سه شنبه 30 آبان 1396 - 2 ربيع الاول 1439 - 21 نوامبر 2017
صفحه اصلي/دين و انديشه

معیارخانواده موفق ازمنظرقرآن

معيارخانواده موفق ازمنظرقرآن

احساس مسئوليت و انجام درست و به موقع آن در خانواده باعث مي‌شود تا اين جامعه كوچك و مقدس به سوي فلاح و رستگاري رهنمون شود.


احساس مسئوليت و انجام درست و به موقع آن در خانواده باعث مي‌شود تا اين جامعه كوچك و مقدس به سوي فلاح و رستگاري رهنمون شود.
اهميت و جايگاه خانواده بر هيچ كس پوشيده نيست. انسانها از كودكي در كانون خانواده رشد مي‌كنند و معمولا انسان‌هايي از موفقيت بيشتري برخوردارند كه كانون خانواده آنها گرمتر و محكمتر بوده است.

 
فلسفه تشکيل خانواده
چرا اسلام به تشکيل خانواده بها مي دهد؟
کليد گشايش اين سؤال در قرآن است. طبق آيات الهي، انسان ها طوري آفريده شده اند که جفت خواهي به سرشت و آفرينش آنها برمي گردد. خداوند در سوره نبا آيه 8 چنين مي فرمايد:« وَخَلَقْنَاكُمْ أَزْوَاجًا ؛ ما شما را جفت جفت آفريديم. » بنا بر اين زن و مرد کامل کننده يکديگرند و با وجود هر يک، ديگري به کمال رسيده و در کنار هم به آرامش مي رسند.
در سوره روم آيه 21 مي فرمايد: «و از نشانه هاي او اين که از [نوع] خودتان همسراني براي شما آفريد تا بدان ها آرام گيريد، و ميانتان دوستي و رحمت نهاد. آري، در اين [نعمت] براي مردمي که مي انديشند قطعاً نشانه هايي است.»
از ديدگاه قرآن اصولاً خلقت موجودات و از جمله انسان ها به صورت زوج است که به حسب فطرت در پي يافتن مکمل و نيمه ديگر خود مي باشند تا به آرامش، کمال و مودتي که خداوند وعده داده است برسند و خاصه در وجود انسان زمينه اي از مودت و رحمت وجود دارد که تجلي گاه آن فقط محيط خانواده است.
درحقيقت خانواده تنها محيطي براي ارضاي نياز ها وتوالد و تناسل نيست بلکه نهادي است که اهداف والاتر و بالاتري را در برنامه جامع خود دارد.
 
مهمترين رکن جامعه چيست ؟
خانواده مهم ترين خشت بناي اجتماع است و اگرخانواده سالم، متعالي و استوار باشد مي توان به داشتن جامعه اي سالم، متعالي و استوار اميدوار بود. خانواده رکن طبيعي و اساس اجتماع و واحد بنيادي جامعه اسلامي است و درحفظ و گسترش قدرت ملي نقش مؤثري ايفا مي کند.
در بسياري از خانواده ها عموماً و در خانواده هاي موفق اسلامي پدران و مادران و فرزندان نسبت به يکديگر فداکاري مي کنند و همگي مانند يک روح اند در چند بدن و مظهر وحدت اند نه کثرت.
در يک خانواده موفق قرآني در واقع پدر و مادر هسته مرکزي و کانون خانواده هستند که در راس هرم قرار دارند و فرزندان در گرد اين کانون مي باشند.
ابن سينا بيان مي کند اساس توفيق هر خانواده بر چهار رکن بنا شده است : «آرامش و سکون، عشق، رحمت و اخلاق»
خانواده در نگاه قرآن نه مرد سالار است، نه زن سالار و نه فرزند سالار؛ بلکه جايگاه مودت، رحمت و تفاهم سالاري است. در اين محيط سالم، درستي، صداقت، عدالت و سعادت آموزش داده مي شود و خلأروحي هر يک توسط ديگري پر مي شود و به وحدت رسيدن و فنا در يکديگر را مي آموزند و اين همان چيزي است که هماهنگ با خلقت و آفرينش زن و مرد است.
 
معيار خانواده موفق از منظر قرآن
خانواده موفق يعني تپيدن يک قلب در سينه همه اعضاي آن، يعني روحي مشترک در چندين کالبد که باعث مي شود همگام و همراه يکديگر به سمت کمال ره بپيمايند.
در اين خانواده، وحدت، هماهنگي و انسجام اهميت بسيار دارد، تفرقه جايي ندارد و کار ها با شور و مشورت سرانجام مي گيرند.براي داشتن يک کانون گرم و موفق بايد قدم اول را درست برداريم و آن انتخاب همسر با ملاک هاي اسلامي است که مهم ترين آنها، ايمان و باورهاي صحيح، حسن خلق، تقوا و سلامت جسمي و رواني است. در اين صورت است که مي توان به داشتن خانواده اي موفق اميدوار بود.
ابن سينا بيان مي کند اساس توفيق هر خانواده بر چهار رکن بنا شده است : «آرامش و سکون، عشق، رحمت و اخلاق» .
از اين رو خانواده هايي که سنگ زيربناي زندگي خود را بر پايه ارکان ياد شده بگذارند موفق محسوب مي شوند.
رشد معنوي در خانواده موفق
خانواده
از ديگر ويژگي هاي خانواده موفق اين است که از عواطف و اخلاق و ديانت اشباع شده و بستري گرديده باشد براي رشد معنوي اعضاي آن، زمينه اي براي بروز پاکي و عدالت هم در بين اعضاي خود و هم در سطح اجتماع خواهد شد.
در خانواده موفق زن و مرد تعهداتي را که نسبت به يکديگر و مسئوليتي که در قبال فرزندان دارند، همواره در نظر مي گيرند به همين دليل آنها در تربيت فرزندان سالم و صالح حداکثر تلاش را مي نمايند و با هر گونه امکاناتي سازگار مي باشند.
در خانواده ايده آل با ويژگي هايي روبه رو مي شويم که همه حکايت از يکي شدن آرزوها، خواسته ها و حتي رؤياهاي زوجين دارد. بر تحکيم روابط بين يکديگر تاکيد مي ورزند و براي حفظ آن از نفوذ و مداخله نگرش هاي مخرب و زيان آور دوري مي کنند.
يک زوج موفق، علاوه بر اين که مي توانند احساسات و عواطف خود را بيان کنند مي توانند هنگام بروز موارد تنش زا، بر رفتارهاي خود تسلط داشته و با شيوه اي صحيح اختلاف ها را برطرف و تضاد ها را حل کنند و آرامش را به خانه باز گردانده و محيطي مناسب براي پرورش و تکامل يکديگر و فرزندان خود فراهم سازند.
انعطاف پذيري، گذشت و قدرداني از زحمات يکديگر، از ديگر مشخصه هاي بارز اين خانواده هاست. به طور کلي معيارهاي قوام و پايداري يک زندگي و به تبع آن، توفيق در زندگي مشترک را مي توان در شش اصل خلاصه کرد:
نخست اصل « تفاوت ميان زن و مرد»، چرا که اطلاع از کم و کيف اين تفاوت ها راهگشاي زندگي است و خوشبختي تمام اعضاي اين کانون مقدس را تامين مي کند. در پرتو همين دريافت، احترام به آنها که پديد آورنده اصل دوم است ديده مي شود و اصل ياد شده « تعاون در خانواده » مي باشد، بخصوص آن که در پي خود «گذشت و ايثار» که اصل سوم است، نيز وجود داشته باشد.
همچنين در مثلث مذکور « تفاوت، تعاون و گذشت » نقش اساسي در« تفاهم » به عنوان اصل چهارم و اساسي بين اعضاي اين جامعه کوچک و ايجاد «توازن» (اصل پنجم) در زندگي خانوادگي دارد. از اين رو، هر خانواده با گذر از اين مراحل است که در مي يابد«تبادل انديشه» به عنوان اصل ششم در توفيق خانواده چه تاثير عظيمي در بهبود روابط خانوادگي دارد.»
در يک خانواده مطلوب و موفق اسلامي سلسله مراتب به خوبي رعايت مي شود؛ پدر و مادر اقتدار ويژه اي دارند و فرزندان در نوجواني و حتي ميانسالي احترام خاصي براي والدين قائلند.
بين زن و شوهر نيز احترام و اقتدار شوهر پذيرفته شده و زن در مواردي مي پذيرد که مرد تصميم نهايي را بر عهده داشته باشد. در منظومه زن و شوهري، وظايف به خوبي انجام مي شود و مودت و رحمت بين زن و شوهر برقرار و نيازهاي عاطفي دو طرف مورد توجه است. والدين با شور و شوق به وظايف خود عمل مي کنند و بر ارزش وظايف خود آگاهند.
در خانواده قرآني التزام به تقوا و اجتناب از گناهاني مانند موسيقي و آواز خواني حرام، شراب خواري، غيبت و تهمت و رذايل اخلاقي مانند تکبر و حسد، مورد توافق همه اعضا مي باشد. البته ممکن است لغزش هايي صورت گيرد، ولي بناي افراد بر رعايت تقوا است
رعايت حدود بر روي خط اعتدال
در يک خانواده موفق حدود حجاب، روابط با نامحرمان و حدود در داخل خانه رعايت مي شود. البته همه قيود بايد بر اساس منطق و متعادل باشد وهرگونه افراط در اجراي حدود از سوي مرد در خانواده نه تنها به تعادل روحي و رواني اعضاي خانواده کمک نمي کند، بلکه آسيب هاي جدي به آنان وارد مي سازد و موجب رفتار نا بهنجار و عدم سلامت رواني آنها مي شود.
در خانواده قرآني التزام به تقوا و اجتناب از گناهاني مانند موسيقي و آواز خواني حرام، شراب خواري، غيبت و تهمت و رذايل اخلاقي مانند تکبر و حسد، مورد توافق همه اعضا مي باشد. البته ممکن است لغزش هايي صورت گيرد، ولي بناي افراد بر رعايت تقوا است.
حقوق افراد مورد توجه و اصل بر عدالت است. به روابط با خويشاوندان، بويژه والدين زن و شوهر، توجه مي شود و تعامل و حمايت اجتماعي بين خويشاوندان ارزش به شمار مي رود. خانواده موفق از نظر اسلام از هر مشکل و اختلافي مصون نيست، ولي در اختلاف ها حريم ها شکسته نمي شود و افراد پس از فرو نشستن هيجانات، به دنبال حل مشکل و حتي اصلاح و جبران ضعف ها و رفتارهاي نامناسب خود هستند. افزون بر اين، باورهاي ديني پايدار، عدالت محوري و مدارا سه مفهوم مرکزي خانواده مطلوب و موفق از ديدگاه اسلام است.
ائمه ، نمونه اي از خانواده موفق مي باشند !
سيره خانوادگي ائمه(عليهم السلام) نمونه کامل يک خانواده موفق و مطلوب اسلامي است. در اين خانواده ها رابطه عاطفي بسيار عميق است به گونه اي که حضرت زهرا(سلام الله عليها) عشق و محبت خود را نسبت به حضرت علي(عليه السلام) در سخن با سلمان ابراز مي دارد.
خانواده
امامان معصوم(عليهم السلام) براي همسران خود شخصيت و اعتبار قائل بودند ،دراموراقتصادي، استقلال نظر آنها را ارج مي نهادند.درامورمعنوي ازآن ها کمک مي گرفتند . دربرخورد با فرزندانشان محبت، احترام، بازي با آنان، پذيرش آنان، آزادي و در عين حال نظارت برآنان، رعايت اعتدال بين آنها، دوري از تنبيه و سرزنش وبه طورکلي نرمي ومدارا با آنان را اصل قرارمي دادند.» و نيز بايد گفت خانواده موفق خانواده اي است که در همه جوانب مثبت و موفقيت آميز، از رشدي متعادل و هماهنگ برخوردار باشد و از افراط وتفريط خودداري کند.
نتيجه گيري
براي داشتن خانواده اي موفق، بايد فصل اول را درست آغاز کرد با انتخاب همسري شايسته و واجد معيارهاي قرآني، آنچه در فصلي اتفاق مي افتد بر فصل بعدي اثر مي گذارد. بايد تلاش کنيم فصل هاي اوليه را بسازيم تا فصل هاي بعدي تقويت شوند.
فرآوري : زهرا اجلال
گروه دين تبيان

منابع :
سايت حوزه
روزنامه ايران، شماره 3929
سايت ازدواج آسماني



 
تعداد بازديد:1187 آخرين تغييرات:90/02/19
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر