پنج شنبه 4 خرداد 1396 - 28 شعبان 1438 - 25 مي 2017
صفحه اصلي/سياسي و اقتصادي


 
 


 










 


 












خروجي RSS

القاعده دستاویزی برای ورود آمریکا به یمن

القاعده دستاويزي براي ورود آمريکا به يمن

خبرگزاري فارس: اين واقعيتي انکارناپذير است که القاعده به مدد دلاري نفتي عربستان و در سايه سلفي‌گري وهابي‌ها شکل گرفت و يمن بستر مناسبي براي رشد آن شد و اکنون آمريکا به کمک عبد الله صالح تلاش مي‌کند با استفاده ابزاري از آن اهداف مورد نظر خود در يمن را محقق کند.

خبرگزاري فارس: القاعده دستاويزي براي ورود آمريکا به يمن


به گزارش فارس، ساختار اساسي اجتماعي يمن بر محور "قبيله" استوار است، به همين دليل قبايل نقشي اساسي در ساختار سياسي يمن دارند. تعدد و تنوع قبايل، گرايش‌هاي فرهنگي و سياسي و مذهبي آن‌ها و سوابق اختلافات ميان آن‌ها به اختلاف ميان نخبگان آنها نيز دامن مي‌زند.
 
* اتحاد يمن و به قدرت رسيدن صالح
 
در دسامبر 1989 دو کشور "يمن شمالي" موسوم به "جمهوري عربي يمن" و "يمن جنوبي" موسوم به "جمهوري دموکراتيک خلق يمن"  با يک‌ديگر متحد شده و پس از آن "صنعا" پايتخت سياسي و "عدن" مرکز اقتصادي و تجاري جمهوري يمن و "علي عبد الله صالح"، رييس جمهور يمن متحد شد.
علي عبدالله صالح فردي با پيشينه نظامي و فرمانده نظامي منطقه "تعز" در سال 1978 توسط مجلس رئيس جمهور يمن شمالي انتخاب شد و تا سال1990 در اين منصب بود.
در سال 1990هم‌زمان با اتحاد يمن شمالي و جنوبي، او رئيس جمهور يمن متحد شد و از آن زمان تاکنون در اين پست باقي مانده است.  تلاش‌هاي صالح جهت ماندن بر مسند قدرت موجب شد تا وي به انديشه موروثي کردن قدرت بيفتد، اگرچه حکومت وي نام و شکل جمهوري را يدک مي‌کشيد، ولي انتخابات به صورت فرمايشي و صالح رقيب بلامنازع انتخابات بود.
 
* آغاز انقلاب مردمي يمن
 
با اوج گرفتن اعتراض‌هاي مردمي در تونس و مصر، يمن نيز شاهد انقلابي مردمي عليه صالح بود، اگرچه انقلاب يمن همانند انقلاب مصر و تونس، با پيروزي سريع همراه نبود، اما انقلابيون يمني تاکنون ثابت کرده‌اند که با وجود به درازا کشيدن اعتراض‌ها، آنها هرگز از خواسته‌هاي خود کوتاه نيامده و همچنان خواهان سرنگوني رژيم حکومت هستند.
 
* حمله به کاخ رياست جمهوري و مطرح شدن سناريوهاي جديد در يمن
 
حمله‌ روز ۳ ژوئن ۲۰۱۱ به کاخ رياست جمهوري و مجروح شدن صالح و خروج وي از يمن جهت مداوا در عربستان گمانه‌زني‌هاي مختلفي را درباره علل و عوامل ترور صالح به دنبال داشت، به خصوص ‌که اين گمانه‌زني‌‌ها بر تشديد احتمال حضور القاعده در يمن، ‌به‌ويژه در جنوب اين کشور تاکيد داشتند و پر بيراه هم نبودند،‌ چون يکباره شاهد حضور اين سازمان در جنوب اين کشور شديم که به باور بسياري از کارشناسان اين حضور با همکاري علي عبدالله صالح، ديکتاتور يمن همراه بود تا به اين ترتيب صالح دو هدف را در آن واحد محقق کند،‌ از يک‌سو به بهانه سرکوب القاعده زمينه‌ساز حضور آمريکايي در يمن شود و از سوي ديگر خود به همين بهانه انقلابيون اين کشور را قلع و قمح کند.
 
* نگاه آمريکا و عربستان به يمن
 
اين درحالي است که نبايد دور از نظر داشت، عربستان سعودي و آمريکا شيفته چنين سناريويي هستند. آنها به خوبي مي‌دانند يمن يکي از کانون‌هاي  صادرات انرژي به غرب و کشوري است که بر يکي از مهم‌ترين و بزرگ‌ترين گلوگاه‌هاي انتقال انرژي جهان "باب المندب" اشراف و نظارت دارد، به همين دليل همواره درپي اجراي سناريويي بودند که از يک‌سو سرکوب انقلابيون اين کشور و از سوي ديگر امکان مداخله نظامي غرب مانند ليبي را در اين کشور فراهم کند.

انتشار مستمر و تدريجي اخباري مانند شکست پي در پي طرح‌هاي شوراي همکاري خليج فارس در يمن و واگذار کردن پرونده آن به شوراي امنيت و تهديدهاي مکرر علي عبدالله صالح درباره احتمال تسلط القاعده بر کشور و هشدارهاي آمريکا درباره احتمال قدرت گرفتن اين سازمان و تصرف مرکز استان جنوبي "ابين" توسط القاعده اين احتمال را بيش از پيش تقويت کرده است.

در اين‌جا سوالاتي مطرح مي‌شود که پاسخ‌گويي به آنها مهم به نظر مي‌رسد،‌ چون سرنوشت و آينده يمن در گرو آنهاست، اين‌که آيا القاعده بار ديگر به برگ برنده آمريکا در معادلات منطقه‌اي تبديل خواهد شد؟ آيا علي عبدالله صالح، ديکتاتور يمن در تلاش است، با بهره‌برداري از حضور القاعده در يمن و ناامن جلوه دادن اوضاع سرکوب انقلاب مردم اين کشور را فراهم و تسهيل کند و اين‌که تا چه حد احتمال پياده شدن سناريو مداخله غرب بسان آن‌چه در ليبي رخ داد، در يمن وجود دارد؟ عربستان سعودي به عنوان خواستگاه القاعده و در عين حال تامين کننده بزرگ انرژي غرب در کجاي تحولات سياسي و امنيتي يمن قرار دارد؟
بي‌ترديد نگاهي جامع‌تر به تحولات اخير يمن بتواند از سناريوهاي آينده و تحولات آينده پرده بردارد.
 
* اشغال "زنگبار" پس از هشدار آمريکا
 
يک روز پس از هشدار آمريکا درباره تهديد يمن از سوي القاعده، شهر ساحلي "زنجبار" مرکز استان جنوبي "ابين" به دست القاعده مي‌افتد. خبرگزاري فرانسه به نقل از برخي منابع آگاه در اين‌باره گزارش مي‌دهد که برخي از طرف‌هاي معارض، علي عبد الله صالح را متهم به تسيلم شهر به عناصر القاعده کرده‌اند و در همين راستا "حسين محمد عرب"، وزير کشور سابق يمن صالح را به حمايت از سازمان القاعده متهم کرده و مي‌گويد که تسليم برخي شهرها در استان ابين به القاعده از سوي صالح بي‌ترديد زمينه را براي تسلط اين سازمان بر زنجبار فراهم خواهد کرد.

وزير کشور سابق يمن تاکيد مي‌کند: القاعده به زنجبار حمله نکرد، بلکه آن‌چه روي داد، تسليم شهر به القاعده توسط نيروهاي امنيتي صالح و ترک ده‌ها سرباز درمانده و بدون پشتيباني در شهر توسط حکومت مرکزي بود. 

اين وزير سابق يمني در ادامه توضيح مي‌دهد که يکي از ترفندهاي علي عبد الله صالح تلاش براي وارد کردن استان‌هاي جنوبي يمن به مرحله‌اي از آشوب و ناامني به‌واسطه گروه‌هاي شبه نظامي وابسته به القاعده است.

"الصحوه" يکي از روزنامه‌هاي يمن در اين‌باره مي‌نويسد که نيروهاي ارتش طرف‌دار انقلابيون با انتشار بيانيه‌اي تاکيد کرده‌اند که تسليم شهر زنجبار به القاعده با دستور مستقيم علي عبد الله صالح صورت گرفته است.

اين بيانيه در ادامه با اشاره به تلاش علي عبد الله صالح براي ايجاد ناامني و تبديل يمن به سومالي دوم مي‌افزايد: صالح دو هفته پس از مسلح کردن شبه نظاميان حامي القاعده که تحت نظر دستگاه‌هاي امنيتي‌اش فعاليت مي‌کنند، شهر زنجبار را تقديم آنها کرد. 

"طارق الفضلي"، رئيس جنبش جنوب يمن با اشاره به اين‌که استان‌دار استان ابين از شهر زنگبار گريخته است،‌ مي‌گويد: حسين صالح، استان‌دار ابين پيش از ترک مرکز اين استان با من تماس گرفت و ضمن اشاره به ناتواني در اداره امور به دلايل امنيتي درخواست کرد که سرپرستي استان‌داري را برعهده بگيرم.

اگرچه مخالفان يمني مي‌گويند، ورود بي‌دردسر نيروهاي القاعده به شهرهاي جنوبي يمن با همدستي علي عبد الله صالح براي وارد کردن کشور به مرحله‌‌اي از ناامني و جنگ داخلي صورت گرفته، اما اين تنها بخشي از رويدادهاي جاري در فضاي تحولات يمن است.

* انعکاس دادن نگراني‌هاي آمريکا از القاعده در يمن
 
يک روز پيش از اشغال زنجبار توسط نيروهاي القاعده، خبرگزاري رويترز در تحليلي تحت عنوان "نگراني آمريکا از جدال قبيله‌اي و تهديد القاعده در يمن" پس از مدت‌ها سکوت خبري درباره تهديدات القاعده در يمن به انعکاس نگراني‌هاي واشنگتن درباره فعاليت القاعده در اين کشور مي‌پردازد.

رويترز در تحليل خود دقيقا از همان چيزي گزارش مي‌دهد که فرداي آن در يمن روي مي‌دهد. در اين گزارش تحليل تصريح اظهار شده بود که يک مقام آمريکايي بدون ذکر نام خود به رويترز گفته که آمريکا از کشمکش‌هاي قبيله‌اي که مي‌تواند مانع توافق براي انتقال قدرت در يمن باشند، احساس نگراني مي‌کند و معتقد است، القاعده تلاش مي‌کند از وضعيت بي‌ثبات يمن به سود خود استفاده کند.

به اين ترتيب به نظر مي‌رسد، اين تنها علي عبد الله صالح نيست که در قامت ديکتاتور سرکوب‌گر با القاعده يمن براي ورود کشور به مرحله آشوب و ناامني تباني کرده، بلکه آمريکا هم بي‌ميل نيست که حضور و فعاليت القاعده را بهانه‌اي براي دخالت خود در يمن قرار دهد.
 
* القاعده مجوز ورود آمريکا به يمن
 
اشغال شهر زنجبار و تشديد تحرکات القاعده در يمن به نظر برخي کارشناسان مي‌تواند به معناي مجوز ورود نيروهاي آمريکايي به خاک يمن به بهانه حضور القاعده و تبديل اين کشور به سومالي دوم براي توجيه دخالت‌هاي خارجي نيز باشد.

موقعيت ژئواستراتژيک يمن، واقع شدن آن در کنار باب المندب و محدوده عبور نفتکش‌هاي جهان و همسايگي با چاه‌هاي نفت عربستان همه از جمله مسائلي است که نه تنها حساسيت‌ها درباره يمن را دو چندان،‌ بلکه تلاش آمريکا براي حضور در آن را چندين برابر مي‌کند، چون به نظر مي‌رسد، آمريکا نمي‌خواهد آنچه در مصر به ويژه در عرصه خارجي روي داد و موجب از دست رفتن اين متحد استراتژيک شد، در يمن روي دهد .

اين در حالي است که در تحولات يمن هيچ‌گاه نمي‌توان عربستان را ناديده گرفت، اين کشور هراس شديدي از سرايت انقلاب مردمي يمن به کشور خود دارد، لذا تمام تلاش خود را به کار گرفته و مي‌گيرد تا علي عبد الله صالح را به هر ترتيب در راس قدرت نگه‌دارد.

به همين دليل بايد "سازمان القاعده" را به "مترسکي" تشبيه کرد که آمريکايي‌ها هر وقت صلاح مي‌دانند، آن‌را به حرکت مي‌آورند و اکنون آمريکايي‌ها تلاش مي‌کنند که موضوع يمن را امنيتي کنند تا به دنبال آن سرکوب و اشغال را ميسر کنند.

اين واقعيتي انکارناپذير است که القاعده به مدد سرمايه‌گذاري‌هاي دلاري نفتي عربستان در عرصه‌هاي فرهنگي و سياسي و در سايه سلفي‌گري وهابي‌ها شکل گرفت و يمن بستر مناسبي براي رشد آن شد و اکنون آمريکا به کمک عبد الله صالح تلاش مي‌کند، با استفاده ابزاري از آن اهداف مورد نظر خود در يمن را محقق کند.




 
تعداد بازديد:633 آخرين تغييرات:90/10/06
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر