، «استمکن عدوّه من عنقه»؛ خود را در مقابل دشمنِ خود مطيع کرده است؛ دشمنِ خود را مسلط کرده است بر خود و بر گردن خود، که سوار بشود. که [منظور از] دشمن، همان شيطان است. اينها لازم است. از درون خود، انسان، خود را نصيحت کند. بهترين نصحيت کننده‌ى انسان، خود انسان است؛ چون از خودش انسان گله‌مند نميشود. هر کسى انسان را نصيحت کند، اگر قدرى لحن او تند باشد، انسان از او گله‌مند مي شود؛ اما خود انسان، خودش را نصيحت کند؛ دشنام بدهد به خودش، ملامت کند، سرزنش کند خودش را؛ اينها خيلى مؤثر است. موعظه کند، زجر کند. در کنار اين ها، يا به جاى اين ها اگر نبود، آن وقت دوست، رفيق، که دستگيرى کند انسان را.
ما به حسب فطرت پاکي که داريم همگي به سمت خوبي ها و پاکي ها گرايش داريم و از امور بد و زشت بيزاريم و در هنگام اشتباه معمولا دچار درد و فشارهاي روحي ميشويم و اين خيلي خوب است و بايد از اين نيرو استفاده کرده و هر چه زودتر بازگرديم و از هر وسيله براي تقويت نيروي بازدارنده وجوديمان استفاده کنيم .
مي خواهم مژده اي به شما بدهم که نگران نباشيد اين طبيعت آدمي است و انسان مرتب نياز به تذکر دارد بنابراين علماي اخلاق توصيه مي کنند که براي اينکه در حال خوش خود و ترک معاصي تداوم داشته باشيم و به سرعت به شکست توبه مايل نشويم بايد مدام به يک منبع تذکر وصل باشيم
نکته اي قابل توجه :
همه ما در لحظه اي که داريم نصيحت ميشويم و متذکر مي شويم در درون خود احساس مي کنيم که انسان خوبي هستيم تمام اين صحبت ها را قبول داريم ولي همين که از آن فضا خارج مي شويم سريعا به راه خطا بازگشته و به بيشتر اموري که از آن ها نهي شده ايم باز مي گرديم و اين ما را بسيار نگران مي کند.
مي خواهم مژده اي به شما بدهم که نگران نباشيد اين طبيعت آدمي است و انسان مرتب نياز به تذکر دارد بنابراين علماي اخلاق توصيه مي کنند که براي اينکه در حال خوش خود و ترک معاصي تداوم داشته باشيم و به سرعت به شکست توبه مايل نشويم بايد مدام به يک منبع تذکر وصل باشيم .
ما بايد از محضر علما و کساني که پيرايه هاي گناه از خود زدوده اند بيشتر استفاده کنيم .مطالعه بسيار مفيد است اما در کنار مطالعه مي گويند شنيدن تذکرات تأثير بيشتري دارد. پس گوش خود را از تذکرات علماي رباني خالي نگذاريم گوش و چشم راه هاي ورود به قلب هستند پس همانطور که با مطالعه در پي يافتن جهت و راه درست هستيم با شنيدن پندهاي آسماني قلب را با آنچه از خوبي ها واردش مي کنيم صيقل دهيم . و گفته اند بزرگترين منبع براي تذکر قرآن کريم و روايات وارده از ائمه معصومين عليهم السلام است .
إن شاء الله که خداوند متعال هر لحظه ما را با ياد خود آباد کند و توفيق بندگيش را نصيب همه ما بکند .
فرآوري : محمدي
بخش دين تبيان

منبع : پايگاه اطلاع‌رساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمي سيدعلي خامنه‌اي (مد‌ظله‌العالي)



 
تعداد بازديد:942 آخرين تغييرات:90/02/19
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر