پنج شنبه 14 فروردين 1399 - 8 شعبان 1441 - 2 آپريل 2020
صفحه اصلي/قرآن

آیا رزق بندگان از جانب خداوند مقدر است ؟

آيا رزق بندگان از جانب خداوند مقدر است ؟

 

رزق معلوم و مقدور به اين معنا نيست که اين رزق يک چيز و به يک مقدار است و از جانب خداوند عطا مي‌گردد و به هيچ وجه نيز از شمول متفاوت برخوردار نيست.

 
رزق بندگان از جانب خداوند مقدر است. اما جهت روشن‌تر شدن مقوله «رزق مقدر» به نکات ذيل توجه نماييد:
 
الف - اگر بشر مي‌فهمد و تجربه‌ي مدام مي‌کند که از سويي محتاج رزق است و از سوي ديگر حتي اختيار کاملش در دست خودش نيست، چه رسد به اختيار ساير عناصر عالم هستي، و حتي براي نفس کشيدن نيز نياز به غير (هوا) دارد، بر او معلوم مي‌شود که رزقش بر عهده‌ي ديگري است. حال برخي اين ديگري را «ديگران» فرض نموده و از راه‌هاي متفاوت به دنبال اخذ رزق مي‌روند و برخي (مؤمنين) مي‌دانند که ديگران نيز خود مانند او محتاج هستند، پس لابد يک غني و بي‌نيازي وجود دارد که رزق همگان را مقدر مي‌نمايد.
 
«قُلْ مَنْ يَرْزُقُکُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ أَمَّنْ يَمْلِکُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ مَنْ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ يُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَ مَنْ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللَّهُ فَقُلْ أَ فَلا تَتَّقُونَ» (يونس - 31)
 
رزق معلوم و مقدور به اين معنا نيست که اين رزق يک چيز و به يک مقدار است و از جانب خداوند عطا مي‌گردد و به هيچ وجه نيز از شمول متفاوت برخوردار نيست
ترجمه: بگو چه کسي شما را از آسمان و از زمين روزي مي‌دهد؟ و يا چه کسي مالک چشم و گوش‌ها است و يا کيست که زنده را از مرده، و مرده را از زنده بيرون مي‌آورد؟ و يا کيست که امور عالم را تدبير مي‌کند؟
 
«يا أَيُّهَا النَّاسُ اذْکُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْکُمْ هَلْ مِنْ خالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ يَرْزُقُکُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ فَأَنَّي تُؤْفَکُونَ (فاطر، 3)
 
ترجمه: اي مردم! به ياد آوريد نعمت‌هايي را که خدا بر شما ارزاني داشت، آيا هيچ خالقي غير از خدا هست که شما را از آسمان و زمين روزي دهد؟! پس وقتي جز او خالقي نيست، جز او هم مدبر و صاحب اختياري نيست، پس در نتيجه جز او هم معبودي نيست ديگر به کجا منحرف مي‌شويد؟
 
ب – پس از توجه به اين مهم که «رزق» الزاماً محدود به متاع دنيوي چون خوردني‌ها، آشاميدني‌ها، پوشيدني‌ها، مسکن، خودرو و ... نيست، بلکه هر نعمتي که از جانب خداوند ارزاني مي‌گردد را [مانند: دين، علم، نماز، زيارت، ديدار دوستان خوب، خدمات، برکات مادي و معنوي و ...] شامل مي‌گردد، بايد به مفهوم «قدر» يا تقدير يا مقدر شدن توجه کنيم.رزق معلوم و مقدور به اين معنا نيست که اين رزق يک چيز و به يک مقدار است و از جانب خداوند عطا مي‌گردد و به هيچ وجه نيز از شمول متفاوت برخوردار نيست. براي روشن‌تر شدن موضوع، ابتدا به جدول حقوقي يک وزارتخانه يا شرکت توجه نماييد. به عنوان مثال مصوب شده است که: فلان مقدار پايه حقوق است – فلان مقدار به خاطر سطح تحصيل اضافه مي‌شود – فلان مقدار حق تأهل و اولاد است – فلان مقدار حق سابقه است – فلان مقدار حق ميز [مديريت] است – فلان مقدار پاداش ساليانه است – فلان مقدار شراکت در سود است و ... .
رزق معلوم و مقدر ديگري را براي سعي و کوشش اين بنده‌ام قرار دادم، پس اگر کار کرد به او مي‌دهم. رزق ديگري را براي بندگي‌اش قرار دادم، اگر رزق را از من طلب کرد، اين را هم به او مي‌دهم
قدر، يعني «اندازه» و نظام خلقت بر اساس علم و حکمت خداوند قانونمند است و هر چيزي اندازه يا همان قدر خود را دارد و نعمات الهي نيز «بقدر مقدور» نازل مي‌گردد. يعني هر نعمت و رزقي به اندازه‌ي معلوم، براي جا، کار يا حالتي مقدر شده است که در آن تخلفي نيست. اما همين «تقدير» شمول متفاوتي دارد که دسترسي به آن‌ها به عمل انسان واگذار شده است. لذا مي‌فرمايد: هر کسي به اندازه‌ي سعي خود مي‌برد.
به عنوان مثال: يک حداقل رزقي وجود دارد که مخصوص بنده است. خواه کافر باشد يا مؤمن. کار کند يا نکند. صالح باشد يا فاجر. سالم باشد يا عليل و ... . اين مقدار حتماً به او مي‌رسد. از حضرت علي عليه‌السلام پرسيدند: اگر کسي را در اتاقي بدون امکان ارتباط محبوس کنند، رزقش از کجا مي‌رسد؟ فرمود: از همان جايي که مرگش مي‌رسد. اين پاسخ دو بعد دارد: يکي آن که خداوند متعال قادر است و مي‌تواند همان‌طور که ملک موت را مي‌فرستد و جان را مي‌ستاند، رزق هم بفرستد. مثل آمدن مائده‌ي آسماني براي حضرت مريم (ع) و يا مثال‌هاي ديگري که در قرآن کريم، به ويژه راجع به قوم بني‌اسرائيل آمده است. و معناي ديگر آن است که در چنين شرايطي، رزق او، همان مرگ اوست.
 

رزق مقدر بدون تلاش و کوشش !

اما، رزق فقط همين يک چيز معين نيست. مي‌فرمايد: رزق معلوم و مقدر ديگري را براي سعي و کوشش اين بنده‌ام قرار دادم، پس اگر کار کرد به او مي‌دهم. رزق ديگري را براي بندگي‌اش قرار دادم، اگر رزق را از من طلب کرد، اين را هم به او مي‌دهم.
رزق ديگري مال نماز اوست، رزق ديگري متعلق به رفتارش با والدين و همسر و فرزندان و همسايگان است، رزق ديگري به صدقات و ... تعلق دارد و يک رزق هم هست که من دادم، اما به ملائک فرموده‌ام: اين رزق به شرط دعا است. يعني اگر از من خواست، اين را به او بدهيد. بديهي است که اگر نخواست، به او داده نمي‌شود.رزقي براي نوع دوستي است، رزقي براي مبارزه با ظلم و فساد است، رزقي براي امانت داري است، رزقي براي نظم در امور است، رزقي براي رعايت تقوا است، رزقي براي اتحاد و تدبير و سعي است و ... .
 



 
تعداد بازديد:1789 آخرين تغييرات:90/07/22
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر