دوشنبه 3 مهر 1396 - 4 محرم 1439 - 25 سپتامبر 2017
صفحه اصلي/مقالات

روزشمار قيام تاريخي 19 دي

fiogf49gjkf0d

روزشمار قيام تاريخي 19 دي

قيام و نهضت تاريخي 19 دي از نصب يک اعلاميه دست‌نوشته بسيار ساده و کوچک بر روي ديوار يکي از خيابان‌هاي قم آغاز شد. متن اعلاميه اين بود: ارجعي الي ربک ـ با کمال تأسف فرزند برومند بزرگ مرجع عاليقدر حضرت آيت‌الله العظمي خميني دام بقائه جناب حاج آقاي مصطفي دعوت حق را لبيک گفت ـ شب مسجد اعظم. (19 دي به روايت اسناد ساواک)

 



 
پژواک شهادت حاج آقا مصطفي خميني به سرعت بين مردم پخش شد. تقارن شهادت فرزند امام خميني(ره) و درج مقاله‌اي با عنوان "ايران و استعمار سرخ و سياه" در 17 دي‌‌ ماه 1356 در روزنامه اطلاعات ـ با هدف هتک حرمت امام ـ سرِ جريانات و طوفان حوادث سرنوشت‌سازي را براي مردم ايران رقم زد. به گونه‌اي که بنياد رژيم پهلوي را ويران ساخت و طومار رژيم 2500 ساله شاهنشاهي را در ايران درهم پيچيد و يخ سرد طاغوت در مقابل آفتاب گرم انقلاب ذوب شد.
 
برگزاري مراسم گراميداشت در قم
 
1/8/1356 مجلس ختمي که از طرف آيت‌الله العظمي گلپايگاني در مسجد اعظم قم منعقد شد و متجاوز از 6 هزار نفر شرکت کردند و در پايان اين مراسم اعلاميه پلي کپي شده با عنوان "بپا خيزيد که روشنفکران بپا خاستند" به امضاي روحانيون قم و کنفدراسيون دانشجويان ايران در محوطه مسجد توزيع شد و مردم و طلاب شرکت‌کننده با شعار "درود بر خميني" مسجد اعظم را ترک کردند. (همان، ص 2)
در اين مراسم حضرات آيات عظام گلپايگاني، شريعتمداري، نجفي مرعشي و شيخ مرتضي حائري (پدر خانم حاج آقا مصطفي) شرکت داشتند.
1/8/1356 ـ مراسم ختمي در افغانستان ـ در شهر کابل ـ از طرف طلاب افغاني مقيم قم برگزار شد و از صدا و سيماي آن کشور منعکس شد. همچنين طلاب حوزه علميه نجف با صدور اطلاعيه‌اي به سوگ نشستند.
2/8/1356 ـ مجلس ختم ديگري از طرف آيت‌الله العظمي گلپايگاني با سخنراني حجت‌الاسلام آل طه، بعدازظهر همين روز مجلس ختم ديگري از طرف آيت‌الله شريعتمداري در مساجد اعظم با سخنراني سيد مرتضي برقعي و بعد از نماز مغرب و عشاء مجلس ختم ديگري از طرف آيت‌الله العظمي نجفي مرعشي در حسينيه معظم له برگزار شد.
 
تلگراف مراجع قم به امام
 
در همين روز تلگراف علما و مراجع قم به نجف از جمله آيت‌الله سيد محمدصادق روحاني براي تسليت به امام خميني(ره) به مناسبت شهادت فرزندش حاج آقا مصطفي ارسال شد.
3/8/1356 ـ دروس حوزه‌هاي علميه سراسر ايران و بازار برخي از شهرهاي کشور به همين مناسبت تعطيل شد.
صبح همين روز مجلس ختمي از طرف آيت‌الله ميرزا هاشم آملي لاريجاني در مسجد اعظم برگزار شد. سخنران اين مجلس سيد مرتضي برقعي بود. در بعدازظهر اين روز از طرف آيت‌الله علامه حسيني اصفهاني مجلس ختمي در مسجد اعظم برپا شد. همچنين مراسم ختم ديگري بعد از نماز مغرب و عشاء توسط آيت‌الله نجفي مرعشي در حسينيه آن مرحوم برگزار شد و سيد مرتضي برقعي به سخنراني پرداخت و در همين شب در مسجد اعظم مراسم ختم ديگري از طرف آيت‌الله وحيدي برگزار و شيخ محمد مظاهري‌فرد سخنراني كرد.
طبق اسناد گزارش مأموران ساواک قم، پارچه بزرگي را که طلاب بالاي مدرسه خان (آيت‌الله بروجردي) به مناسبت شهادت آقا مصطفي نصب کرده بودند چند بار تصميم گرفتند تا اين پلاکارد را بردارند ولي از ترس اعتراض مردم و طلاب موفق نشدند تا اينکه نيمه‌هاي شب، موفق به پوشاندن کلمه "شهادت" با پارچه سفيدي شدند.
 
اشعار يك جوان 17 ساله درباره امام
 
4/8/1356 ـ ساعت 17 اين روز مراسم ختمي در مدرسه سيد صادق واقع در خيابان چهارمردان تشکيل شد. در اين مجلس يک جوان 17 ساله‌اي اشعاري را درباره امام خميني(ره) سروده بود قرائت کرد و سيد مرتضي برقعي منبر رفت و به روشنگري مردم پرداخت.
اين مجالس و سخنراني‌ها روز به روز به آگاهي درباره امام و انقلاب افزود و زمينه را براي پيروزي مهيا ساخت.
5/8/1356 ـ ساعت 9 صبح از طرف آيت‌الله سيد ابوالفضل خوانساري مجلس ختمي در مسجد اعظم قم منعقد شد که حدود 2 هزار نفر از طلاب و مردم در اين مراسم شرکت کرده بودند و سيد مرتضي برقعي سخنراني كرد که با نام بردن از امام خميني(ره) مردم و حاضران صلوات مي‌فرستادند.
در همان رو مجلس بزرگداشتي از طرف اصناف مسگرها در مسجد رباط کاشان به مناسبت درگذشت آيت‌الله سيد مصطفي برپا  شد. در اين مراسم حجت‌‌الاسلام هادي مروي سخنراني کرد.
همچنين در آن روز اطلاعيه حوزه علميه قم مبني بر برگزاري مجلس ختمي از طرف اساتيد و مدرسين در روز جمعه 14 ذي القعده 6/8/56 در مسجد اعظم قم و دعوت از عموم طبقات خصوصاً روحانيون منتشر شد.
برپايي مراسم بزرگداشت از سوي آيت‌الله زاده قمي پيش‌نماز مسجد حاج ماشاءالله واقع در خيابان صفائيه قم از ديگر برنامه‌هاي اين روز بود كه با سخنراني سيد مرتضي برقعي برگزار شد و هزينه اين مجلس ختم را ابوالقاسم مساعي‌منش پرداخت كرده بود.
6/8/56 - ساعت 3 بعدازظهر در مسجد جعفري بازار تهران به مناسبت شهادت آقا مصطفي جمعيت کثيري از طلاب و حضور پرشور مردم مجلس بزرگداشتي برپا شد که منبري معروف شيخ محمدتقي عبدوست، سخنران اين مجلس بود.
 
برپايي مراسم گراميداشت در نجف اشرف
 
همچنين در مسجد جامع نجف اشرف 3 روز متوالي چهارم، پنجم و ششم آبان ماه از طرف مراجع بزرگوار نجف، مجالس ختمي به همين مناسبت برگزار و عموم طبقات از شهرهاي بغداد، کاظمين، سامرا، کربلا، ديوانيه، حلّه و کوفه شرکت کردند و حضور امام خميني(ره) در اين جلسات بر ابهت آن مي‌افزود. سخنران اين مجالس منبري معروف عراق سيد جواد بشر بوده است.
ساعت 19 و 30 دقيقه اين روز مراسم ختمي به همين مناسبت از سوي بيت امام در قم در مسجد اعظم منعقد شد که در اين مجلس حدود 3 هزار نفر از روحانيون و طبقات مردم شرکت کردند. در اين مراسم سيد مرتضي برقعي سخنراني کرد و در پايان شيخ عبدالمجيد معاديخواه پاي منبر ايستاد و در خصوص رهبري حضرت امام سخنراني کرد.
7/8/56 - ساعت 9 صبح از طرف جامعه مدرسين حوزه علميه قم مجلس ختمي در مسجد اعظم به همين منظور تشکيل شد. در اين مراسم شيخ صادق خلخالي منبر رفت و سپس شيخ ابوالقاسم خزعلي و در پايان شيخ محمدمهدي رباني سخنراني کردند.
در هنگام سخنراني شيخ محمدمهدي رباني، بلندگوهاي مسجد اعظم قطع شد و با اعتراض شرکت‌کنندگان، بلندگوها وصل شد و در پايان مجلس، شخصي تعدادي اعلاميه با عنوان "صداي کارگران مازنداران" پخش کرد که توسط عوامل ساواک دستگير و روانه زندان شد.
10/8/56 - جمعي از اعضاي حزب ملت ايران از جمله داريوش فروهر، مهندس بهرام نمازي، محمد خليل‌نيا و... طبق قرار قبلي در مجلس ختم آقا مصطفي در مسجد اعظم قم شرکت كردند. در اين مجلس شيخ ابوالقاسم خزغلي، شيخ عبدالرحيم رباني شيرازي و شيخ محمدمهدي رباني املشي سخنراني کردند. سپس نامبردگان به منزل آيت‌الله پسنديده (برادر امام خميني) و سپس به منزل آيت‌الله رباني شيرازي مراجعت کردند.
 
تعطيلي بازار تهران و قم و برخي شهرستان‌ها
 
15/8/56 - در اکثر اين روزها بازار تهران، قم و برخي شهرستان‌هاي ديگر به مناسبت شهادت حاج آقا مصطفي خميني تعطيل و در بيشتر مساجد تهران مثل مسجد ارک، بازار، سرسبز نارمک، آيت‌الله کاشاني و مسجد شهرري مراسم سوگواري بر پا بود و اين مراسم غالباً با شعار درود بر خميني و مرگ بر شاه همراه بود و مردم معتقد بودند که حاج آقا مصطفي خميني مانند دکتر شريعتي به وسيله رژيم پهلوي به شهادت رسيده است. شهادت حاج آقا مصطفي در بالابردن شأن وجهه امام بين عموم مردم بسيار مؤثر بوده است.
17/8/56 - در اين روز تلگرامي از طرف جمعي از علماي قم از جمله شيخ حسين نوري همداني، سيد حسن طاهري، ناصر مکارم شيرازي، رباني شيرازي، خلخالي، مشکيني، موسوي اردبيلي، رباني املشي، مؤمن، حليمي، بني‌فضل، يوسف صانعي، فهيم کرماني، توسلي، جنتي، آذري قمي، فيض، جواد تبريزي، محمد ابطحي، يزدي، يحيي انصاري شيرازي، فاضل لنکراني، خزعلي، راستي کاشاني، گرامي، سيد کاظم همداني، جعفر سبحاني، ابوالحسن مصلحي، الهي قمي، ستوده، مرتضوي لنگرودي، صلواتي، خطيب، کلانتر و حجتي کرماني به مقصد نجف اشرف، براي عرض تسليت شهادت حاج آقا مصطفي براي امام ارسال شد.
2/9/56 – در اين روز در حوزه علميه قم شايع شد که مراسم چهلم شهادت حاج آقا مصطفي در قم بسيار باشکوه و مفصل برگزار خواهد شد و منبري زبردستي سخنراني خواهد کرد. اين مجلس از طرف شيخ مرتضي حائري و يا آيت‌الله سلطاني (پدر خانم حاج آقا احمد خميني) اعلام مي‌شود.
9/9/56 - ساعت 14 و 30 دقيقه آن روز در مدرسه اميرالمؤمنين مجلس تذکري به مناسبت چهلم شهادت حاج آقا مصطفي از طرف آيت‌الله مکارم شيرازي تشکيل شد که حدود 3 هزار نفر در آن شرکت داشتند.
پس از پايان مجلس در ساعت 17 و 30 دقيقه حدود 200 نفر از شرکت‌کنندگان که اکثراً طلاب علوم ديني و تعدادي دانشجو و طبقات مختلف بودند ضمن دادن شعار درود بر خميني وارد خيابان ارم شده و به طرف مدرسه خان (آيت‌الله بروجردي) حرکت کردند. جلوي مدرسه خان نيز حدود 100 نفر از طلاب به تظاهرکنندگان پيوستند و شعار درود بر خميني را تکرار کردند که با مداخله پليس متفرق شدند.
در اين تظاهرات 8 نفر به وسيله مأموران شهرباني قم دستگير شدند. ضمناً چند اعلاميه و پلاکارد حاوي شعار و حمايت از امام خميني از داخل مدرسه خان توسط مأموران شهرباني جمع‌آوري شد.
10/9/56 – در اين روز جامعه مدرسين حوزه علميه قم و بيت حضرت امام در قم طي صدور اطلاعيه‌اي به آگاهي مردم رساندند که صبح و عصر فردا و عصر مورخه 11/9/56 مراسم چهلم حاج آقا مصطفي را در مسجد اعظم تشکيل خواهد شد.
در همان روز مجلس ختمي در مسجد ميدان سنگ واقع در خيابان ميرعماد شهر کاشان برگزار شد که شيخ عبدالله موحدي به مردم گفت: هشيار باشيد که "راد" (شاه) ظاهراً مسلمان است و غلام و عبد آمريکاست.
 
پشتيبان فلسطين هستيم
 
11/9/56 – در اين روز طبق اطلاع‌رساني روز قبل، مراسم باشکوهي در مسجد اعظم قم برگزار شد و شيخ محمدمهدي رباني املشي سخنراني کرد و در فرازي از سخنانش در مورد تحويل دادن مدرسه فيضيه به طلاب و آزادي آيت‌الله طالقاني و منتظري از زندان شد و به رژيم اولتيماتوم داد.
رباني املشي در اين سخنراني گفته بود كه ما پشتيبان فلسطين هستيم که پس از آن، شيخ صادق خلخالي درباره حزب رستاخيز و عليه هوشنگ انصاري سخنراني کرد و در پايان مراسم محمدجواد حجتي کرماني قطعنامه 12 ماده‌اي را براي حاضران قرائت کرد و حاضران با کلمه "صحيح است"، "صحيح است"، مواد آن را تأييد کردند.
 
پيوند دانشجو و روحاني ناگسستني است
 
در همان روز، در پايان سخنراني‌ها، تظاهرات گسترده‌اي در خيابان ارم (آيت‌الله مرعشي) انجام دادند و شعارهايي به مضمون "درود بر خميني"، "مرگ بر حکومت يزيدي"، "پيوند دانشجو و روحاني ناگسستني است" داده و در مسير خود شيشه‌هاي شعب بانک‌هاي سپه، ملي، صادرات، بازرگاني و عمران را شکستند که با دخالت مأموران انتظامي متفرق و تعداد 34 نفر از تظاهرکنندگان دستگير شدند.
همچنين مجلس يادبود چهلم حاج آقا مصطفي در مسجد جامع قم تشکيل شد و شيخ محمدعلي گرامي در مورد انقلاب مشروطه صحبت کرد و به روشنگري مردم پرداخت و از سيد عبدالحسين دستغيب و شيخ بهاءالدين محلاتي شيرازي حمايت کرد.
در گزارش ساواک به نصيري معدوم، مبني بر دستگير عده‌اي از مردم در تظاهرات 11/9/56، نوشته‌اند: 1ـ داريوش فروهر(رهبر حزب ملت ايران)، 2ـ عبدالرحيم رباني شيرازي(روحاني) 3ـ مرتضي پسنديده برادر روح‌الله خميني 4ـ محمد صادق صادقي خلخالي (واعظ) 5- عبدالمجيد معاديخواه (واعظ) 6ـ محمدمهدي رباني رانکوهي املشي (واعظ) 7ـ شيخ محمد جواد حجتي کرماني (واعظ) بررسي شود تا روزهاي عاشورا و تاسوعا بازداشت و سپس آزاد شوند. بهتر است يا آنکه کميسيون امنيت اجتماعي تشکيل و تبعيد شوند؟ فوري نتيجه گزارش شود. در گزارش دستخط نصيري هم آمده است: به عرض رسيد فرمود نفرات 2 تا 7 تبعيد شوند و به سازمان قم ابلاغ شود. فوري کميسيون امنيت تشکيل و براي سه سال به شهرهاي بد آب و هوا تبعيد شوند.
 
شايعه عدم حضور آيات عظام در مراسم گراميداشت آقا مصطفي
 
در همان روز شايعه شده بود كه آيات عظام در مراسم چهلم شهادت حاج آقا مصطفي خميني شركت نخواهند كرد.
روز جمعه 11/9/56 که مصادف با عيد غدير بود. طلاب به مراجع عظام پيغام داده بودند که به سبب همدردي با امام خميني براي شهادت فرزندش عيد نگيرند و جلوس نداشته باشند. ضمناً در اين روز صبح و عصر در مسجد اعظم قم مجلس ختم چهلم حاج آقا مصطفي منعقد شد که ـ طبق گزارش ساواک هيچ يک از آيات در آن شرکت نکردند. فقط سيد صادق روحاني شرکت کرده بود و آيت‌الله نجفي مرعشي به سبب بيماري قلبي و عارضه سقوط فشار خون در منزل توسط دکتر نوربخش ـ که از تهران براي معالجه ايشان دعوت شده بود ـ مورد معاينه قرار گرفت و موفق به جلوس روز عيد غدير نشد. ساواک علت عدم حضور آيات عظام در مراسم چهلم حاج آقا مصطفي را سخنراني کساني که در مجالس ترحيم، علني بالاي منابر اعلام مي‌کردند که مرجع مسلم (امام) خميني است، گزارش کرده بود.
البته بايد به اين نکته اشاره کرد که نظر ساواک در اين مورد اشتباه منعکس شده بود چراکه اکثر خطبا، مرجعيت هيچ يک از آيات عظام مانند آيت‌الله العظمي گلپايگاني، نجفي مرعشي و ديگر صاحبان رساله عمليه را زير سئوال نمي‌بردند، بلکه امام خميني را به عنوان رهبر نهضت اعلام و بقيه علما را به عنوان مرجع ياد مي‌کردند.
 
تبعيد علماي معروف
 
15/9/56 - در اين رو شيخ محمد صادق گيوي (معروف به خلخالي) به شهر رفسنجان به مدت 3 سال اقامت اجباري در آن شهر تبعيد شد.
20/9/56 - همچنين کميسيون حفظ امنيت اجتماعي قم براي تبعيد 5 نفر از علماي قم به شهرهاي بابک، سيرجان، رفسنجان، کاشمر و ايرانشهر تصويب كرد و دستور دستگيري ساير خطبا و سخنرانان و انقلابيون توسط ساواک صادر شد.
23/9/56 - خبر دستگيري محمدجواد حجتي کرماني در شهر کرمان اعلام شد.
1/10/56 - اعلاميه 14 ماده‌اي از طرف شيخ محمد جواد حجتي کرماني در روزنامه رستاخيز و انتقاد سردبير روزنامه به يکي از بندهاي آن ـ يعني (آزادي انتخاب حجاب توسط دانشجويان دختر) ـ مبني بر اينکه در صدر اسلام حجابي وجود نداشته است ـ منتشر شد که اين مطلب روزنامه رستاخيز بهانه‌اي شد براي انقلابيون که به رژيم شاه حمله کنند که رژيم شاهنشاهي مي‌‌خواهد اسلام را نابود کند و بيشتر تظاهرات در اين روزها در شهر قم بر اثر مطالب اين روزنامه بوده است.
 
عيد نداريم
 
آيت‌الله مکارم شيرازي اعلام کرده بود که ما امسال نبايد عيد بگيريم بلکه به مناسبت شهادت حاج آقا مصطفي بايد عزادار باشيم و آيت‌الله نوري همداني جشن گرفته بود اما اعلام کرده بود که به مناسبت چهلم حاج آقاي مصطفي از آوردن هر نوع شيريني خودداري مي‌شود و آيت‌الله ميرزا هاشم لاريجاني نيز گفته بود که ما امسال عيد نداريم.
2/10/56 – در اين روز ساواک رژيم شاه طي صدور بخشنامه به شهرستان‌ها اعلام کرد که در نظر است در هر استان، مرکز جمع‌آوري آمار محکومان کميسيون حفظ امنيت اجتماعي تشکيل شود تا در صورت تکميل ظرفيت هر شهرستان براي نگهداي محکومان مربوطه به کميسيون امنيت اجتماعي و ديگر مراجع ذي‌صلاح اعلام شود که تا اطلاع بعدي و رفع مشکلات اجرايي از اعزام محکومان و تبعيدي‌ها به آن شهرستان خودداري کنند.
4/10/56 - آيت‌الله شيخ عبدالرحيم رباني شيرازي فرزند بمانعلي در اين روز دستگير و به شهر کاشمر تبعيد شد.
17/10/56 - مطلبي با عنوان "ايران و استعمار سرخ و سياه" نوشته احمد رشيدي مطلق در روزنامه اطلاعات منتشر شد.
 
اولين جرقه انفجار 19 دي
 
18/10/56 - اولين جرقه انفجار 19 دي از اين روز زده شد. رژيم شاه از برگزاري مراسم چهلم در مسجد اعظم جلوگيري كرد. اما طلاب و مردم انقلابي قم ساعت 16 و 30 دقيقه در مسجد اعظم تجمع كردند و از آيت‌الله شيخ مرتضي حائري تقاضا کردند در خصوص اهانت روزنامه اطلاعات به ساحت مقدس امام خميني سخنراني کند که ايشان در کنار منبر ايستادند و خطاب به جمعيت چند هزار نفري اظهار داشت: ما از موضوع مندرجات روزنامه، متأثر و متأسفيم و در نظر است اقداماتي در اين زمينه انجام دهيم. لکن چنانچه مطالبي در اين محل گفته شود، بيم آن مي‌رود که اينجا را نيز مانند مدرسه فيضيه تعطيل كنند. بعد از اتمام سخنراني ايشان، تعدادي از جمعيت، از مسجد اعظم خارج و در مقابل مدرسه خان و خيابان موزه شعار مرگ بر شاه سر دادند و ضمن عبور از خيابان ارم شيشه يکي از شعبات بانک صادرات را شکستند که توسط نيروهاي پليس شهرباني متفرق شدند. اما مجدداً در خيابان امام (محمدرضا شاه سابق) ضمن اعلام شعار، مبادرت به شکستن شيشه‌هاي بانک صادرات، ملي و عمران كردند و در کوچه‌هاي فرعي متفرق شدند.
در ساعت 8 و 30 دقيقه همان روز در ميدان آستانه و مقابل مدرسه خان تعدادي از مردم تجمع كرده و شروع به شعار و پرتاب سنگ به طرف مأموران انتظامي كردند که بر اثر اصابت سنگ سه نفر از مأموران شهرباني از ناحيه سر مجروح و در بيمارستان کامکار بستري و تحت مداوا قرار گرفتند.
در ساعت 11 و 40 دقيقه نيز تظاهرات كنندگان به منزل آيات شريعتمداري و سيد صادق روحاني مراجعه و درخواست اعتراض به مندرجات ديروز روزنامه اطلاعات شدند.
 
اعتراض به درج مقاله
 
دروس حوزه علميه قم نيز به عنوان اعتراض به درج مقاله در روزنامه اطلاعات و اهانت به ساحت مقدس امام خميني تعطيل و جمع کثيري از طلاب در مدرسه خان تجمع كردند و با دادن شعار "درود بر خميني"، "مرگ بر شاه" به طرف ميدان آستانه حرکت کردند که با دخالت نيروهاي شهرباني متفرق شدند که متعاقب آن، جمعيت مجدداً به هم پيوستند و به منزل آيت‌الله گلپايگاني رفتند تا مراتب انزجار خود از روزنامه اطلاعات را به ايشان برسانند.
19/10/56 – در اين روز رژيم شاهنشاهي طي صدور تلگرافي به رياست اداره اطلاعات شهرباني کشور شاهنشاهي اعلام مي‌کند که شيخ محمدمهدي رباني املشي در تهران دستگير شده است.
به دنبال تظاهرات روز 18/10/56 روز 19/10/56 در مدرسه خان تعدادي از طلاب گرد هم جمع شده و شخصي به نام سيد حسن شجاعي مازندراني درباره اتحاد سخنراني کرد و در پايان سخنان او تظاهرات شروع و تعدادي از آنها به مسجد اعظم که آيت‌الله شريعتمداري براي درس گفتن آمده بود رفته و از وي خواستند به دنبال تعطيلي حوزه‌ها درسش را تعطيل كند که ايشان از منبر پائين آمده و درس را تعطيل کرد. سپس تظاهرکنندگان به منزل شيخ هاشم آملي و علامه طباطبايي و وحيد خراساني و سپس ساعت 10 و 30 دقيقه در مسجد اميرالمؤمنين حضور به هم رساندند و آيت‌الله مکارم شيرازي براي جمعيت انقلابي سخنراني کرد.
 
اگر بميريم با هم بميريم و اگر زنده باشيم همه با هم زنده باشيم
 
آيت‌الله مكارم شيرازي در فرازي از سخنانش گفت: شماها با هم همدست و هم‌زبان باشيد، قيام کنيد. اگر بميريم با هم بميريم و اگر زنده باشيم همه با هم زنده باشيم تا دست اين حکومت يزيدي را کوتاه کنيم. جوانان مسلمان! ما هم با شماه هستيم و از شما جدا نيستيم.
 
ما مي‌ميريم ولي از خميني جدا نيستيم
 
تظاهرات كنندگان ساعت 3 بعدازظهر به منزل آيت‌الله شيخ حسين نوري همداني رفتند و او نيز در فرازي از سخنانش گفت: اين مزدور نادان بود که مطالبي پوچ در روزنامه نوشت. انساني که خودش نادان و تحصيل نکرده باشد نمي‌تواند ملت را نگه‌ دارد. اين مزدور مثل خفاش است. ما مي‌ميريم ولي از خميني جدا نيستيم.
در پايان سخنراني روشنگر و انقلابي آيت‌الله نوري همداني جمعيت به سوي چهارراه بيمارستان (شهدا) حرکت و به سمت پل حجتيه ادامه مسير دادند که با مأموران مسلح رژيم شاه مواجهه شدند.
 
اولين شهيد 19 دي
 
گارد شاهنشاهي به صورت مستقيم به سوي جمعيت تيراندازي كردند. در اين درگيري محمدرضا انصاري اهل تويسرکان همدان (طلبه مدرسه رضويه قم) در تعقيب و گريز مأموران گارد رژيم شاهنشاهي گلوله به سرش اصابت و به شهادت رسيد، پيکر بي‌جان او را با يک ژيان به بيمارستان آيت‌الله گلپايگاني رساندند اما ديگر فايده‌اي نداشت. ايشان اولين شهيد 19 دي بود.
وحيد رضايي فرزند همت علي (محصل) اهل قم و غلامرضا همراهي فرزند مسيب از ديگر شهداي اين روز تاريخي بودند.
در همان درگيري 14 نفر به نام‌هاي محمدجواد ملا صادقي فرزند غلامرضا، علي کاظمي فرزند نوروز، محمدمهدي اکبرزاده فرزند محمود، سيد هادي بهشتي فرزند محمود، محمدعلي سعادتمند، اسماعيل عزيزي فرزند فيض الله، محمد فعله‌گر فرزند عزت الله، محمدرضا يخچالي، علي اوسط مجد مؤيدي، علي شيخان فرزند باب الله، منصوره فيض فرزند حسين، رضا صفري فرزند اسدالله، محمد علي سلطان احمدي فرزند جمال الدين و ابراهيم رباط جزي فرزند محمد علي نيز مجروح شدند.
اخبار 19 دي در قم و ديگر شهرهاي ايران به سراسر دنيا مخابره و توسط رسانه‌هاي جمعي جهان منعکس شد و بازتاب گسترده‌اي داشت.
خون پاک و بهاري جاويدمردان شهر خون و قيام در 19 دي ماه 56 طومار رخوت‌زده و ناسوت شاهنشاهي را در هم پيچيد و برگ زريني در دل تاريخ رقم خورد که اينکه شمه‌اي از رشادت‌هاي دليرمردان قم به زيور طبع تاريخ درآمده است.
 



 
تعداد بازديد:1745 آخرين تغييرات:90/10/19
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر