جمعه 28 تير 1398 - 16 ذي القعده 1440 - 19 ژولاي 2019
صفحه اصلي/قرآن

سریع توبه کنید !

سريع توبه کنيد !

گاهي با خودم مي انديشم که چرا خداوند متعال به ما بندگان اين همه فرصت مي دهد.

توبه


عزيزاني که چون بنده در انتظار يک فرصت خاص هستيد که توبه کنيد آيا تا به حال با اين آيه شريفه از قرآن کريم مواجهه شده ايد که مي فرمايد: « إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوَءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِن قَرِيبٍ... ؛خداوند توبه کساني را مي پذيرد که از روي ناداني عمل زشتي مرتکب شده و فوري توبه کنند ...

گاهي با خودم مي انديشم که چرا خداوند متعال به ما بندگان اين همه فرصت مي دهد ؟چرا اگر صد بار هم توبه شکستيم باز دوباره مي توانيم برگرديم اين باعث شده که انسان هايي چون من از اين امر سوء استفاده کنند به هر خبط و خطايي دست بزنند  به اين اميد که به زودي توبه مي کند.
گاهي فکر مي کنم اگر خداوند متعال در اين امر سخت مي گرفت شايد حال و روز من و امثال من اينگونه نبود و بيشتر بر اعمال خود مواظبت مي کرديم .
و همه مي دانيم که خداوند حکيم تر از آن است که بنده اي بخواهد براي او تعيين تکليف کند که چنين يا چنان مي کرد بهتر بود خوب اين هم از قصورات و گستاخي هاي بشر است ديگر که با بي توجهي و جهل نسبت به بعضي از آموزه هاي دقيق و حساب شده خداوند متعال ره به بيراهه مي برد و حيران و سرگردان مي شود .
عزيزاني که چون بنده در انتظار يک فرصت خاص هستيد که توبه کنيد آيا تا به حال با اين آيه شريفه از قرآن کريم مواجهه شده ايد که مي فرمايد: «إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوَءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِن قَرِيبٍ ...؛خداوند توبه کساني را مي پذيرد که از روي ناداني عمل زشتي مرتکب شده و فوري توبه کنند ... .» (1)
دقت کرديد توبه کساني که از روي جهل گناهي مرتکب شده اند نه من و شما که با علم به غلط بودن کارمان همچنان بر آن اسرار داريم تا در يک فرصتي که حالا اگر دست داد توبه کنيم .
اگر اين آيه شريفه را از عمق جان درک کنيم متوجه خواهيم شد که در چه وضعيت اسفناکي هستيم  ما علاوه بر گناهاني که از روي جهل انجام مي دهيم هزار و يک گناه ديگر را با علم و آگاهي و با لذت تمام و آسودگي خاطر مرتکب مي شويم . آيا  گمان مي کنيم که خيلي زرنگ تشريف داريم توبه که هست پس دنيا را عشق است .
تاخير توبه و انباشته شدن گناهان، مانند چرکي است که در طول زمان انباشته شده، به آساني قابل زوال نمي باشد . بنابراين به تاخير انداختن توبه، علاوه بر آن که روح انسان را آلوده مي کند، و زمينه را براي تکرار گناه و ارتکاب گناهان ديگري فراهم مي سازد، ممکن است هيچ گاه توفيق توبه به دست نيايد
فراموش کرده بوديم که خداوند متعال دقيق تر از آن است که حتي به خيال من و تو خطور کند دستو خداوند مبني بر توبه سريع به اين خاطر است که شيريني گناه در دل ما ننشيند و ترک آن براي ما راحت باشد نه اينکه توبه را گذاشته باشد تا اگر هم ترس از آخرتي هم ما را از گناه باز دارد با اميد به توبه آن هم از بين برود. 
پس بدانيم و آگاه باشيم که توبه امري است که بايد فوري انجام شود . تا گناهي از انسان صادر شد، قبل از آن که آثار آن در قلبش ماندگار و محو آن غير ممکن گردد، پشيماني و توبه ضرورت دارد .
البته بايد به هوش باشيم که توبه آن لفظي نيست که به زبان مي آوريم توبه آن است که عزم خود را جزم کنيم که تحت هر شرايطي به گناه بازنگرديم و هر چه سريعتر توبه کنيم اين امر راحت تر مي شود.
حسنات
 و در روايات نيز اين مسأله بيان شده است: پيامبر گرامي اسلام (صلي الله عليه و آله) مي فرمايد: بنده به حسنات و کارهاي نيک توجه مي کند که آن را انجام دهد، پس اگر انجام نداد، خداوند به خاطر حسن نيت او برايش حسنه مي نويسد و اگر عمل نيک را انجام دهد، خداوند براي او ده حسنه مي نويسد، و بنده توجه به گناه مي کند که آن را انجام دهد، پس اگر گناه نکرد، براي او چيزي نوشته نمي شود و اگر عمل گناه را انجام داد، 7ساعت به او مهلت داده مي شود و صاحب حسنات به صاحب سيئات مي گويد: عجله نکن، اميد است حسنه و کار نيکي بياورد تا با آن، گناه محو شود؛زيرا خداوند فرموده است: «همانا حسنات، سيئات را پاک مي کند» ، يا استغفار و طلب آمرزش کند . 
پس اگر استغفار کند، چيزي بر او نوشته نمي شود، و اگر 7 ساعت بر او بگذرد و عمل نيکي دنبال آن نياورد يا استغفار نکند، صاحب حسنات به صاحب سيئات مي گويد: «بنويس براي اين بدبخت محروم از رحمت خدا.» (2)
 

 امر به فوريت توبه براي چيست؟

با توجه به اين که خداوند «غَافِرِ الذَّنبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ» (3) است و هميشه توبه بندگان را مي پذيرد: «وَهُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ » ؛ و اوست که توبه بندگانش را مي پذيرد. (4) پس چرا به فوريت توبه امر شده است؟
 پاسخ: هر چند در روايات آمده است که هرکس پيش از مرگ توبه کند، توبه اش مقبول مي باشد، (5) ولي طبق بيان صريح قرآن کريم، توبه هنگام مرگ، قابل قبول نمي باشد: «و ليست التوبة للذين يعملون السيئات حتي اذا حضر احدهم الموت قال اني تبت الئن ؛توبه براي کساني نيست که تمام عمر بدي مي کنند تا زماني مرگ يکي از آن ها فرا رسد، در آن حال مي گويد: الان توبه کردم . » (6)
زمان مرگ براي هيچ انساني مشخص نيست . چه بسا ناگهان مرگ انسان فرا رسد، و توبه نکرده باشد . لذا انسان همواره بايد به فکر توبه و استغفار و بازگشت از گناهان خويش باشد، مبادا که مرگ به او فرصت محو گناه را ندهد
 مرحوم علامه مي فرمايد: علت عدم قبول اين گونه توبه آن است که ياس از زندگي و ترس قيامت او را به توبه و ندامت مجبور کرده و وقتي که نه حيات دنيوي هست و نه عمل خيري، توبه و رجوع واقعيت نخواهد داشت، يعني در آن موقع، توبه و برگشت حقيقي نيست . (7)
و از سوي ديگر، زمان مرگ براي هيچ انساني مشخص نيست . چه بسا ناگهان مرگ انسان فرا رسد، و توبه نکرده باشد . لذا انسان همواره بايد به فکر توبه و استغفار و بازگشت از گناهان خويش باشد، مبادا که مرگ به او فرصت محو گناه را ندهد .
علاوه بر آن، تاخير توبه و انباشته شدن گناهان، مانند چرکي است که در طول زمان انباشته شده، به آساني قابل زوال نمي باشد . بنابراين به تاخير انداختن توبه، علاوه بر آن که روح انسان را آلوده مي کند، و زمينه را براي تکرار گناه و ارتکاب گناهان ديگري فراهم مي سازد، ممکن است هيچ گاه توفيق توبه به دست نيايد .
 

رابطه توبه و استغفار

در آيات فراواني امر به «استغفار» و «توبه » شده است . توبه حقيقتي است قلبي که همان پشيماني از گناه و عزم ترک آن مي باشد و ظهور اين توبه به طلب غفران و آمرزش مي باشد .
حضرت علي ( عليه السلام) مي فرمايد: توبه پشيماني قلب و استغفار با زبان است . (8)
به بيان ديگر؛ استغفار و طلب بخشش از درگاه الهي، يکي از مراحل توبه واقعي است که انسان همراه با حالت پشيماني از گناهان، از خداوند درخواست عفو و بخشش مي کند .
در آيه 3 سوره هود، «استغفار» و «توبه » همراه يکديگر آمده است: «و ان استغفروا ربکم ثم توبوا اليه ؛ از گناهان خويش استغفار کنيد و به سوي او باز گرديد . »
توجه به اين مطلب هم لازم است کهبراي تحقق توبه و بازگشت به سوي پروردگار، طلب بخشش گناهان و استغفار ضروري است و در حقيقت، با بررسي دقيق آيه، به همين معنا مي رسيم که يکي از مراحل توبه واقعي، درخواست عفو و بخشش گناهان از درگاه حضرت دوست مي باشد و خلاصه اين که استغفار، ترجمان روح توبه است .
 
پي نوشت ها :
1) نساء/آيه17
2)اصول کافي،شيخ کليني،ج2ص429
3) غافر/آيه3
4) شوري/آيه25
5) اصول کافي،شيخ کليني،ج2ص440
6) نساء/آيه18
7) قاموس قرآن، سيد علي اكبر قرشي، ج 1، ص 289
8) ميزان الحکمة، محمدي ري شهري، ج 1، ص 541
فرآوري : محمدي
بخش قرآن تبيان

منبع : سايت سازمان تبليغات اسلامي



 
تعداد بازديد:1501 آخرين تغييرات:90/09/22
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر