سه شنبه 25 مهر 1396 - 26 محرم 1439 - 17 اكتبر 2017
صفحه اصلي/خانواده

امنیت و آزادی زنان در جامعه

امنيت و آزادي زنان در جامعه

آزادي از هر جهت هم امري ضروري است و هم امري مقدس. در واقع حقي است که خداوند در اختيار انسان قرار داده است و کسي نمي تواند آن را سلب نمايد.


 امنيت و آزادي زنان در جامعه بر اساس ديدگاه هاي دو شهيد بزرگوار بهشتي و مطهري
آزادي از هر جهت هم امري ضروري است و هم امري مقدس. در واقع حقي است که خداوند در اختيار انسان قرار داده است و کسي نمي تواند آن را سلب نمايد. براساس يک دسته بندي، شهيد مطهري آزادي ها را به دو دسته تقسيم مي کند؛ آزادي هاي حيواني و آزادي هاي انساني. ايشان در تعريف هر يک اينگونه بيان مي نمايد که:
زنان
۱) آزادي حيواني يعني آزادي شهوات، آزادي هوا و هوس ها، آزادي تمايل به جنايت ها و اگر به زبان قدما بخواهيم بحث کنيم بايد بگوييم آزادي قوه غضبيه و آزادي قوه شهويه.
۲) آزادي انساني: انسان استعدادهايي فرا تر از استعدادهاي حيواني دارد. اين استعداد ها يا از مقوله عواطف و گرايشات و تمايلات عالي انساني است و يا از مقوله ادراک ها و دريافت ها و انديشه هاست که در بيان و ابراز آن ها بايد انسان آزاد باشد.
در ميان آزادي هاي انساني که ذکر شد، موردي که بيش از همه مورد بحث قرار مي گيرد آزادي انديشه و فکر و عقيده است؛ که در چه حدي است و در واقع بايد در چه حدودي باشد؟ از ديدگاه شهيد مطهري ميان آزادي فکر و آزادي عقيده يک تفاوت وجود دارد و آن اين است که انسان مجاز است مطابق با عقلش هر عقيده اي داشته باشد و از آن دفاع نمايد، نه اينکه هر عقيده اي را که برخلاف عقل و منطق است، ترويج نمايد. استاد در اين باره اينگونه مي گويد:
«فرق است ميان آزادي عقيده و آزادي تفکر. تفکر يعني همان استعداد انساني بشر که مي تواند در مسائل علمي و منطقي بينديشد. اين استعداد حتما بايد آزاد باشد. اما در مورد عقيده مي دانيم که هر عقيده اي ناشي از تفکر نيست
بسياري از عقايد بشر ناشي از يک سلسله عادت ها، تقليد ها و تعصب هاست، نه اين که چون فکر کرده اين عقيده را گرفته است؛ بلکه چون عادت کرده، به اين عقيده چسبيده است. اين عقيده نوعي انعقاد است، يعني فکر و انديشه اش به جاي اينکه باز باشد بسته و منعقد شده و برعکس، آن قوه مقدس تفکر بکر، به دليل اين انعقاد و بستگي، در درونش اسير شده است». (آينده انقلاب اسلامي ايران ص ۳۹)
اولين مورد از نظر شهيد بهشتي براي لزوم محدود کردن آزادي، ضربه زدن به آزادي ديگران و دومين مورد، اعمالي است که محيط را فاسد مي کند و زمينه را براي رشد فساد فراهم مي کند
در واقع استاد اعتقاد دارد بايد کاري کنيم که فکر و عقل افراد از اسارت عقايد غلط رها شود. در حقيقت شهيد مطهري اينکه هر کس هرگونه خواست بينديشد را رد مي نمايد و تأکيد دارد همه انسان ها بايد براساس منطق و فکر که خداوند به آنها هديه کرده است بينديشند.
آيت الله شهيد بهشتي به عنوان يکي ديگر از مؤثران در جريان انقلاب اسلامي، آزادي را اينگونه تعريف مي کند: «آزادي براي انسان بايد براين اساس تعريف شود که انسان، شدني است مستمر و پويشي خودآگاه، انتخابگر و خودساز.» (آزادي، هرج و مرج و زورمداري. ص ۷۵)
اين شهيد بزرگوار اعتقاد دارد که فرد به دليل اينکه بر جامعه تاثير مي گذارد هم، بايد آزاد باشد: «ما معتقديم هيچ وقت نمي شود اعتقاد و ايمان و باور را به کسي تحميل کرد يا دين را به کسي تحميل کرد.» (آزادي، هرج و مرج و زورمداري. ص۱۲۸)
زنان
در واقع جامعه ايده آل اسلامي، جامعه اي است که در آن مردم بايد براي رسيدن به حقوق خود آزاد باشند و هيچ گونه فشاري بر مردم وارد نگردد. حتي مي توان گفت اسلام به اين دليل باقي مانده که با شجاعت و صراحت با افکار مختلف مواجه شده. ولي اين آزادي ها داراي محدوديت هايي است که در ادامه به آن اشاره خواهيم نمود.
*تا کجا آزاديم؟
حال بايد بدانيم که افراد در يک جامعه آن هم در يک جامعه اسلامي تا چه حد آزادند؟ آيا هر کس آزاد است که هر کاري خواست در جامعه انجام دهد؟ و يا اينکه خطوط قرمز و محدوده غيرقابل عبور براي افراد در جامعه وجود دارد؟ در اين ميان تکليف حدود آزادي چيست؟
اينجاست که کار سخت مي شود؛ جمع بين آزادي و امنيت و تعيين حدود و ثغور هر يک در عين حفظ امنيت. يعني بايد در عين حفظ امنيت، آزادي آحاد جامعه نيز محفوظ بماند که در نظر و عمل کار سهلي نيست.
در ديدگاه شهيد مطهري افراد در بيان افکار و نظرات خود آزادند و مي توانند عقايد خود را در جامعه بازگو نمايند ولي براي اين کار شرطي قرار مي دهد و آن هم اجتناب از دروغ و حقه بازي در هنگام بيان عقايد است. «بايد مارکسيسم تدريس شود و به وسيله استادي هم تدريس شود که معتقد به مارکسيسم است؛ فقط جلوي دروغگويي و حقه بازي را بايد گرفت. ديگر يک مارکسيست نبايد تمسک به آيه قرآن بکند و بگويد فلان آيه قرآن هم اشاره به فلان اصل مارکسيستي است.» (آينده انقلاب اسلامي ايران. ص ۴۴)
«در حکومت اسلامي احزاب آزادند. هر حزبي اگر عقيده غير اسلامي هم دارد در ابراز عقيده خودش آزاد است، فکرش آزاد است، هرچه دلش مي خواهد بگويد. ما فقط اجازه توطئه گري و فريبکاري نمي دهيم. در حدي که فکر و عقيده خودشان را صريحا مي گويند و با منطق ما در حال جنگ هستند، ما آن ها را مي پذيريم اما اگر بخواهند در زير لواي اسلام يا مظاهر اسلام افکار و عقايد خودشان را بگويند، ما حق داريم از اسلام خودمان دفاع کنيم که اسلام اين را نمي گويد، به نام اسلام اين کار را نکن، به نام خودت بکن.» (آينده انقلاب اسلامي ايران. ص ۴۶)
در واقع جامعه ايده آل اسلامي، جامعه اي است که در آن مردم بايد براي رسيدن به حقوق خود آزاد باشند و هيچ گونه فشاري بر مردم وارد نگردد. حتي مي توان گفت اسلام به اين دليل باقي مانده که با شجاعت و صراحت با افکار مختلف مواجه شده. ولي اين آزادي ها داراي محدوديت هايي است
دو مورد اشاره بالا تنها نمونه هاي کوچکي از نظرات استاد مطهري بودند و استاد مطهري در موارد و مصاحبه هاي متعددي تاکيد مي کند که افراد در بيان افکار و عقايد خود آزادند ولي نبايد به بهانه آزادي، فکر و عقيده، دروغ در ميان مردم رايج شود. آنچه شهيد مطهري با آن مخالف است دروغ و دورويي و حقه بازي است.
ديگر شهيد بزرگوار ما آيت الله بهشتي نيز پايبندي و اعتقاد به آزادي دارد ولي مانند استاد مطهري براي آن شروطي قائلند که با عنوان محدوديت هاي آزادي در اسلام از آن ها ياد مي کند. اولين مورد از نظر شهيد بهشتي براي لزوم محدود کردن آزادي، ضربه زدن به آزادي ديگران و دومين مورد، اعمالي است که محيط را فاسد مي کند و زمينه را براي رشد فساد فراهم مي کند. دکتر بهشتي تنها اين دو مورد را که اولي موجب ضربه زدن به ديگران و دومي باعث ايجاد مشکل در جامعه و افراد آن مي شود، محدودکننده آزادي مي داند.
ايشان درباره آزادي بيان و افکار، مخالف نشر يک طرفه عقايد و افکار ضد اسلامي است: «نشر يک طرفه عقايد و افکار ضداسلامي ممنوع است و از انتشار کتب ضلال و نشريات گمراه کننده جلوگيري مي شود، مگر با نشرياتي ديگر همراه باشد که به خواننده در تجزيه و تحليل رساني اين گونه عقايد و افکار ضداسلامي کمک مي کند.» (آزادي هرج و مرج، زورمداري. ص ۱۲۹)
زنان
و در مورد صدا و سيما نيز مي گويد: «راديو و تلويزيون هم نبايد در انحصار يک گروه باشد. همه گروه هاي اسلامي بايد بتوانند از آن استفاده کنند.» (آزادي هرج و مرج، زورمداري. ص ۱۳۲)
اين دو مورد هم تنها بخش کوچک و نمونه اي از نظرات دکتر بهشتي پيرامون آزادي بود و آنچه از نظرات ايشان بر مي آيد اين است که همه افراد در بيان افکار آزادند ولي اگر داراي افکار ضداسلامي هستند نبايد به طور يک طرفه از رسانه ها استفاده کنند. همينطور که اين شهيد با آقاي کيانوري عضو حزب توده در صداوسيماي جمهوري اسلامي در سال هاي پس از پيروزي انقلاب مناظره مي کردند.
نمي توان در دنيا کشوري را يافت که به مخالفان اجازه بيان يک طرفه عقايد و نظرات خود را بدهد و حاکميت به آن ها پاسخ ندهد. در واقع اگر اين چنين باشد، خود حاکميت دچار ضعف و در نهايت نابودي مي شود. ولي معني آزادي را به گونه اي هم نبايد از سوي حاکميت تعريف کرد که هر گروهي، منتقدان و مخالف نظر خود را گمراه کننده بداند و سپس به سوي تخطئه و کشتن آن گام بردارد.
آنچه از نظر بزرگان قطعي و مشترک به نظر مي رسد اين است که همه حق بيان نظرات و شبهات خود را دارند و پس از آن مسئولان و مدافعان نظام و اسلام هستند که بايد با بهره گيري از ابزارهاي روز به بيان نظرات خود بپردازند و از اسلام دفاع کنند و الا تنها با ايجاد محدوديت و سانسورهاي بي مورد نه تنها نمي توان از نظام و اسلام دفاع کرد بلکه با اين رفتار، بر تهمت هاي وارد شده صحه خواهيم گذاشت.
در همين زمينه دکتر مصدق به عنوان يکي از مبارزان و رهبران ملي شدن نفت در ايران مي گويد: «در جرايد ايران آنچه راجع به شخص اينجانب نگاشته شود، هر چه نوشته باشند و هرکه نوشته باشد به هيچ وجه از سوي شهرباني کل کشور نبايد مورد اعتراض و تعرض قرار گيرد. زيرا آزادي بيان و قلم از اين جهت جزء ارکان مشروطيت است که مردم را به نيک و بد امور آگاه و به شناسايي افراد هدايت مي کند. اگر بيان آزاد نبود و قلم کار نمي کرد چطور ممکن بود به هويت اشخاص و اعمالشان پي برد و چطور مي شد که اعمال متصديان را بررسي کنند و به حالشان معرفت پيدا نمايند.
کساني که از بيان و قلم هراس کنند نه تنها مرتکب عملي مي شوند که مخالف قانون اساسي است بلکه خدمت به اجانب و خيانت به وطن مي نمايند.» (جامعه شناسي نخبه کشي. ص ۲۱۶) در اينجا هم بايد گفت که اين صحبت ها کاملا صحيح است ولي اين آزادي در مطبوعات و رسانه ها همينطور که شهيد مطهري عقيده دارد نبايد به دروغ و توهين بينجامد.
بخش اجتماعي تبيان

منبع:چارقد/ مجيد ايرانشاهي
 



 
تعداد بازديد:1034 آخرين تغييرات:90/05/19
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر