یکشنبه 10 ارديبهشت 1396 - 3 شعبان 1438 - 30 آپريل 2017
صفحه اصلي/خانواده

یک حس آزار دهنده

يک حس آزار دهنده

حسادت حس مخربي است که بيشتر از همه ، به خود فرد حسود آسيب مي رساند.


حسادت حس مخربي است که بيشتر از همه ، به خود فرد حسود آسيب مي رساند ،‌در مقاله قبل  به برخي از تدابير مقابله با حسادت پرداختيم، حال در اين نوشتار به ساير تدابير و راهبردها خواهيم پرداخت.

 
* بنده فرمانبردار خالقتان باشيد و ايمان خود را قوي کنيد
رسول خدا «ص» فرمود:«خداوند به حضرت موسي «ع» خطاب کرد اي پسر عمران! حسد مبر بر آنان که از فضل خود به آنها داده ام و به سوي آن چشم خود را مکش و پيروي نفس را مکن؛ زيرا شخص حسود ناراضي به نعمتهاي من و منع کننده قسمت من است از آنچه بين بندگانم تقسيم کرده ام؛ کسي که چنين باشد، من از آن نبوده و آن نيز از من نمي باشد». (1)
همگي واقفيم که مسلماني به زبان نيست بلکه رفتار و کردارهاي ما در ميدان عمل، نشان و گواهي از ايمان و تقواي راستين ماست. درآموزه هاي ديني ما به کرات توصيه و سفارش شده است که از حسد دوري نمائيد حتي يکي از مشخصه هاي ايمان را چنين بيان داشته اند که  مومن واقعي هميشه از حسد امتناع و دوري مي کند. چنانچه اميرالمومنين «ع» مي فرمايند: «ايمان از حسد بيزار است» . (2)
همان که در مقاله پيشين عنوان شد گاهي فرد صاحب اين صفت ناپسند،  ناسپاس و قدر نشناس خالقش مي شود و زبان به شکوه و گلايه باز مي نمايد ،بنابر کلام امير(ع) «حسود بر مقدرات الهي خشمناک است»(3) و به مقايسه نا بجاي زندگي خود با ديگران مي پردازد و گاها نسبت هايي نه چندان مناسب و از سر جهل بر خداوند مي بندند ، البته سبحنه و تعلي عما يقولون علوا کبيرا؛ «بسيار منزه و بلند مرتبه است خدا از آنچه گويند»(4)، که اين خود مي تواند مصائب موجود را دو چندان نمايد.
لذا، به واسطه ايمان خود خواهيد توانست از بسياري کشش هاي نفساني و افکار دل فريب شيطاني دوري نموده و با نيرويي خدايي با خواهش هاي هوس آلود و سرکش خود مبارزه و مقابله نمائيد.
 
بهتر است به کفايت ها و لياقت هاي شخصيتي و شغلي، خانوادگي ، اجتماعي و ... خود بينديشيد و آنها را يادداشت نمائيد و به هنگام بروز اين حس، در مقابل هر فکر حسادت گونه يکي از آن داشته ها و يا دست آوردهاي مثبت خود را بيان داريد و به خاطرِ داشتن آن به خود مباهات نمائيد
*اعتماد به نفس خود را ارتقاء دهيد
بي شک در مورد فقدان خوشبختي کنوني خود و عدم  دست يافتن به آرزوها و آمال گذشته خود مبالغه مي نمائيد . هر کس در زندگي خود به تناسب تلاش خويش داشته هاي مثبت و خوشايندي دارد که  بي ترديد به خاطر غبار گذر زمان فراموش شده و در گنجينه ذهن مدفون گرديده که مي توان با اندک تاملي غبارها را شست و آنها را مجددا احيا نمود . پس بهتر است  به کفايت ها و لياقت هاي شخصيتي و شغلي، خانوادگي ، اجتماعي و ... خود بينديشيد و آنها را يادداشت نمائيد و به هنگام بروز اين حس، در مقابل هر فکر حسادت گونه يکي  از آن داشته ها و يا دست آوردهاي مثبت خود را بيان داريد و به خاطرِ داشتن آن به خود مباهات نمائيد.
بهتر است به ديگر تدابير افزايش اعتماد به نفس هم متوسل شويد همچون افزايش مهارت هاي اجتماعي و ارتباطي، ابراز وجود، مواجهه با افکار منفي و ...
 
*مقايسه کردن خود با ديگران ممنوع
با قرار دادن خود در معرض مقايسه، بي ترديد خود را ناتوان خواهيد يافت و توانمنديهاي خود را بي ارزش قلمداد خواهيد نمود.پس بهتر است  خودتان را دست کم نگيريد و از مقايسه هاي هر چند کوچک و به ظاهر به جا و منطقي امتناع نمائيد و از موضع قدرت و با تکيه به ارزشمنديها و شايستگي هاي خود با مشکلتان مواجه شويد و از آنچه داريد راضي باشيد، زيرا در غير اين صورت نمي توانيد احساس آرامش و رضايت خاطر داشته باشيد.
 
*همنشينان عاقل و با اخلاق انتخاب نمائيد و از عقايد آنان استفاده کنيد
با اين کار شما خواهيد توانست  از حد و حدود رفتار  و گفتار خود را در اين باب کسب اطلاعات نمائيد و از شدت مسئله تان آگاهي يابيد، همچنين به طور قطع تحليل رفتار شما توسط آنان باعث خواهد شد به تجربه اي که در روان شناسي تحت عنوان "تجربه آهان" مشهور است سريعتر دست يابيد و ريشه مشکل تان را شناخته و تدابيري صحيح و مناسب را براي رفع و مقابله اتخاذ کنيد.
يک حس آزار دهنده
* از تجارب گذشته خود عبرت بگيريد
از حضرت علي (ع) روايت است که مي فرمايند: «حسد محبوس کردن روح است  (يعني همان طوري که محبوس ناراحت است و بر او سخت مي گذرد، روح حسود هم در زندان بوده و پيوسته ناراحت است)» (5)  و يا در روايتي ديگر از ايشان بيان شده است که «حسود در درياي غم فرو رفته است». (6).
لذا، بنابر گفته بزرگان دين در مذمت حسادت مي توان اظهار نمود که آرامش در زندگي فرد حسود هيچ معنا و مفهومي ندارد و حتي مي توان گفت، مولفه اي نا آشنا و غريب است که هيچ گاه لنگر خود را بر اين آستان نخواهد انداخت. لذا توصيه مي شود
بي هيچ رو دربايستي با خودتان صادق باشيد و اثرات منفي اين حس را در زندگي و روابطتان با ديگران  تفحص نمائيد و لطمات عديده اي را از آن جهت بر شما اتفاق افتاده را يادداشت نمائيد و از آنها بهره بگيريد تا بدان طريق بتوانيد با آگاهي از  پيامدهاي  منفي و نا خوشايند آن بر ابعاد متفاوت زندگي تان، بهتر عمل کنيد.
 
*بياموزيد خود را کنترل کنيد
از پيامبر اکرم «ص» روايت شده است:«لذت حسود از همه مردم کمتر است». (7)
پس هر فرد عاقل و دانا در جستجوي لذت بيشتر است تا درد و رنج فراوان. به شما پيشنهاد مي کنيم به هنگام مواجهه با حملات اين حس قوي و سرکش از دو تکنيک ذيل بهره گيريد:
-توجه برگرداني: وقتي حس حسادت درونتان پديدار مي شود در صورت امکان موضع و موقعيت تان را تغيير دهيد و يا به انديشه و يا رفتاري متضاد با فکرتان ، خود را مشغول سازيد.
- راه حل دوم به لحاظ تغيير رفتاري بسيار مفيد و سازنده است و به شما کمک شاياني مي کند.
 نفسي عميق بکشيد و با فردي که به او حسادت مي کنيد هم کلام شويد و سعي کنيد در زمينه آنچه که به او حسادت مي کنيد گفتگوي غير مستقيمي داشته باشيد.اگر چه اين روش سخت است اما شما را با حقايق موفقيت آن فرد آشنا مي سازد. گفتگو و مصاحبت با اين فرد،  توهمات و خيالبافي هاي کودکانه و غير واقعي شما را بر هم زده و با حقيقت و مصائب طريق کسب خوشبختي، که هرگز شما در آن باب انديشه نکرده بوديد،رودررو مي سازد.
شايد به اذهان برخي از ما اين سوال خطور کند که حسادت حس و ميلي دروني است و گاهي اوقات نافرمان بردار از عقل و ما نيز ناتوان از کنترل آنيم. پس چگونه مي توانيم مدام با حسادت خود بجنگيم ؟
بايد بگوئيم شما مجازيد احساس حسادت داشته باشيد البته تا آنجايي که قادر باشيد به طريق مثبتي آن را کنترل کرده و از مجراي مناسبي هدايتش کنيد.
رشک بردن به داشته هاي ديگران بدون تمايل به سلب و يا زوال آن نعمات از زندگي فرد را«غبطه» تعريف نموده اند. پس بدانيد بين حسد و غبطه تفاوت بسيار است و غبطه نه تنها نيکو است بلکه در دين مبين اسلام بدان ترغيب و تشويق هم شده است
*شما فقط مجازيد غبطه بخوريد
رشک بردن به داشته هاي ديگران بدون تمايل به سلب و يا زوال آن نعمات از زندگي فرد را«غبطه» تعريف نموده اند. پس بدانيد بين حسد و غبطه تفاوت بسيار است و غبطه نه تنها نيکو است بلکه در دين مبين اسلام بدان ترغيب و تشويق هم شده است؛ از امام صادق «ع» روايت است که :« مومن غبطه مي خورد، ولي حسد نمي ورزد و منافق حسد مي ورزد و غبطه نمي خورد».  (8)
و در نهايت بايد بگوئيم اگر پس از صبر و بردباري و کوشش فراوان نتوانستيد بر حس حسادت خود چيره گرديد، بهتر است مسئله تان را با يک مشاور در ميان بگذاريد تا با کمک ايشان بتوانيد به منشاء مشکلتان که بي ترديد در تجارب دوران کودکي تان ريشه دارد، آگاهي يافته و بدين طريق سهل تر خواهيد توانست  با تدابيري تخصصي تر درصدد رفع اين خصيصه ناپسند اخلاقي تان برآئيد.
 
پي نوشت ها:
1- کافي ، ج 3، ص 418
2- غررالحکم، ج 1، ص 160
3- غررالحکم، ج 1، ص 45
4- سوره اسراء- آيه 43
5- غررالحکم، ج 1، ص 100
6- بحارالانوار، ج 73، ص 256
7- بحارالانوار، ج 73، ص 250
8-کافي، ج 3، ص 418
 
نسرين صفري
بخش خانواده ايراني سايت تبيان

مقالات مرتبط :




 
تعداد بازديد:1019 آخرين تغييرات:90/09/26
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر