سه شنبه 25 مهر 1396 - 26 محرم 1439 - 17 اكتبر 2017
صفحه اصلي/دين و انديشه

تأثیر اعمال نیک برای مردگان

تأثير اعمال نيک براي مردگان

يكي از مسايلي كه در مسأله برزخ مطرح است جريان تكامل برزخي است، يعني انسان در عالم برزخ از بركات و خيراتي كه بعد از مرگ نصيب او مي‌شود بهره‌ مند مي‌گردد و چه بسا از نسل انسان فرد مؤمني به دنيا بيايد و براي انسان طلب آمرزش كند كه در اين صورت اگر فرد صالح بوده درجات بيشتري نصيب او مي‌شود.
 

حضرت امام صادق (ع) مي فرمايند: «مرده به خاطر طلب رحمت و آمرزشي که براي او مي شود شادمان مي گردد، همان گونه که زنده به وسيله هديه اي که به او مي دهند، خوشحال مي گردد

 
يكي از مسايلي كه در مسأله برزخ مطرح است جريان تكامل برزخي است، يعني انسان در عالم برزخ از بركات و خيراتي كه بعد از مرگ نصيب او مي‌شود بهره‌ مند مي‌گردد و چه بسا از نسل انسان فرد مؤمني به دنيا بيايد و براي انسان طلب آمرزش كند كه در اين صورت اگر فرد صالح بوده درجات بيشتري نصيب او مي‌شود و اگر انسان معصيت كار بوده سبب تخفيف يا‌ آمرزش گناهان او خواهد شد. لذا در روايات اسلامي اصرار شده كه براي اموات بايد طلب آمرزش نمود و يا به ياد آنها كارهاي نيك انجام داد. حكيم و عارف بزرگواري از استادش نقل مي‌كرد كه استادم مي‌گفت: من براي فلان حكيم الهي (كه حدود سه هزار سال قبل از دنيا رفته بود) شب‌هاي جمعه سوره فاتحه مي‌خواندم. اين حكيم خوش شانس را ببينيد كه بعد از حدود سه هزار سال در ميان امت اسلامي يك عالم ديني برايش طلب آمرزش مي‌كند. 
هم چنين بر اساس روايات اسلامي فرزند صالح همانند صدقات جاري براي والدين در عالم برزخ موجب اجر است، گاهي فرزند صالحي براي پدر و مادر خويش استغفار مي‌كند و خداوند در برزخ آنان را مشمول عفو و رحمت خود قرار مي‌دهد و گاهي فرزند بدون آن كه در ياد پدر و مادر باشد عمل نيكي انجام مي‌دهد و چون انجام آن كار خوب، محصول تربيت صحيح والدين او بوده، خداوند در برزخ آنان را از عمل خير فرزندش برخوردار مي‌سازد و به عذاب او خاتمه مي‌دهد، لذا نقل شده كه رسول اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ فرمود: حضرت مسيح ـ عليه السّلام ـ روزي بر سر قبري گذر كرد، كه صاحب آن قبر در حال عذاب بود. سال بعد از كنار همان قبر گذشت و صاحب قبر را در حال عذاب نيافت، از پيشگاه الهي درخواست نمود كه او را از علّت تغيير وضع آگاه سازد، خداوند به حضرت مسيح وحي فرستاد كه صاحب قبر فرزند صالحي از خود به جاي گذارده بود او در اين فاصله بالغ شد و كارهاي خير انجام داد، من عذاب اين پدر را به احترام عمل فرزند نيكوكارش از ميان برداشتم . (معادشناسي، سيد محمد حسين تهراني، انتشارات حكمت، قم، 1402 ق)
از پيامبر اکرم (ص) نقل شده است: «مردگانتان را که در قبرها آرميده اند از ياد نبريد. مردگان شما اميد احسان شما را دارند. مردگان شما زنداني هستند و به کارهاي نيک شما رغبت دارند. آنها خود، قدرت انجام کاري را ندارند، شما صدقه و دعائي به آنها هديه کنيد
پس از مرگ انسان، بر اطرافيان و ديگر مؤمنان اعمالي واجب است؛ مانند غسل، کفن، نماز و دفن و واجباتي که از ميّت قضاء شده است که بايد هرچه زودتر انجام پذيرد.[1] اما انجام برخي اعمال براي اموات مستحب است، که از جمله آنها صدقه دادن، دعا کردن، خواندن قرآن، نماز و به طور کلي کارهاي نيک است که در آرامش و شادى روح ميّت تأثير فراوان دارد. در اينجا توضيح مختصري پيرامون هر يک از اين موارد داده مي شود:
1.صدقه دادن: يکى از افراد بنى ساعده که مادرش از دنيا رفته بود، به رسول اکرم (ص) عرض کرد: در غياب من، مادرم از دنيا رفته اگر من براى او چيزى صدقه بدهم نفعش عايد وى مى‏شود. آن حضرت فرمود: بلى.[2]
2.دعاکردن: حضرت امام صادق (ع) مي فرمايند: «مرده به خاطر طلب رحمت و آمرزشي که براي او مي شود شادمان مي گردد، همان گونه که زنده به وسيله هديه اي که به او مي دهند، خوشحال مي گردد».[3]
3.خواندن قرآن: پيامبر اکرم (ص) فرمود: «هر کس به قبرستان گذر کند و يازده مرتبه «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» [سوره توحيد] را بخواند و ثواب آن را به مرده‏ها ببخشد، به تعداد اموات به او اجر مى‏دهند».[4]
حضرت امام رضا (ع) فرمودند: «هر که قبر مؤمني را زيارت کند و در کنار آن هفت مرتبه إنّا انزلناه بخواند، خداوند او را با صاحب قبر مي آمرزد».[5]
4. خواندن نماز: مستحبّ است در شب اول قبر، دو رکعت نماز وحشت (نماز هديه ميّت در شب دفن[6]) براى ميّت بخوانند و دستورش در رساله هاي عمليه مراجع تقليد بيان شده است.[7] و همچنين ساير نمازهاي مستحبي نيز مطلوب است.
5. انجام کارهاي نيک: امام صادق (ع) فرمود: «…صدقه، دعا و نيکى به ميّت مى‏رسد و اجرش را به کننده اين کارها و ميت مي دهند».[8] «هر مسلمانى به نيابت از اموات عمل خيري انجام دهد، خداى تعالى پاداش وى را چند برابر نمايد و مردگان را از آن بهره‏مند سازد» .[9]
از پيامبر اکرم (ص) نقل شده است: «مردگانتان را که در قبرها آرميده اند از ياد نبريد. مردگان شما اميد احسان شما را دارند. مردگان شما زنداني هستند و به کارهاي نيک شما رغبت دارند. آنها خود، قدرت انجام کاري را ندارند، شما صدقه و دعائي به آنها هديه کنيد».[10] 
 
پي نوشت ها:
[1]. در باره اعمال واجب براي ميّت به نمايه هاي زير مراجعه کنيد:1. «خمس اموال ميت»، سؤال 3542 (سايت اسلام کوئست: 3780)و2. «قضاي نماز و روزه پدر و مادر»، سؤال 4115 (سايت اسلام کوئست: 4400).
[2]. ملاحويش آل غازى، عبدالقادر، بيان المعاني، ج 1، ص 203، مطبعة الترقى‏، دمشق، چاپ اول، 1382ق؛ قرطبى، محمد بن احمد، الجامع لأحکام القرآن‏، انتشارات ناصر خسرو، تهران، چاپ اول، 1364ش.
[3]. محجة البيضاء، ج 8، ص 292.
[4]. مجلسي، محمد باقر، بحارالانوار، ج 10، ص 368، مؤسسة الوفاء، بيروت، 1404ق.
[5]. همان، ج 79، ص 169.
[6]. عاملي (کفعمي)، ابراهيم بن علي، المصباح، ص 411، نشر دارالرضي، قم، چاپ دوم، 1405ق؛ عاملي،شيخ حر، وسائل الشيعة، ج 8، ص 168.
[7]. موسوي خميني، سيد روح الله، توضيح المسائل (محشي)، ج 1، ص 348، محقق/ مصحح: بنى هاشمى خمينى‌، سيد محمد حسين، دفتر انتشارات اسلامي، قم، چاپ هشتم، 1424ق.
[8]. عاملي، شيخ حر، وسائل الشيعة، ج 8، ص 279، مؤسسه آل البيت (ع)، قم، 1409ق.
[9]. حلّي، ابن فهد، عدة الداعي، ص 146، دارالکتاب الاسلامي، قم، 1407ق.
[10]. يزدي، شيخ حسن بن علي، انوار الهداية، ص 115، چاپخانه نعمان، نجف.
فرآوري :محمدي
بخش دين تبيان

منابع : درگاه پاسخ گويي به سؤالات ديني
سايت اسلام پديا



 
تعداد بازديد:1407 آخرين تغييرات:90/06/24
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر