یکشنبه 10 ارديبهشت 1396 - 3 شعبان 1438 - 30 آپريل 2017
صفحه اصلي/قرآن


 
 


 










 


 












خروجي RSS

بیمارستان سازی بدون اجر و ثواب

بيمارستان سازي بدون اجر و ثواب

 

دو نفر به ساختن بيمارستاني اقدام مي‌کنند يکي با انگيزه الهي و اخلاق ديني و ديگري براي تظاهر و کسب موقعّيت بهتر اجتماعي. در نگاه اوّل هر دو بيمارستان ساخته شده و مورد استفاده مردم است و از اين جهت يکسانند .(صرف نظر از اينکه يکي پاداش الهي دارد و ديگري ندارد )

 
امروزه در جامعه ما القا شبهاتي مي کنند که چرا خداوند بين حقوق مرد و زن اين همه فرق گذاشته است يا اصولا چرا مردها را بر زن ها ترجيح داده است؟
 
اين پرسش ها بارها و بارها مطرح شده است و يک جواب منطقي و مطابق با عقل هم گرفته ايم و اگر عناد را کنار بگذاريم و کلاه خود را قاضي کنيم مي بينيم که همينطور است، علماي ما در پاسخ مي گويند: که بين مرد و زن و حقوقشان تساوي هست در عين تفاوت و اين تفاوت ناشي از تفاوت هاي جسمي و روحي زنان و مردان و استعدادها و توانايي هاي ويژه هر کدام است نه اينکه هر يک بر ديگري ارزشي داشته باشند مگر در يک صورت و آن هم تقوا است که در نزد خدا معيار و ملاک برتر بودن است و بس .
 
اما بحث ما در اينجا بررسي اين تفاوت ها و تساوي ها نيست، بلکه بحث بر سر يک قاعده و قانون کلي الهي است که همه تفاوت ها را يک جا از ميان مي برد و بر هر عملي قيدي مي زند که اگر عملي آن قيد و شرط را نداشته باشد از درجه ارزش و اعتبار ساقط است و حال تفاوت ندارد که اين عمل از مرد سر زده يا زن ،پير يا جوان ،سياه پوست يا سفيد پوست .
 
قرآن کريم مي فرمايد: «مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَکرٍ أوْ اُنْثي وَهُوَ مُؤمِنٌ فَلَنُحْيينهُ حياةً طَيبَةً وَ لَنَجزِينَّهُمْ أجْرَهُمْ بِأحْسَنِ ماکانُوا يعْمَلُونَ» (1)
 
هر مرد و زني که کاري نيکو انجام دهد اگر ايمان آورده باشد زندگي خوش و پاکيزه اي به او خواهيم داد و پاداشي بهتر از کردارشان عطا خواهيم نمود.
عمل صالح، مفهوم گسترده اي داردکه تمامي فعاليت هاي علمي، فرهنگي، اقتصادي ،سياسي ،نظامي و....را شامل مي‌شود. از بزرگ ترين امور مانند رسالت انبياء ،تا کوچک ترين آن ها مانند کنار زدن سنگي از جادّه، در مفهوم وسيع عمل صالح جمع است
 در اين آيه يک قانون کلي بدون هيچ قيد و شرط سنّي ،جنسي، نژادي، رتبه‌ي اجتماعي بيان مي‌کند که معيار حيات طيبّه و زندگي خوش (در دنيا و آخرت ) دو چيز است:
1) ايمان به خداوند  .
 
2 ) عمل صالح که زاييده ي ايمان است .
 
يعني جامعه اي امن و آرام ،همراه با صلح ،دوستي ،تعاون در گرو دو شرط فوق الذکر است. و نابساماني ها ،درد و رنج ،ظلم و طغيان ،انحصار طلبي درصـورت فقدان آن دو شرط و جايگزيني هوي و هوس و دنيا پرستي است.
 
اگر چه زن و مرد از نظر جسم و روح با هم تفاوت دارند و هرکدام در يکي ازجايگاه هاي اجتمـاعي قـرارمي‌گـيرند ولي در پيشـگاه پروردگارشان با هم برابر و يکسانند مگر با معيار ايمان و عمـل صالح که افراد را ازهم متمايز مي‌کند .
 
عمل صالح، مفهوم گسترده اي داردکه تمامي فعاليت هاي علمي، فرهنگي، اقتصادي ،سياسي ،نظامي و....را شامل مي‌شود. از بزرگ ترين امور مانند رسالت انبياء ،تا کوچک ترين آن ها مانند کنار زدن سنگي از جادّه، در مفهوم وسيع عمل صالح جمع است.
 

سوال :

چرا عمل صالح، مقيد به قيد ايمان شده است؟
ايمان
چون غالب اعمال، اگر تـوأم با ايـمان نباشـد آلوده اسـت مـگر استثنائات. که آن هم بسيار نادر بوده و اگر مقيد به ايمان نباشد همراه آفاتي ازقبيل: عُجب ،ريا ،تظاهر،خودبيني ، تقلّب و منّت گذاري خواهد بود .
ـ درتفسير نمونه، ذيل آيه‌ي مورد بحث مثال زيبايي آمده است که جواب فوق را روشن‌تر مي‌کند:
دو نفر به ساختن بيمارستاني اقدام مي‌کنند يکي با انگيزه الهي و اخلاق ديني و ديگري براي تظاهر و کسب موقعّيت بهتر اجتماعي. درنگاه اوّل هر دو بيمارستان ساخته شده و مورد استفاده مردم است و از اين جهت يکسانند .(صرف نظر از اينکه يکي پاداش الهي دارد و ديگري ندارد )
در نگاه عميق تر تفاوت زياد است. براي مثال:
نفر اوّل به سراغ محلّات مستضعفين و نيازمندان مي‌رود و يا در محلي گمنام بيمارستان را مي‌سازد چون مي‌داند که خداوند به عمل او آگاه است. امّا ديـگري به محلاتي مي رودکه بيشتر به چشم مي آيد علي رغم اين که شايد احتياجي مبرم هم به آن بيمارستان نداشته باشند؛ چرا که هدفش تظاهر است.
نفر اوّل استحکام بنا را در نظر مي‌گيرد حتي اگر ديرتر آماده شود امّا نفـر دوّم براي اين که زودتر بر پا شـود و با جـار و جنـجال و تبليغات به اهداف خودش برسد (اعم از سياسي و اجتماعي) بدون در نظر گرفتن آينده با استحکام ضعيفي آن را مي‌سازد.
در انتخاب نيروي انساني بيمارستان اعم  از: رئيس ،پزشکان، پرستاران ،نيز تفاوت زياد خواهد بود.
در واقع اعما براي پذيرش و بالا رفتن بايد از يک مانع رد شوند و رمز باز شدن اين مانع و کنار رفتن آن داشتن ايمان است در غير اين صورت اگر عملي از هر نظر امري پسنديده و نافع باشد اگر اين شرط را نداشته باشد مانع پذيرش است و هرگز بالا نمي رود .
مثل دانه اي که در هواي مساعد با نور کافي و آب اندازه بر روي سنگي صاف کاشته شود اين دانه هرگز رشد نمي کند و ريشه نخواهد دواند و اين تعبير قرآن است براي عملي که فاقد ايمان و خلوص باشد .
ـ براي حيات طيبّه و زندگي خوش ،مفسّران معاني مختلفي ذکر کرده اند:
روزي حلال ،قناعت و راضي بودن به نصيب ،رزق روزانه ،عبادت توأم با روزي حلال ،توفيق بر اطاعت فرمان خداوند و بعضي هم مي‌گويند: اين واژه همه ي اين ها را در بر مي‌گيرد .
اگر دين خودت را تابع دنيايت کردي، هم دين خود و هم دنيايت را از بين برده اي . امّا اگر دنياي خود را تابع دينت نمودي ،هم دين و هم دنيايت را به دست آورده اي
اين نکته را هم متذکر شويم که: چون بعد از جزاي احسن، حيات طيبّه آمده است، پس حيات طيبّه مربوطه به دنياست و جزاي احسن مربوطه به آخرت.(2)
اگر آدمي، طبق دستور خالق هستي عمل کند مي تواند هم حيات طيبه را داشته باشد و هم جزاي احسن را.
ـ اميرالمومنين (عليه السّلام) مي‌فرمايند:
الحَرثُ حَرثان ِ کشته، دو نوع است :
«فَحَرْثُ الدنيا المال والبَنون ُ؛ کشته ي دنيا، مال و فرزندان هستند.
و حرثُ الآخِرةِ الباقياتُ الصالحات ُ؛ و کشته ي آخرت، اعمال صالحه هستند که ماندني مي‌باشند. »
البته گاهي خداوند عزّوجل براي بعضي از مردم ،هر دو را يک جا فراهم مي‌فرمايد.(3)
ـ همان حضرت (عليه السّلام) درنصيحتي جامع و مختصر، خطاب به ما مي‌فرمايد :
اگر دين خودت را تابع دنيايت کردي، هم دين خود و هم دنيايت را از بين برده اي . امّا اگر دنياي خود را تابع دينت نمودي ،هم دين و هم دنيايت را به دست آورده اي .
«وَکنْتَ في الآخِرَةِ مِنَ الفائزينَ» (4)  ؛ و در آخرت نيز از رستگاران خواهي بود. 
ـ يکي از مهمّات دنيايي انسان، رفع فقر ،بلايا و اجل معلّق است که طبق فرمايش رسول مکرم اسلام (صلّي الله عليه و آله و سلّم) با سه عمل صالح، مي‌توان به اين مهم دست يافت:
 
سه چيز است که، در دنيا و آخرت پاداش داده مي‌شود:
1- حج، فقر را مي‌برد.
2- صدقه، بلا را مي‌گرداند.
3- و صله‌ي ارحام، عمر را زياد مي‌کند.(5) 
 
پي نوشت ها :
1- سوره ي مبارکه ي نحل، آيه ي شريفه ي 97
2- تفسير نمونه، ج 11 ،ص 392
3- ميزان الحکمه، ج 4 ،ص 1740 ،نهج السعاده، ج 3 ،ص 127
4- غررالحکم، 3750
5- ميزان الحکمه، ج 4 ،ص 1743 ،تحف العقول، ص 7 



 
تعداد بازديد:1021 آخرين تغييرات:90/07/20
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر