چهارشنبه 25 مهر 1397 - 7 صفر 1440 - 17 اكتبر 2018
صفحه اصلي/قرآن

میزان اعمال در قیامت چیست؟

ميزان اعمال در قيامت چيست؟

 

در بحث ميزان اعمال گفته خواهد شد که اولاً رستگاري در گرو، وزن اعمال است و ثانياً اعمال خوب، وزن دارند اما اعمال بد و گناهان ، وزن نداشته بلکه وزن منفي دارند و از وزن اعمال خوب کم مي‌کنند و اينکه ميزان اعمال براي تعيين وزن هر عملي، انسان کامل است .

 
حقيقت اين است که اعمال ما داراي جرم و وزن هستند و با سنجش وزن اعمالمان وضعيت ما در قيامت مشخص خواهد شد . اعمال ما هر کدام بسته به ارزش و اثر خود ،داراي وزنند کار خوب هرچند بسيار کوچک (و حتي يک آرزوي نيک براي ديگران )داراي وزن خواهد بود و اين وزن، روز قيامت حساب خواهد شد .
وَ نَضَعُ الْمَوازينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَ إِنْ کانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنا بِها وَ کَفي‌ بِنا حاسِبينَ (انبياء،47) روز قيامت ترازوهاي عدل را خواهيم نهاد و به هيچ وجه کسي ستمي نبيند و چنانچه به وزن دانه خردلي (کاري کرده باشد) آن را به حساب بياوريم و ما براي حسابگري کافي هستيم .
در آيه نمي‌فرمايد اگر به اندازه دانه خردلي، بلکه مي‌فرمايد اگر به سنگيني و وزن دانه خردلي عملي داشته باشد آن را به حساب مي‌آوريم .اصلاً در هر جايي که بحث حسابرسي و ميزان اعمال است کلمه ثقل نيز به معناي وزن و سنگيني  آمده است که آيات مربوطه در انتهاي مقاله آمده است .لذا واقعاً وزني وجود دارد که تعيين کننده است و ما بايد اين وزن را در دنيا تهيه کنيم.
سنگيني و وزن براي حق است ؛ يعني باطل و گناه وزني ندارد. سعادت و شقاوت انسان در گرو ميزان حقي است که به همراه دارد .حق از قبيل کارهاي نيک ،عبادات و ....هر چه حق باشد و به همراه شخص و در ميزان او باشد وزن داشته و امتياز محسوب مي‌شود

اما چرا واحد سنجش، وزن اعمال ما هستند چرا تعداد اعمال، يا مساحتشان واحد سنجش نيستند؟

چنانچه تأمل کنيم هيچ چيزي به دقت و جامعيت وزن نيست. گاهي ما کار خوبي انجام مي‌دهيم که ظاهر و نماي زيادي دارد اما تأثير چندان خوبي ندارد يا آنکه نيت خوبي پشت آن نداريم يا آنکه کار را ناقص انجام مي‌دهيم و يا بعداً آن را تا حدودي ضايع مي‌کنيم .همه اين کاراکترها مي‌تواند در وزن نهايي محصول دخالت داشته باشد برخي وزن را زياد و برخي کم مي‌کنند.لذا دو نفر که به يک کار خوب مبادرت مي‌ورزند يکي کارش مثلاً يک مثقال و ديگري يک کيلو وزن پيدا مي‌کند و اين چيزها را در تعداد و طول و عرض نمي‌توان اِعمال کرد اما در وزن مي‌توان اِعمال کرد.
لذا با وجود آنکه تعداد اعمال شخص محفوظ مي‌ماند هر عملي با وزن خود ،سنجيده شده و ارزش گذاري مي‌شود .با مقياس وزن، عدالت صد در صد قابل اجراست.
 

فقط حسنات وزن دارند!

اما آيا همه اعمال ما داراي وزنند يعني اعمال نيک و بد هر دو وزن دارند؛ آنگاه هر کدام سنگين‌تر بودند همان تکليف ما را روشن خواهد نمود؟

وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازينُهُ فَأُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (8،اعراف)
در اکثر تفاسير درباره  "وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ" گفته شده که" سنجش بر اساس حق است" يا اينکه "خود سنجش حق است و حتماً محقق مي‌شود" ، اما درست‌تر آن است که بگوييم سنگيني و وزن براي حق است ؛ يعني باطل و گناه وزني ندارد. سعادت و شقاوت انسان در گرو ميزان حقي است که به همراه دارد  .حق از قبيل کارهاي نيک ،عبادات و ... هر چه حق باشد و به همراه شخص و در ميزان او باشد وزن داشته و امتياز محسوب مي‌شود.
بنابراين اعمال نيک و بد، هر دو داراي وزن نيستند بلکه تنها اعمال نيک داراي وزنند و تأثير اعمال بد در کم کردن وزن اعمال نيک است به عبارت ديگر مي‌توان گفت گناهان داراي وزن منفي هستند .اين قضيه با مسئله حبط اعمال هم جور در مي‌آيد أُولئِکَ الَّذِينَ کَفَرُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ وَ لِقائِهِ فَحَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً"(کهف،105):
آنان به آيات پروردگارشان و به ملاقات با او ايمان نياوردند، پس اعمالشان از بين رفت و ما در روز قيامت برايشان وزني قرار نمي‌دهيم .
برخي از گناهان موجب حبط کلي اعمال مي‌شوند و بعضي ديگر به اندازه تأثير بد،نيت و ديگر شرايط فاعل ،از وزن خوبي‌ها کم مي‌کنند
در تفسير الميزان آمده است : "... ليکن اين آيات در عين اينکه براي عمل نيک و بد ثقلي و وزني قائل است در عين حال اين سنگيني {اعمال بد} را سنگيني اضافي مي‌داند، به اين معنا که حسنات را باعث ثقل ميزان و سيئات را باعث خفت آن مي‌داند، نه اينکه هم حسنات داراي سنگيني باشد و هم سيئات، که  آن وقت اين دو سنگين با هم سنجيده شود هر کدام بيشتر شد بر طبق آن حکم شود، اگر حسنات سنگين‌تر بود به نعيم جنت و اگر سيئات سنگين‌تر بود به دوزخ جزا داده شود، نه، از ظاهر آيات استفاده مي‌شود که ميزان اعمال از قبيل ترازو و قپان نيست تا فرض تساوي دو کفه در آن راه داشته باشد، بلکه ظاهر آن‌ها اين است که عمل نيک باعث ثقل ميزان و عمل بد باعث خفت آن است، چنان که مي‌فرمايد:
"و فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِکَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فِي جَهَنَّمَ خالِدُونَ"(مؤمنون،102) :آنان که موازينشان سنگين است خود رستگارانند و کساني که موازينشان سبک است همان کساني هستند که به خودشان ضرر زدند و در جهنم جاويدند.
"وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِکَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ بِما کانُوا بِآياتِنا يَظْلِمُونَ" (اعراف ،8): آنان که موازينشان سبک گشته است همان کساني هستند که به آيات ما ايمان نياورده بودند و از اين رو به خود ضرر زدند.
"و فَأَمَّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ فَهُوَ فِي عِيشَةٍ راضِيَةٍ وَ أَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ فَأُمُّهُ هاوِيَةٌ" (قارعه 6تا9) :و اما کسي که سنگين است موازينش پس او در زندگي پسنديده ايست و کسي که سبک است موازينش جايگاهش هاويه است.  
پس سنگيني موجب سعادت و سبکي شقاوت در پي دارد بنابراين گناهان نمي‌توانند به سنگيني اضافه کنند بلکه تأثيرشان در کم کردن وزن است .
برخي از گناهان موجب حبط کلي اعمال مي‌شوند و بعضي ديگر به اندازه تأثير بد، نيت و ديگر شرايط فاعل، از  وزن خوبي‌ها کم مي‌کنند .
 

مقياس وزن گذاري اعمال

آخرين موضوع در بحث ميزان اعمال ،اين است که اعمال با چه معيار و ملاکي سنجيده و ارزش گذاري مي‌شود .مثلاً چه اعمالي داراي يک کيلو وزن و چه اعمالي داراي يک مثقال وزن هستند؟
امام صادق عليه‌السلام در پاسخ به اين سوال مي‌فرمايد: «هم الانبياء و الاوصياء» هرچه اعمال ما به اعمال انبياء و اولياي الهي شبيه‌تر و نزديکتر باشد وزين‌تر هم خواهد بود.(تفسير احسن الحديث ،ج 6،،518، اين روايت از ابن شهر آشوب و کافي هم نقل شده است )



 
تعداد بازديد:3046 آخرين تغييرات:90/07/22
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر