چهارشنبه 1 شهريور 1396 - 1 ذي الحجه 1438 - 23 آگوست 2017
صفحه اصلي/قرآن

مواظب دل‌هایتان باشید!

مواظب دل‌هايتان باشيد!

 

هر روز صبح از خواب برمي‌خيزيم و با افکار و انديشه‌هاي گوناگوني که در سر داريم روز خود را سپري کرده، به شب مي‌رسانيم و باز روز بعد و روزهاي بعد و ... اما اين روزهاي پياپي چگونه و با چه نوع اشتغالات فکري، يکي پس از ديگري مي‌گذرند و جاده‌ي عمر ما را به سرعت طي مي‌کنند؟ آيا بهره‌ي کافي از مقدار سپري شده‌ي عمر خود گرفته‌ايم يا خداي ناکرده در غفلت و بي‌خبري گذرانده‌ايم؟
 
نکند مصداق تعبير قرآن کريم شده باشيم که درباره‌ي عده‌اي مي‌فرمايد: «لاهيةً قلوبهم» آن‌ها دل‌هايشان در لهو و بي‌خبري فرورفته و همه‌ي مسائل جدي را لعب و بازي و شوخي پنداشته، گرفتار لهو و اشتغال فکر به مسائل بي‌ارزش و غافل کننده هستند. اگر مراقب دل‌هايمان نباشيم و آن را آزاد بگذاريم تا به هر امري که مي‌خواهد بپردازد و مشغول شود، آن وقت است که ممکن است اين اشتغال، دل را از مسائل اصلي زندگي و ياد خدا غافل کرده و ما را بيچاره سازد.
 

درهاي غفلت

1. آرزو
لهو يعني سرگرم شدن به چيزي و بازماندن از امري مهم. کساني که آن چنان سرگرم زندگي دنيا شده‌اند که از توجه به مسائل اصلي مثل حساب و قيامت غافل مانده‌اند، هرگز راه سعادت را نخواهند يافت، زيرا قرآن آنان را به شدت نکوهش کرده و در آيه‌ي 3 سوره‌ي حجر مي‌فرمايد: ذرهم يَأْکُلُوا وَ يَتَمَتَّعُوا وَ يُلْهِهِمُ الْأَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ. اين بيچارگان از زندگي‌شان جز خوردن و سرگرمي به لذات مادي و دل خوش داشتن به صرف آرزوها و خيالات واهي بهره‌ي ديگري ندارند. يعني در حقيقت مقام خود را تا افق حيوانات و چهارپايان پايين آورده‌اند. بنابراين آن‌ها را به حال خود رها کن تا در همين امور دنيوي غرق شوند.
آرزوهاي طولاني بر قلب انسان پرده‌هايي ضخيم مي‌اندازد که توانايي درک واقعيت را از انسان مي‌گيرد
بديهي است که انسان به آرزو زنده است و اگر آرزو از انسان گرفته شود، از کار و تلاش دست برمي‌دارد. پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله فرموده‌اند: الاَمَلُ رَحمَه لِاُمَتي وَ لَولَاالاَمَل مارَضَعَت والِدَة وَلَدَها وَ لاغَرَسَ غارِسُ شَجَرا. اميد مايه‌ي رحمت امت من است. اگر نور اميد نبود هيچ مادري فرزند خود را شير نمي‌داد و هيچ باغباني نهالي نمي‌کاشت.
ولي همين عامل حيات و حرکت اگر از حد بگذرد و به صورت آرزوي دور و دراز درآيد، بدترين عامل انحراف و بدبختي است و درست همانند آب باران است که مايه‌ي حيات است، اما اين آب اگر از حد گذشت مايه‌ي غرق شدن و نابودي خواهد شد. اين آرزوي کشنده همان است که آيه‌ي فوق روي آن تکيه کرده و آن را مايه‌ي بي‌خبري از خدا و حق و حقيقت مي‌شمارد. اين آرزوها و اميدهاي دور و دراز چنان انسان را به خود مشغول مي‌دارد و غرق در عالمي از تخيل مي‌سازد که از زندگي و هدف نهايي‌اش به کلي بيگانه مي‌شود.  
پيامبر صلي الله عليه و اله و سلم: من از دو چيز بر شما مي‌ترسم يکي پيروي از هوس‌ها که شما را از حق باز مي‌دارد و ديگري آرزوهاي طولاني که شما را از آخرت غافل نمايد.
آرزوهاي طولاني بر قلب انسان پرده‌هايي ضخيم مي‌اندازد که توانايي درک واقعيت را از انسان مي‌گيرد.
آرزو
2. کار و تجارت
کارواني از تجار وارد مدينه شد و آن روز، روز جمعه بود و مردم در نماز جمعه شرکت کرده بودند. رسول خدا مشغول خطبه نماز بود. کاروانيان به منظور اعلام آمدن خود طبل و دايره کوبيدند. مردم داخل مسجد نماز و رسول را رها نموده به طرف کاروانيان متفرق شدند. در اين هنگام آيه 11 سوره جمعه نازل شد:
وَ إِذا رَأَوْا تِجارَةً أَوْ لَهْواً انْفَضُّوا إِلَيْها وَ تَرَکُوکَ قائِماً قُلْ ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ اللَّهْوِ وَ مِنَ التِّجارَةِ وَ اللَّهُ خَيْرُ الرَّازِقِينَ.
وقتي مردم داد و ستد و يا سرگرمي ببينند، متوجه آن شده و تو را در حال ايستاده ترک مي‌نمايند. به آنان بگو آنچه در نزد خداست بسيار بهتر از سرگرمي و داد و ستد است و خدا بهترين روزي رسان است.
به ايشان بگو آنچه نزد خداست از لهو و تجارت بهتر است براي اينکه ثواب خدايتعالي خير حقيقي و دائمي و بدون انقطاع است اما آنچه در لهو و تجارت است اگر خير باشد، خيري خيالي و غير دائمي و باطل است و چه بسا خشم خدا را در پي داشته باشد.
در آيه 37 سوره نور مي‌خوانيم: رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ وَ إِقامِ الصَّلاةِ وَ إِيتاءِ الزَّکاةِ يَخافُونَ يَوْماً تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ وَ الْأَبْصارُ. مرداني که هيچ کسب و کاري آن‌ها را از ياد خدا غافل نمي‌سازد نماز برپا مي‌دارند و زکات مي‌دهند و از روزي مي‌ترسند که در آن دل‌ها و ديدگان همه مضطرب و پريشان گردند.
در اين آيه، خداوند امر به ترک تجارت و خريد و فروش و کسب روزي نمي‌کند بلکه مي‌خواهد ما را به اين نکته توجه دهد که تلاش و اقتصاد من‌هاي ياد خدا پوچ و بي ارزش است؛ و حتي در حال اشتغال به امور به ظاهر دنيوي نبايد از ياد خدا و نماز و زکات غافل شد.
بنابراين از اين آيه چنين فهميده مي‌شود که تجارت و اقتصاد لغزشگاه بزرگي است که مي‌تواند انسان را به سقوط بکشاند و آنان که در اين حوزه خود را حفظ نموده و فعاليت‌هاي اقتصادي به رايشان مانع از انجام فرائض و ذکر خدا نگردد انسان‌هاي بزرگ و سعادتمندي هستند.
دو گرگ درنده در يک گله بي چوپان که يکي در اول گله و ديگري در آخر آن باشد، آن قدر ضرر نمي‌رسانند که مال پرستي و جاه طلبي به دين مؤمن ضرر مي‌رسانند
3. مال و فرزند
طبيعت مال و فرزند اين است که انسان را از ياد خدا غافل مي‌سازد به همين دليل خداوند در آيه 9 سوره منافقون به مؤمنين هشدار مي‌دهد که درست است که اموال و اولاد از مواهب الهي هستند ولي تا آنجا که از آن‌ها در راه خدا براي نيل به سعادت کمک گرفته شود اما اگر علاقه افراطي به آن‌ها سدي در ميان انسان و خدا ايجاد کند بزرگ‌ترين بلا محسوب مي‌شوند.
امام باقر عليه‌السلام مي فرمايد: ما ذئبان ضاربان في غنم ليس لها راع، هذا في اول‌ها و هذا في آخرها به اسرع فيها من حب المال و الشرف في دين المؤمن ؛
دو گرگ درنده در يک گله بي چوپان که يکي در اول گله و ديگري در آخر آن باشد، آن قدر ضرر نمي‌رسانند که مال پرستي و جاه طلبي به دين مؤمن ضرر مي‌رسانند.
 
4. تکاثر
أَلْهاکُمُ التَّکاثُرُ. 
تکاثر و مفاخرت شما در داشتن مال و زينت دنيا و مسابقه گذاشتنتان در جمع عده وعده، شما را از آنچه بر شما واجب بود باز داشت و آن عبارت بود از ذکر خدا. در نتيجه عمري را به غفلت گذرانيديد تا مرگتان فرارسيد.
بعضي افراد عادت دارند که مدام داشته‌هاي خود را – از مال و مقام و فرزند و موقعيت اجتماعي و...- به رخ ديگران بکشند و بر آن ببالند و اين چيزها را عامل خوشبختي و سعادت خود بدانند، غافل از اينکه اين قبيل امور اگر باعث اشتغال فکر و باز ماندن از عبادت و ياد خدا گردد نه تنها موجب خوشبختي است بلکه بدترين عاقبت را براي انسان در پي خواهد داشت.
پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم: يقول اين آدم مالي مالي و ما لک من مالک الا ما اکلت فافنيت او لبست فابليت او تصدقت فامضيت ؛  انسان مي‌گويد مال من مال من ، در حالي که مال تو تنها همان غذايي است که مي‌خوري و لباسي که مي‌پوشي و صدقاتي که در راه خدا انفاق مي‌کني.
پس بياييم عزم خود را جزم کرده و هواي قلبمان را داشته باشيم. نگذاريم اموري که ذکر شد دل‌هاي ما را ربوده و از آن خود کند و در نتيجه از ياد معبود و معشوق حقيقي غافل نشويم.



 
تعداد بازديد:1074 آخرين تغييرات:90/07/22
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر