چهارشنبه 1 آذر 1396 - 3 ربيع الاول 1439 - 22 نوامبر 2017
صفحه اصلي/قرآن

راهکارهای قرآنی آرامش خانواده

راهکارهاي قرآني آرامش خانواده

 

 

براي رسيدن خانواده به آرامش و آسايش قرآن چه راه‌کارهايي را پيشنهاد مي‌کند؟

پاسخ

- در قرآن شريف، خانواده محبوب‌ترين بنياد اجتماعي معرفي گشته است. براي آن که از ارزش و قداست اين بنيان محبوب پابرجا و محفوظ بماند، خداي متعال براي هر يک از اعضاي خانواده، تکليف، وظايف و حقوقي[1] تعيين کرده است که رعايت آن‌ها، موجب دستيابي خانواده به آرامش و آسايش، خواهد شد.
اوّلين قدم، اوّلين راهکار: در فرهنگ قرآن، هدف اصلي از ازدواج رسيدن به آرامش روان و آسايش خاطر، پيمودن طريق رشد، نيل به کمال انساني و تقرب به ذات حقّ است.[2] و اين بدست نمي‌آيد مگر از طريق انتخاب درست و در دامن همسران برتر. نه با ازدواج گريزي مي‌توان به آسايش و آرامش دست يافت و نه با ازدواج‌هاي نابرابر و طلاق‌هاي متعدد و متنوع.[3] قرآن شريف مي‌فرمايد: «هوَ الّذي خَلقکم مِن نفسٍ واحده جَعَلَ مِنها زوجها لِيسکن اِليها...» [4] يعني «او خدايي است که (همه‌ و) شما را از يک فرد آفريد؛ و همسرش را نيز از جنس او قرار داد، تا در کنا او بياسايد.» خود ازدواج بايد آرامش روح و زندگي را به همراه داشته باشد و اين بدست نمي‌آيد، مگر در سايه تفاهم و درک درست از همديگر و زندگي. در واقع اساس زندگي بر انس و الفت استوار است.[5] و اين نيست مگر در گروه انتخاب درست.
پدر و مادري که اهل عبادت، نماز،‌مسجد، دعا، توسل و نيايش باشند، زندگي آرامي خواهند داشت. نقش تربيتي نماز و روزه بسيار بالا است و باعث رونق و صفاي خانواده مي‌شود. بحث‌هايي چون قرآن درماني،‌نيايش درماني، دعا درماني، خانواده درماني[9] و ... از جمله بحث‌هاي روز روان‌شناسان بزرگ است
راهکار عقيدتي و پايبندي به باورها: يکي از زيباترين راهکار، براي دستيابي خانواده به آرامش و آسايش، آن است که فضاي حاکم بر خانواده و نوع نگرش از زندگي، الهي و خدا محور باشد. قرآن شريف،‌آرامش و آسايش را در گرو نام و ياد خداوند مهرگستر قرار داده است. مي‌فرمايد: «اَلا بذکرِ الله تَطمَئِنُّ القلوب»[6] يعني «آگاه باشيد، تنها با ياد خدا دل‌ها آرامش مي‌يابد.» اين نکته بر سراسر زندگي سايه افکنده است. فرد، خانواده و جامعه در صورتي مي‌توانند به آرامش و آسايش دسترسي پيدا کنند که نام و ياد خدا بر آن حاکم باشد. آرامش روان از بزرگترين موهبت‌هاي الهي است.[7] که فقط در سايه نام و ياد الهي بايد آن را جستجو کرد. اضطراب، استرس، عصبانيت، لاابالي‌گري، شهوت‌پرستي، پايمال کردن حقوق انسان‌ها و بسياري از نبايدهاي اخلاقي، چيزي نيست که با دارو درمان يابد. تنها در پرتو ايمان، بايد از آن‌ها پيشگري و يا درمان کرد. قرآن شريف مي‌فرمايد: «و هر کس از ياد من روي گردان شود، زندگي (سخت) و تنگي خواهد داشت؛ و روز قيامت، او را نابينا محشور مي‌کنيم.»[8]
آرامش دل
به هر تقدير، در پرتو نام و ياد خدا، بندگي و عبوديت نمودن، به يقين مي‌توان به آرامش و آسايش آرماني دست يافت. پدر و مادري که اهل عبادت، نماز،‌مسجد، دعا، توسل و نيايش باشند، زندگي آرامي خواهند داشت. نقش تربيتي نماز و روزه بسيار بالا است و باعث رونق و صفاي خانواده مي‌شود. بحث‌هايي چون قرآن درماني،‌نيايش درماني، دعا درماني، خانواده درماني[9] و ... از جمله بحث‌هاي روز روان‌شناسان بزرگ است.
- راهکار اخلاقي و عاطفي: در فرهنگ قرآن، زن به عنوان مظهر جمال الهي در چهره انسان نقش‌آفريني مي‌کند.[10] قرآن شريف، آرامش و آسايش زن و مرد را در قالب‌ يک راهکار اخلاقي و عاطفي، بسيار زيبا بيان مي‌کند؛ مي‌فرمايد: «و مِن اياتِهِ اَن خَلَقَ لَکم مِن اَنفسِکم اَزواجاً لِتَسکنوا اِليها و جَعَلَ بَينَکم مَوَدَّه و رَحمه اِنَّ في ذلک لِاياتٍ لِقومٍ يتَفَکرون» [11] يعني: «و از نشانه‌هاي او اين است که همسراني از جنس خودتان براي شما آفريد تا در کنار آنان آرامش يابيد، و در ميانتان مودت و رحمت قرار داد؛ در اين نشانه‌هايي است براي گروهي که تفکر مي‌کنند.»
منشأ گرايش مرد به زن و آرميدن مرد در سايه انس به زن همانا مودتّ و رحمت است که خداوند بين آن‌ها قرار دارد و اين مودتّ الهي و رحمت خدايي غير از گرايش غريزه‌ي نر و ماده است که در حيوان‌ها هم موجود است. اين همان محبّت الهي است.[12] «محبت،‌زيباترين جلوه‌ي ايمان است، محبت، متعالي‌ترين رفتارهاست، محبت، پاسخي به گرانقدرترين نياز فطري انسان است، و در يک کلام، محبت‌آميزه‌اي از گذشت و ايثار، شجاعت و صداقت، حق شناسي و عدالت، صبوري و همدلي و احساس است.»[13] که در پرتو آن آرامش و آسايش زيبا به دست مي‌آيد.
از محبت همسران برتر شوند  وز محبت برتران همسر شوند
[14]
قرآن شريف، مي‌فرمايد: «هُنّ لباسٌ لَکم وَ‌ اَنتم لباسٌ لَهُنَّ»[15] يعني «آنان لباس شما هستند و شما لباس آنانيد.» درسايه‌ي لباس محبّت و تفاهم است که آسايش و آرامش خانواده بدست مي‌آيد و ساختار و نظام خانواده مستحکم مي‌‌شود.
پوشانيدن عيب‌هاي همديگر، محرم راز همديگر بودن،مصون داشتن همديگر از آفت‌ها و آلودگي‌ها،‌آرام جان همديگر بودن، تنوع بخشيدن به زندگي همديگر، متناسب بودن در ابعاد مختلف زندگي، نزديکترين همراه و همراز هم بودن،[16] و ... همه اين‌ها از اين تشبيه بسيار دل‌انگيز و دلنواز قرآني بدست مي‌آيد که همه اين‌ها زمينه‌ساز آرامش و آسايش خانواده هستند... .
بدون اقتصاد سالم، ستون فقرات خانواده مي‌شکند و خانواده به آرامش و آسايش دسترسي پيدا نمي‌کند. خانواده فقير و به دنبال آن جامعه و کشور فقير، هميشه سرافکنده و شرمنده هستند و نمي‌توانند صاحب قدرت و اقتدار باشند... از اين جهت است که رسول اسلام ـ صلي الله عليه و آله ـ مي‌فرمايد: «خداوندا نان ما را مبارک فرما»
- راهکار اقتصادي: نقش اقتصاد را نبايد در تأمين آرامش و آسايش خانواده ناديده گرفت. از نظر فقهي و حقوقي، اقتصاد در راستاي تحيکم بنيان خانواده، نقش اساسي ايفا مي‌کند. «آثار حقوق نکاح و پيوند زندگي مشترک، شامل دو بخش قابل توجّه است. بخشي از اين آثار داراي جنبه اقتصادي و بخشي نيز متضمن حقوق و تکاليف همسران در روابط في ما بين است.» قرآن شريف «اقتصاد سالم» را در تحکيم بنيان خانواده و به دنبال آن در دستيابي خانواده به آرامش و آسايش، بسيار مؤثر مي‌داند. از اين جهت با يک مهندسي بسيار زيبا، اقتصاد سالم را در ساختار خانواده جاسازي کرده است. مهريه و تأکيد بر پرداخت بي‌چون و چراي آن،[17] هزينه خوراک، پوشاک، و مسکن،[18] توجه به ثروت ايتام،[19] توجه به سهم قانوني مرد و زن در ارث،[20] ارزيابي بلوغ اقتصادي يتيمان، پيش از واگذاري ارث به آنان،[21] توجه به ميراث يتيمان به عنوان امانتي سنگين،[22] توصيه‌اي اخلاقي در مورد تقسيم ارث،[23] توجه به تفاوت مرد و زن در ارث،[24] توجه به طبقات ميراث‌بران،[25] توجه به استقلال اقتصادي زن،[26]و ... از جمله بحث‌هاي اقتصادي هستند که قرآن شريف، آن را در راستاي تحيکم بنيان خانواده مطرح کرده است... .
 

خلاصه و نتيجه:

 1 .اصل ازدواج و توجه به شرايط مناسب آن در انتخاب همسر خيلي مهم است،چون در ازدواج گاهي،‌ «اولين اشتباه، آخرين اشتباه است.».... .
2 . راهکار بسيار مهم، راهکار عقيدتي و ديني است که به صورت‌هاي گوناگون انجام مي‌گيرد. ياد خدا در چهره‌ي نماز، روزه، دعا و توسل، توکل، تسبيح، انفاق، ايثار و ... .
3 .راهکار اقتصادي، که در جاي خودش بسيار مهم است. بدون اقتصاد سالم، ستون فقرات خانواده مي‌شکند و خانواده به آرامش و آسايش دسترسي پيدا نمي‌کند. خانواده فقير و به دنبال آن جامعه و کشور فقير، هميشه سرافکنده و شرمنده هستند و نمي‌توانند صاحب قدرت و اقتدار باشند... از اين جهت است که رسول اسلام ـ صلي الله عليه و آله ـ مي‌فرمايد: «خداوندا نان ما را مبارک فرما» [27] لذا با مديريت و برنامه‌هاي درست و به دنبال آن با تلاش همه جانبه و قناعت زيبا، زمينه‌هاي دستيابي آسايش و آرامش خانواده را فراهم و هموار ساخت. اين بود اجمالي از يک تفصيل.
پي نوشت ها :
 [1] . بقره/233.
[2] . افروز، غلامعلي، همسران برتر، ص 24.
[3] . مراجعه شود به کتاب امامي، حقوق مدني. ج 5.
[4] . اعراف/189.
[5] . تفسير نور، قم، ج 4، ص 255.
[6] . رعد/28.
[7] . افروز، غلامعلي، همسران برتر، همان.
[8] . طه/124.
[9] . مراجعه شود به کتاب اثر جان کارلسون و ديگران، خانواده درماني، ترجمه‌ي شکوه نوايي‌نژاد.
[10] . جوادي آملي، عبدالله، زن در آيينه جلال و جمال، ص 37.
[11] . روم/21.
[12] . جوادي آملي، عبد الله، همان، ص 5040؛ ‌افروز، غلامعلي، همان، ص 32.
[13] . افروز، غلامعلي، همان، ‌ص 32.
[14] . همان، ص 43.
[15] . بقره/187.
[16] . افروز، غلامعلي، همسران برتر، همان، صص 46 ـ 60 و 179.
[17] . نساء/4، 19، 21.
[18] . بقره/233 و نساء/34.
[19] . نساء/2.
[20] . نساء/33 و 176.
[21] . نساء/6.
[22] . نساء/9 ـ 10.
[23] . نساء/8.
[24] . نساء/11 ـ 14.
[25] . نساء/7، 33 و 176.
[26] . نساء/32.
[27] . جعفري، محمدتقي، نيايش امام حسين ـ عليه السلام ـ در صحراي عرفات، تهران، ص 90.



 
تعداد بازديد:2975 آخرين تغييرات:90/08/21
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر