شنبه 5 فروردين 1396 - 26 جمادي الثاني 1438 - 25 مارس 2017
صفحه اصلي/مقالات

سيره معنوي حضرت خديجه سلام الله عليها

fiogf49gjkf0d

سيره معنوي،هويت و كرامت انساني حضرت خديجه كبري (سلام الله عليها) از منظر فرامين الهي در قرآن و روايات


بسم الله الرحمن الرحيم

 
مقدمه
 
اين بانوي نوانديش و آزاد يخواه دنياي عرب و اسلام ، پيش از ظهور  اسلام در جامعه ي خود از سويي بانوي خرد و انديشه است ،  و از دگر سو بانوي مديريت و شكوه و درايت 0
 از سويي سمبل معنويت و قداست و پاكي و پرواي از خداي ابراهيم و اسماعيل است ، به گونه اي كه اورا (( طاهره  )) يا بانوي پاك روش و پاك منش روزگاران عنوان مي دهند !‌و از دگر سو نمونه ي آينده نگري ، كمال جويي ، رشد خواهي و ترقي طلبي و در جستجوي عدل و داد و برابري و آزادي و امنيت و كمال براي خود و جامعه و مردم و نوع خويش در آن دنياي تيره و تار فكري و فرهنگي و اجتماعي و اخلاقي و مذهبي است ، و به بركت همين ويژه گي اش نيز سرانجام به درياي مواج عظمت محمد صلي الله عليه و اله و راه رسم آزاد منشانه و داد جويانه ي او پيوند مي خورد و رنگ او و رنگ خداي او و رنگ ماندگاري و جاودانگي مي گيرد 0
ازسويي به بيان برخي از روايات ، او چهره اي است كه خدا به وجود او مباهات مي كند ؛
(( فلا تظني يا خديجه الا خيرا"، فان الله عزوجل ليباهي بك كرام ملائكته كل يوم مرارا" .))
واز دگر سو در آينه ي سخن پيامبر،داراي چهره اي درخشان و مانـدگار و بهتــرين شريك دغدغه هاي زندگي تاريخساز او و بــرتــرين بانوي اوست ؛
(( ما بدلني الله خير ا" منها لقد آمنت بي حين كفر الناس و صدقتني حين كذبني الناس و اشركتني في مالها حين حرمني الناس 000))
از سويي به بيان پيامبر آزادي ، رشد و پيشرفت برنامه هاي اصلاحي و آزاديخواهانه ي آن حضرت در آن شرايط حساس تاريخ  مرهون هوشمندي ، درايت ، انتخاب شايسته راه زندگي ، ايمان عميق ؛ فداكاري ، مقاومت ، ستم ستيزي ، اخلاص و پشت كار و همگرايي و همياري و پشتيباني تاريخ ساز خديجه عليها السلام از اسلام زندگي ساز و آورنده اي گران قدر و آزاد منش آن است ؛
 
 
سيره معنوي حضرت خديجه (سلام الله عليها)
 
*هويت و كرامت انساني حضرت خديجه (سلام الله عليها) از منظر فرامين الهي در قرآن و روايات
1-موقعيت والاي خديجه (سلام الله عليها ) در بارگاه خدا
بانگرش به قرآن ،با انبوهي از آيات روبرو مي شويم كه دوستان خدارا معرفي ميكند و درود و سلام خدا را نثار آنان مي نمايد ، كه صف نخست ايمان آورندگان ، نوانديشان ،كمال جويان ،توبه كاران ،جهاد گران و مبارزان راه آزادي پاكيزگان ،پاك سرشتان ،پاك روشان ،پاك منشان ،نيكوكاران ،پرواپيشگان و تلاشگران در راه اصلاح خويشتن ،نوع جامعه و دنياي خويش قرار دارند و بانوي خردمند و كمال طلب حجاز در صف مقدم دوستان خداست ؛به همين دليل هم ان نمونه -ي پرشكوه  انسانيت در بارگاه خدا از شكوه وموقعيت پر فرازي بهره وراست؛ براي نمونه :
1-  هنگامي كه خداي فرزانه پيام آورش را به سفر آسماني معراج به پرواز در مي آورد ،آغاز اوج آن حضرت ، خانه ي پرشكوه و پر معنويت خديجه (سلام الله عليها )و فرودگاه او نيز سراي پرحرمت اوست ؛واين نشانگر شكوه و عظمت و معنويت آن بانوي نوانديش و توحيد گرا در بارگاه خداست ، كه پيام آور بزرگ اورا درآن سفر ملكوتي و ديدار جهان هاي ناشناخته ،هم بدرقه مي كند و هم پيشواز 0
(الخرائج والجرائح /ج1/ص 84،بحار/ج 18/ص378)
2-از پيامبرآورده اند كه مي فرمود: در صفر آسماني و وصف ناپذير معراج ،به هنگام باز گشت ،بــه فرشته وحي گفتم : اينك من به سوي زمين روان هستم ،آيا سفارش و پيامي است ؟فرشته وحي گفت :پيام تازه اين است كه درود و سلام خدا و فرشته فرمانبردارش را به خديجه برسان به همين دليل پيامبر پس از فرود و پيشواز خديجه (سلام الله عليها ) از آن حضرت ،سلام خدا و فرشته وحي را به او رساند وآن بانوي معنويت و پروا با دنيايي ادب و عرفان چنين پاسخ داد :ان الله و هو السلام و منه السلام و اليه السلام ،وعلي جبرئيل السلام 0
 (تفسير عياشي/ج2/ص279بحار/ج16ص17ج18/385،كشف الغمه/ج2/ص133)
ذات بي همتا ي خدا و نام بلنداو سلام سلام و سلامت بخش است و سلام و سلامتي ازسوي اوست و به سوي او باز مي گردد،و برفرشته ي گرانقدر اوسلام و درود باد0اين بيان ظريف و لطيف نشا نگر معنويت ،عرفان و ژرف نگري ((خديجه)) در شناخت خدا و صفات او در پرستش و دين باوري و دين داري است 0او هماهنگ با آموزه هاي قرآن ،خدا را سلام و سرچشمه سلامت و امنيت بخش مي خواند ودر پاسخ مي گويد((ان الله ،هوالسلام 000))ذات بي همتاي خدا و نام بلند او ،سلام و سلامت بخش است ،و نمي فرمايد سلام براو باد،چرا كه آن بانوي دانش و عرفان نيك مي داند كه واژه ي ((سلام))در فرهنگ قرآن و پيامبر به مفهوم ا يمني بخش وامنيت آفرين و يكي از نام هاي بلند و پرشكوه خدا در قرآن است 0
6-و نيز به هنگام معرفي زنان برگزيده ي بارگاه خدا فرمود : ((وخيرته من النساء فمريم بنت عمران ،و آسيه بنت مزاحم ،امراه فرعون ، و خديجه بنت خويلد ، و فاطمه الزهراء))
 (بحار /ج 97/ص 48)
و ازميان زنان كمال جو وپيشتاز ،برگزيده گان بارگاه او عبارتند از ((مريم ))دختر پاك منش ((عمران ))،((آسيه ))دختر ستم ستيز ((مزاحم))و همسر فرعون؛((خديجه))دختر نوانديش و كمال جوي حجاز ،و ديگر فاطمه زهرا دخت سرفراز محمد (صلي الله عليه و آله)
7-درمورد چگونگي طلوع خورشيد جهان افروز دخت سرفراز پيامبر،از امام صادق آورده اند كه : آن گاه كه لحظات ولادت فرزند گرانمايه ي ((خديجه))نزديك شد، او پيكي به سوي زنان قريش گسيل داشت و از آنان خواست تا بيايند و اورا ياري رسانند ، اما آنان گفتند : بدان  جهت كه تو همفكري و همسري محمد (صلي الله و عليه وآله وسلم ) را برگزيده اي ، و اواز توحيدگرايي و آزادي و برابري انسان و لزوم تحول در افكار،و منش وعمل كرد جامعه سخن دارد،ما به ياريت نخواهيم آمد0 درست در همين هنگام بود كه چهاربانوي بزرگوار –كه زيبايي چهره و نور جمالشان وصف ناپذير مي نمـــود-به سراي او وارد شدند و با معرفي خود گفتند : ما آمده ايم  تا تورا در كار ولادت فرزندت ياري كنيم 000
بدين سان خديجه فاطمه (سلام الله عليها)را پاك و پاكيزه بــه دنيا آورد 0 هنگام طلوع او،فروغي پرتو افكند كه خانه هاي مكه را نور باران ساخت ،آن گاه شماري از حوريان بهشت 000 وارد خانه ي پيامبر شدند و آن دخت بهشت را- كه پاك و پاكيزه بود –با آب كوثر شستشو دادند،و دو پوش سپيد عطرآگين براو پوشاندند وازاو خواستند  تاسخن گويد وآن كودك نورسيده بــه خواست خدا لب به سخن گشود و گفت: گواهي مي دهم كه خدايي جز خداي يكتا نيست ،و پدرم پيامبر ،سالار پيام آوران است و همتاي زندگي ام ،سرور پيشوايان آسماني است و فرزندانم سالار نوادگان پيامبرانند ؛((اشهد ان لااله الاالله و ان ابي رسوا الله سيد الانبياء ،وان بعلي سيد الاوصياء و ولدي ساده الاسباط ، ثم سلمت (فضائل الخمسه /ج 3/ص 152؛ذخاير العقبي /ص44) آن گاه رو به آنان و حوريان بهشت نمودو به هركدام با نام و نشان سلام گفت: آسمانيان ولادت اورا به يكديگر تبريك گفتنند و در كران تا كران آسمان ها فــروغــي پرتو افكند كه فرشتگان تاآن روز آن رانديده بودند0
8-از امام صادق آورده اند كه رحلت جانسوز بانوي خردمند حجاز ، پيامبر سخت غرق در  اندوه بود ، كه ريحانه ي ارجمندش بر گر د پدر مي چرخيد و پياپي از مادر مي پرسيد كه : پدرجان! پس مام ارجمندم كجاست؟  ((جعلت فاطمه تلوذ برسول الله و تدرو حوله ويقول يا ابه  اين امي ؟ !))
پيامبر در انديشه بود كه چه پاسخي به او بدهد ،كه در اين هنگام فرشته ي وحي فرود آمد و گفت : اي پيامبر !پرودگارت پيام مي دهد كه به ريحانه ات سلام برسان و به او بگو : مادرت در خانه اي پر شكوه در بهشت پرنعمت و زيباي خداست 000
12-شكوه و عظمت او در بارگاه خدا ودر زيارت نامه ي آن حضرت نيز انعكاس دارد كه چنين آمده است  : ((السلام عليك يامن انفقت مالها في نصره سيد الانبيا ء، و نصرته ما استطاعت و دافعت عنه الاعداء ،السلام عليك يامن سلم عليها جبرئيل و بلغها من الله الجليل ،فهنيئا" لك بما اولاك الله من فضل 000)) درود برتو اي بانوي كمال جو و معنويت خواهي كه ثروت ، امكانات و اعتبارش را ، با ايمان و سخاوتي تحسين برانگيز در راه ياري و پيروزي سالار پيامبران هزينه كرد ،و هرآنچه داشت در طبق اخلاص نهاد و تا سرحد توان و ايثار و فداكاري اورا درراه نجات و آزادي وعدالت حمايت نمود ، و گزند تاريك انديشان و دشمنان اصلاح ستيز را از او دور ساخت 0
درود برتو اي خديجه ء ارجمند !اي كسي كه فرشته وحي براو درود نثار نمود و سلام خدارا به او رسانيد 0 گوارايت باد اين امتيازات و افتخارات وصف ناپذير ي كه خــدا به تو ارزاني داشت وبه وسيله ي آن ها تورا برديگران برتري بخشيد0 ( آداب الحرمين /ص 231 )
13- در مقام والاي آن انسان حق جو و عدالتخواه و بشر دوست در بارگاه خدا ،همين بس كه به هنگام رحلت او فرشتگان رحمت فرود آمده و از سوي خدا جامه ي آخرت براي او آوردند 0 اين هديه ي ارجدار خدا هم آرامش بخش دل توفان زده ي پيامبر درآن شرايط دشوار بود و هم نشان قدر شناسي و گراميداشت آن بانوي كمال جو از سوي خدا
 
سيماي خديجه (سلام الله عليها)در آينه تفسير
 
1-  قرآن در وصف بندگان شايسته ي خدا مي فرمايد :
(( و عباد الرحمان الذين يمشون علي الارض هونا"*
واذا خاطبهم الجاهلون قالوا سلاما"*
والذين يبيتون  لربهم سجدا" و قياما"000
والذين يقولون ربنا هب لنا من ازواجنا و ذرياتنا قره اعين واجعلنا للمتقين اماما"000))
  «فرقان /62-74.»
و بندگان راستين خداوند بخشاينده ، كساني هستند كه در روي زمين به فروتني گام برمي دارند ،و هنگامي كه نادانان روزگار با آنان بي ادبانه سخن گويند، به درستي و ملايمت و مدارا پاسخ
 مي دهند 0
و آنانند كه سجده كنان ودر حال ايستاده ، شب را براي پروردگارشان به روز مي آورند000
و آنان  هستند كه نيايشگرانه مي گويند: پروردگارا ، از ميان همسران و فــرزندان ما مايـه ي چشم روشني هايي به ما ارزاني دار،وماراپيشواي پرواپيشگان قرار ده !
((حاكم حسكاني)) از قرآن پژوهان نامدار اهل سنت در اين مورد آورده است كه پيامبرگرامي در تفسير اين آيه فرمود: پس از فرود اين آيات ، از فرشته وحي پرسيدم: منظور از ((ازواجنا ؟)) كيست؟
پاسخ داد: منظور خديجه (سلام الله عليها) است ، و ((ذرياتنا )) فاطمه (سلام الله عليها) و دو نور ديده اش حسن و حسين (عليهما السلام) هستند، ودر جمله ي ((و اجعلنا للمتقين اماما)) منظور علي (عليه السلام) است 0 (شواهد التنزيل /ج1/ص416؛تاويل الايات الطاهره/ج 1/ص 385؛ بحار /ج 66/263؛تفسير قمي /ذيل آيه ي مورد بحث)
مرحوم (( فيض كاشاني )) در تاويل همين آيه مي نويسد : منظور از آن ،مقام والاي ، قرآن شريف ويارو مشاورپراخلاص پيامبر خديجه است كه نسل سرفراز محمد (صلي الله عليه وآله وسلم) از اوست 0(علم اليقين في اصول الدين /ج2/ص986)
2-  خداي مهربان خطاب به پيامبر مي پرسد:
((الم يجدك يتيما" فآ وي * و وجدك ضالا" فهدي * و وجدك عائلا" فاغني 000))
«ضحي /1-11»
آيا خدا يت تورا يتيم نيافت ؛ و پناه داد؟ و گم گشته ات يافت ،پس راه نمود 0و تورا تنگدست يافت و بي نياز گردانيد 000
مرحوم« صدوق » در تفسير اين آيات مي نويسد : بدان دليل آن حضرت ((يتيم )) خوانده شد كه در كران تا كران هستي ،بي نظير و تك نسخه است ، چرا كه اين واژه به مفهوم بي همانند آمده است 0به همين جهت خدا با اشاره به نعمت هاي گرانش به او، مي-پرسد:آيا خدايت تورا تك نسخه و بي همانند نيافت ؛ و پناه داد و برتري و شكوه تورا به مردم شناساند و تورا بلند آوازه ساخت ؟! وتورا تنگدست يافت ، وبه وسيله ي ثروت هنگفت  خديجه (سلام الله عليها ) بي نياز گردانيد 0
(معاني الاخبار /ص 43؛ بحار /ج 16/ص 142؛ تفسير فرات كوفي /ص 570؛الخرايج و الجرايح /ج 3/ص1045.)
3-  قرآن در وصف و پاداش پرشكوه بندگان پر اخلاص و پشتاز خدا مي فرمايد:
((ان الابرار لفي نعيم * علي الارائك ينظرون *تعرف  في وجوههم نضره النعيم * يسقون من رحيق مختوم * ختامه مسك و في ذلك فليتنافس المتنافسون * و مزاجه من تسنيم * عينا" يشرب بها المقربون *)) «مطففين 18-28»
به يقين نيكان در نعمتي جاودانه اند 0 برتخت ها نشسته اند و مناظر دل انگيز بهشت را تما شا مي كنند0 از شراب ناب و مهر شدهاي نوشانيده مي شوند،كه مهرآن مشك است ؛ ودر راه رسيدن به اين نعمت ها ست كه رقابت كنندگان و مشتاقان بايد به رقابت برخيزند0 و آميزه و تركيب آن شراب پاك و ناب ، از چشمه ي ((تسنيم )) است؛ از چشمه اي كه مقــربان بــارگاه خدا از آن مي نوشند 0 پيامبردر تفسير آين آيه فرمود:
((المقربون السا بقون ، رسوالله و علي بن  ابي طالب و الائمه و فاطمه بنت محمد و خديجه بنت خويلد000؛ ))
مقربان بارگاه خدا و پيشتازان راه عدالت و آزادي ، عبارتند از : پيامبر ، امير مومنان ، امامان اهل بيت ،كه پس از علي (عليه السلام ) يكي پس از ديگري خواهند آمد ، فاطمه
( عليهاالسلام )  دخت ارجمند محمد (صلي الله عليه وآله وسلم) و خديجه دخت خردمند
 حجاز 0( بحار /ج 22/ص3)
4-قــرآن در آيه اي سخن فرشتگان را خطاب بــه مريم (سلام عليها ) آورده است كـــه
مي گفتنند:
((يا مريم ان الله اصطفاك و طهرك و اصطفاك علي نساء العالمين *)) «آل عمران /42»
از پيامبر آورده اند كه در تفسير آيه فرمود:
((فضلت خديجه علي نسا ءامتي كما فضلت مريم علي نساء العالمين ؛))
( تفسير تبيان /ج2/ص 455.)
همان گونه كه مريم بر زنان جهان برتري داده شد، خديجه نيز بر زنان امت من برتري داده شده است 0و نيز ((طبرسي ))مفسر بزرگ قرآن آورده است كه فرمود:
(( كمل من الرجال كثير ولم يكمل من النساء الا اربع :
آسيه بنت مزاحم ، امراه فرعون ، و مريم بنت عمران ، و خديجه( عليهاالسلام ) بنت خويلد،  و فاطمه ( سلام الله عليها ) بنت محمد (صلي الله عليه وآله ؛) 
  ( ترجمه مجمع البيان / ج28/ ص 1101/به همين قلم ؛ الكشاف /ج4/ ص 573 )
بسياري از مردم در زندگي به سوي كمال اوج گرفتند ، اما از ميان زنان ، اين چهار زن ، نمونه ي رشد و اوج و سرمشق كمال و نو انديشي و آزاديخواهي هستند : آسيه ، مريم ،‌خديجه و فاطمه 0
 
سيماي خديجه درآينه ي دل محمد صلي الله عليه و آله
 
سيماي درخشان خديجه در آينه ي سخن و گستره ي دل  بي كران و پر معنويت پيامبر
تماشايي است 0
2-  از آن حضرت آورده اند كه در وصف آن بانوي كمال و معنويت فرمود:
((خير النسائها خديجه و خيرنسائها مريم ابنه عمران ))
(كشف الغمه /ج2/ص 71؛ صحيح بخاري /ج4 /ص 164 .)
بهترين زنان گيتي ((خديجه))و ((مريم)) اين دو بانوي پاك سرشت و پاك روش هستند .
4-و نيز آورده اند كه فرمود :
((خير نساء الجنه مريم بنت عمران ، خديجه عليها السلام بنت خويلد ، و فاطمه عليها السلام
بت محمد صلي الله عليه وآله ، و آسيه بنت مزاحم امراه فرعون ؛ ))
(ابن ابي الحديد /شرح نهج البلاغه /ج 10/ص 266؛ بحار / ج13/ص 162؛ ج 16/ص 2.)
بهترين زنان بهشت پرنعمت و زيباي خدا ، مريم ، دختر عمران ، خديجه ، دختر خويلد ؛ فاطمه ، دخت ارجمند محمد؛ و آسيه ، دختر ((مزاحم)) و همسر فرعون ، ديكتاتور عصر موسي است 0
5-و نيز فرمود:
((ان الله اختار ر من النسا ء اربع : مريم و آسيه و خديجه و فاطمه ؛))
(بحار /ج 43 ص 19. )
خداي فرزانه ازميان زنان نو انديش و تاريخساز ، چهار زن را برگزيد ، كه عبارتنداز : مريم ، آسيه ، خديجه ه و فاطمه .
6-و نيز آورده اند كه براي آگاهي و بيداري برخي از برتري طلبان رو به(( عايشه)) نمود و فرمود:
(( او ما علمت ان الله اصطفي آدم و نوحا" و آل ابراهيم و آل عمران و عليا" و الحسن و الحسين 000 و فاطمه و خديجه علي العالمين . )   ( بحار الانوار /ج 37 /ص 63. )
آيا نمي داني كه خداي فرزانه آدم ، نوح، دودمان ابراهيم ، خاندان عمران ، وجود ارجمند علي ، حسن ، حسين ، حمزه ، جعفر ، خديجه و فاطمه را برجهانيان برگزيد؟
7- و نيز فرمود:
(( اربع نسوه سيدات عالمهن : مريم بنت عمران ، آسيه بنت مزاحم ، و خديجه بنت خويلد ، و فاطمه  بنت محمد و افضلهن عالما" فاطمه  ؛)
( الاستياب /ج 2 ص 720؛ ابن ابي الحديد / شرح نهج البلاغه / ج 10/ص 266 .)
چها بانوي بزرگ و كمال جو ، سالار زنان جهان خود هستند : مريم ، دخترعمران ؛ آسيه ، دختر مزاحم ؛ خديجه دختر خويلد ؛ فاطمه دخت  ارجمند محمد (صلي الله عليه و آله ) و برترين آنان در ميان همه ي جهانيان ، ريحانه ي ارجمند پيامبر فاطمه عليها السلام است 0
8- و نيز فرمود: 
(( اشتاقت الجنه الي اربع من النساء : مريم بنت عمران ، و آسيه بنت مزاحم ، زوجه فرعون و هي زوجه النبي في الجنه ، و خديجه بنت خويلد، زوجه النبي في الدنيا و الاخره و فاطمه بنت محمد
(بحار /ج43/ص 53-54.)
بهشت زيباي خدا در شور و شوق چهار بانوي با معنويت و آزاديخواه است ، كه عبارتند از : مريم، دختر پاك منش عمران ؛ آسيه ، دخت ستم ستيز ((مزاحم )) و همسر استبدادگر عصر موسي ، فرعون كه در بهشت پرطراوت خدا به همنشيني پيامبر مفتخر خواهد شد0 خديجه،  دختر نوانديش و كمال جوي حجاز ، كه در اين جهان و جهان ديگر همسر و همراه پيامبر است ؛ و ديگر فاطمه ، دخت سر فراز محمد صلي الله عليه وآله0
11-و نيز در وصف او نيز فرمود :
((كمل من الرجال كثير ولم يكمل من النساء الا ار بع :
آسيه بنت مزاحم ، امراء ه فرعون ، ومريم بنت عمران ، و خديجه عليها السلام بنت خويلد ، و فاطمه عليها السلام بنت محمد صلي الله عليه و آله ؛ ))  (ترجمه ي مجمع البيان /ج 28/ص 1101/ به همين قلم ؛ الكشاف /ج4/ص 573 .)
بساري از مردم درزندگي به سوي كمال اوج گرفتند ، اما از ميان زنان ، اين چهار زن،،نمونه ي رشدو اوج سرمشق كمال و نوانديشي و آزاديخواهي هستند : آسيه ، مريم ، خديجه و فاطمه  .
ود ر نقش ممتاز او در پيشرفت دين و تحقق آزادي و عدالت و شكست تاريك انديشي و استبداد فرمود :
((ماقام و لا استقام الدين الا بسيف علي و مال خديجه ؛ ))  ( فاطمه الزهراعليها السلام من المهد الي الحد /ص 266 .)
اسلام پس از منطق و منش پر جاذبــه ي پيامبر ، با دوعامـــل اساسي بسط و گسترش و پايداري يافت : جهاد و فداكاري همه جانبه ي علي عليه السلام ، و ثروت و امكانات گسترده ي خديجه ، كه همه را بزرگ منشانه به پيامبر خدا هديه نمود 0
10- و نيز در معرفي بندگان برگزيده ي بارگاه خدا فرمود :
(( و خيرته من النساء فمريم بنت عمران ، و آسيه بنت مزاحم ، امراه فرعون ، و خديجه بنت خويلد ، و فاطمه الزهرا  ؛ )
ازميان زنان كمال جو و پيشتاز ، برگزيدگان بارگاه او عبارتند از : مريم ، دختر پاك منش عمران ؛ آسيه ، دختر ستم سيز (( مزاحم )) و همسر استبداد گر عصر موسي ( فرعون ) ؛ خديجه ، دختر نوانديش و كمال جوي حجاز ، و ديگر فاطمه ، دخت سفراز محمد ( صلي الله عليه و آله ) . )
12- و نيز خطاب به امير مومنان فرمود : به تو افتخار همسري بانويي چون فاطمه را ارزاني شده است ، در حالي كه من همسري همانند او ندارم 0
تو مادر زني چون خديجه داري كه من مادر زني بسان او ندارم 0
( بحار / ج 40/ ص 68 .)
 
كجا همانند او پيدا مي شود ؟
 
1-  آن حضرت در قدر شناسي از سخاوت و بخشندگي هدفمند و فداكاري هدفدار و جهاد مالي بانوي خردمند حجاز در راه يشرفت انديشه ي آزادي بخش و انسان پرور دين خدا فرمود؟
((ما نفعني مال قط مثل مال خديجه ؛‌))
هيچ ثروت و امكاناتي در زندگي اجتماعي و تربيتي ، به هدف هاي والاي من بسان ثروت و امكانات ((خديجه )) سود بخش و سود رسان نبود 0
5-موقعيت خديجه عليها السلام در گستره ي دل پيامبر و آسمان زندگي اش به گونه اي پر شكوه بود كه ((عايشه ))مي گويد :
((مازلت اتقرب الي رسول الله بذكرها ؛ ))  ( ( قاموس الرجال / ج10 /ص 432. )
من هماره باياد و نام پرشكوه خديجه عليها السلام به پيغمبر تقرب مي جستم 0
 
به پاس حرمت آن يار شجاع و فداكار
7-آن حضرت نه تنها شكوه و معنويت وفداكاري و جهاد خالصانه ي آن بانوي آزادي را هماره ياد آور بود و قدر دان ، بلكه بستگان ، دوستان ، آشنايان و همسايگان اورا به پاس حرمت آن يار شجاع و فداكار و مترقي تا آخر عمر گرامي مي داشت ؛ براي نمونه :
1/7. حديث نگاران آورده اند كه آن حضرت هرگاه گوسفندي قرباني مي نمود نخست بهره و سهم آشنايان و دوستان خديجه عليها السلام را مي فرستاد و خاطره ي جاودانه اورا در دل هاي آنان زنده تر مي ساخت 0
 ( رياحين الشريعه / جلد 2 / ص 206 ؛ الانوار الساطعه من الغراء الطاهره /ص 211.)
2/7 هنگامي كه هديه اي براي آن حضرت مي آوردند ، آن را به دوستان خديجه ( عليها السلام ) مي فرستاد و مي فرمود : دوستان او نيز بر من ارجمندند 0 
( اسدالغابه /ج 5/ ص 438 . )
5/7 – و نيز آورده اند كه : روزي  آن حضرت در حضور مردم در مسجد ، در وصف امام حسن و حسين  - كه درود خدا بر آنان باد – از جمله فرمود :
(( ايها الناس ! الا اخبركم بخير الناس جدا" و جده ؟ ))
هان اي مردم ! آيا شما را  آگاهي ندهم كه بهترين انسانها از نظر پدر بزرگ و مادر بزرگ چه كساني هستند ؟
مردم گفتند : چرا ي پيامبر خدا !
فرمود:  (( الحسن و الحسين جدهما رسول الله و جدتهما خديجه بنت خويلد ؛))
برترين هاي روزگار روزگاران در ريشه و تبار ، حسن و حسين عليها السلام هستند ؛ چرا كه نيايشان از طرف پدر و مادر ، پيامبر و خديجه مي باشند0
و بدين سان آن بانوي بزرگ را بهترين مادر بزرگ عصرها و نسل ها وصف فرمود 0
 
شكوه خديجه در آينه ي نگاه امير
 
4-و نيز آن حضرت در واپسين لحظه ها ، در بستر شهادت در راه آرامش خاطــر بخشيــدن بــه فرزندانش ، پرده اي از حقيت عالم برزخ را به نمايش نهاد ، كه نشانگــر شكوه و عظمت خانـدان پيامبر و نيز خديجه عليها السلام در بارگاه خداست 0 او خطاب به امام حسن عليه السلام  فرمود:
((يابني ! لاجزع علي ابكيك بعد اليوم ، هذا جدك محمد المصطفي ، و جدتك خديجه الكبري ، و امك فاطمه الزهرا 000 فطب نفسا" ، و قر عينا" ، و كف عن البكاء ؛))
( بحار / جلد 42 /ص 83. )
فرزند گرانمايه ام ! پس از امروز براي پدرت ديگر نه رنجي خواهد بود و نه اندوه و دردي . اين نياي گرانقدر محمد صلي الله عليه وآله وسلم ، آن برگزيده ي بارگاه خدا، واين هم مادر بزرگت خديجه ،بانوي كمال و معنويت ، وايــن نيز مادرت فاطمه عليها السلام دخت سرفــراز پيامبر و اينان هم حوريان بهشت هستند كه چشم انتظار پدرت هستند 0 ازاين رو به خود آرامش خاطر بخش ، و دل را خشنود ساز ، و چشم را روشن و از گريه بر پدر خودداري كن .
 
سيماي درخشان خديجه در آينه ي سخن امام حسن عليه السلام
 
وجود گرانمايه ، انديشه ي بلند و شخصيت تاريخ ساز آن بانوي كمال و جمال براي انسان والايي چون امام مجتبي مايه ي مباهات و سرافرازي بود ؛ به همين جهت در شرايط گوناگون و فراز و نشيب هاي زندگي به فرزندي چنين مادري نوانديش و آزاديخواه و پيشتازي افتخار مي كرد :
1-  آن حضرت كه خود زيباي ظاهر و باطن بود و در بينش و كنش و منش سرآمد عصرها و نسل ها ، در بياني در تفسير آيه ي (( في اي صوره ما شاء ركبك ؛ )) فرمود: علي عليه السلام را از پدرش ابوطالب ، د رسيما و منش ، شبيه ترين فرد به محمد صلي الله عليه وآله وسلم آفريد و حسين عليه السلام را شبيه ترين فرد به فاطمه ، و من در سيما و منش شبيه ترين فرد به مام گرانمايه ام خديجه ي پر شكوه و بزرگمنش ترسيم شده بودم ؛
((صورالله عز وجل علي بن ابي طالب علي صور ه محمد صلي الله عليه و آله وسلم فكان علي عليه السلام اشبه الناس برسول الله ، و كان الحسين عليه السلام اشبه الناس بفاطمه عليها السلام و كنت اشبه النس بخديجه الكبري . ))
 ( مناقب آل ابي طالب / ج 3/ص 170؛ بحار/ج 24 /ص 316 .)
3-و نيز در مسجد پيامبر در مدينــه ، هنگامي كه سردمدار استبداد هراس انگيز مــذهبي ( معاويه )  با بي شرمي بسيار عهد و پيمان خويش را با امام مجتبي عليه السلام  در حضور مردم زير پانهاد و در برترين حالت مستي قدرت ، نشان داد كه مذهب تنها ابزار سركوب و اختناق  و استبداد است ، نه باور عقيده و راه و رسم زندگي و مديريت عادلانه و رعايت اخلاق و معنويت در سياست ، بار ديگر آن حضرت به پا خواست و با شهامت و بياني موج انگيز ، ضمن پاسخ به دروغ پردازي هاي او برضد علي عليه السلام ، به وجود گرانمايه ي نياي گران قدرش پيامبر ، به ايمان و پرواو عدالت و آزادگي و بشر دوستي و مردم خواهي ويژهي پدرش علي عليه السلام  ، به شكوه و معنويت و انديشه ي برتر مادر ارجمندش فاطمه عليها السلام و به عظمت ، نوانديشي و عدالت خواهي و جهاد و اخلاص سترگ مادر بزرگش (( خديجه)) افتخار كردو فرمود:
(( 000 و جدتي خديجه و جدتك نثيله 000) 
( شرح نهج البلاغه / ابن ابي الحديد / ج/ 16/ ص 47؛ بحار /ج 44/ ص 90 .)
مادر بزرگ من آن بانوي انديشه و باورمنش والا و پاكيزه ، (( خديجه )) است كه پيشتاز در اسلام و ايمان و نماز و جهاد و دستگيري از محرومان بود ، اما مادر بزرگ تو (( نثيله )) است كه به ناپاكي در انديشه و باور و منش شهرت داشت 0و راستي  كه ميان انسان پاك سرشت ، پاك روش و پاك زاده ، با ناپاك زاده و بي ريشه و تبار ، تفاوت از زمين تا آسمان است ! !
 
سيماي افتخار انگيز خديجه در آينه ي سخن امام حسين عليه السلام
 
1-  پيشواي آزادي در روز جاودانه ي عاشورا هنگامي كه براي روشنگري و بيان حقيقت ، كربلا را به دانشگاه تبديل ساخت ، و رفت تا در راه بي اثر ساختن نقش تخريبي و تحريفي و حقيقت پو ش و دروغ پرداز منبرها و تريبون ها  و رسانه هاي گروهي و پيام رساني استبداد هراس انگيز مذهبي ، باران حقايق را بركوير دل ها بباراند و پرده ي فريب و نيرنگ را از چهره هاي كريه استبداد خشنونت بار و فريبكار اموي كنار زند ، در نخستين روشنگري و خطبه اش به هنگام معرفي خود و بر شمردن افتخارات خاندانش براي آن سياه مسخ شده ، از جمله چنين فرمود :
((انشدكم الله تعالي ؛ هل تعرفون ان جدي رسول الله صلي الله عليه وآله ؟))
قالو ا : اللهم نعم . ))
قال : ((انشدكم الله تعالي ؛ هل تعلمون ان امي فاطمه بنت محمد صلي الله عليه وآله ؟))
قالو ا : اللهم نعم . )) قال : ((انشدكم الله تعالي؛ هل تعلمون ان ابي علي بن ابي طالب
عليه السلام ؟))
قالو ا : اللهم نعم . ))
 قال : ((انشدكم الله؛ هل تعلمون انجدتي خديجه بنت خويلد ، اول نساء هذه الامه اسلاما؟ ))
قالو ا : اللهم نعم . ))  و 000
شمارا به خدا سوگند مي دهم كه پاسخ دهيد ، آيا مرا مي شناسيد؟
همگي فريادكشيدند : آري به خدا مي شناسيم ، شما فرزند پيامبرهستي ! !
فرمود: شمارا به خدا آيا مي دانيد كه نياي گرانقدر من پيامبر خداست ؟
همگي گفتند : آري،  به خدا 0
 فرمود: شمارا به خدا آيا مي دانيد كه پدر گران قدرم امير مومنان ،علي عليه السلام
 است ؟
پاسخ دادند : : آري،  به خدا 0
فرمود: آيا مي دانيد كه مام پر فضيلت و سر افراز من ، ((فاطمه ))دختر پيامبر است ؟
گفتند : آري،  مي دانيم 0
فرمود: شمارا به خدا آيا مي دانيد كه مام بزرگم  ((خديجه )) نخستين بانوي گرونده ي به اسلام و تصديق كننده ي پيامبر و پيشتاز در ياري و حمايت اوست ؟
 گفتند : آري،  به خدا ! 
 
وصف خديجه در سخن ماندگار امام سجاد عليه السلام
 
امام سجاد  عليه السلام فرمود:
ايها الناس ! انا بن مكه و مني ،  000
انا بن محمد المصطفي ،  ((انا بن فاطمه الزهرا ،
((انا بن  سيده النساء  (( انا بن خديجه الكبري ،  000
من فرزند محمد صلي الله عليه وآله ، آن پيامبر برگزيده ي بار گاه خدا هستم 000
هان اي مردم ! من دخت فرزانه ي پيامبر ، فاطمه زهرا يم ؛
من فرزند خديجه ء ارجمند ، آن بانوي آزاديخواه و توحيد گرايم 0
( در رواق چشم هاي اشكبار /ص 283 0 )
 
سيماي تاريخساز خديجه در آينه ي سخن امام صادق عليه السلام
 
از حضرت صادق عليه السلام آورده اند كه در وصف آن بانوي معنويت و ايمان فرمود:
((و هي سيده نساء قريش و قد خطبها كل صنديد و رئيس قد ابتهم فزوجنها نفسها للذي بلغها من خبر بحيرا 000)   ( قرب الاسناد / ص 325 .)
او همان بانو ي نوگرا و بزرگي است كه سالار بانوان قريش است 0وي به خواستگاري زمامداران و اميران روزگار خويش ، نه گفت : اما به خاطر كمال جويي و آينده نگريش ، خود را به همسري پيامبر آزادي در آورد ، چرا كه پرتوي از نويدها و بشارت هاي كتاب هاي آسماني پيشين رااز زبان دانايان روزگار خويش در وصف محمد عليه السلام شنيده بود.
 
معنويت خديجه در آينه ي سخن امام عسكري عليه السلام
 
از امام عسكري عليه السلام آورده اند كه در راز و نياز خويش چنين مي گفت :
(( فصل عليها و علي امها خديجه الكبري صلوه تكرم بها وجه محمد المصطفي و تقربها اعين ذ ريتها 000؛))   ( جمال السبوع / ص 297 . )
 بارخدايا ، بر فاطمه عليها السلام و برمام ارجمندش خديجه ، آن بانوي بلند مرتبه درودي فرست ، كه به خاطر آن ، مقام والاي پيامبرت محمد صلي الله عليه و آله را گرامي داشته و ديدگان فرزندانش را روشن فرمايي
 
در آينه ي جان امام مهدي عليه السلام
 
در دعاي(( ندبه )) از امام مهدي عليه السلام آورده اند كه فرمود:
((000 اين صدرالخلائق و التقوي ، اين ا بن النبي المصطفي و ابن علي المرتضي و ابن خديجه الغراء و ابن فاطمه الكبري 000)   ( مفاتيح الجنان / ص 886 . )
كجاست آن فرزندموعود پيامبر برگزيده ؟
كجاست آن فرزند دادگستر علي مرتضي ؟
 كجاست آن فرزند شكوهبار  خديجه برتر و والاتر ؟
كجاست آن فرزنددلبند فاطمه ارجمند؟
گفتني است كه واژه(( غرا )) به مفهوم شريفتر و برتر آمده است ؛ براين باور (( خديجه ))شريفترين و برترين بانوي روزگار خويش است ، و در اوج شرافت و كمال و فضيلت قرار دارد 0
( طريحي / مجمع البحرين /ص 274 . )
 
سيماي مشاور پيامبر در آينه ي سخن زينب عليها السلام
 
دخت ارجمند امير مومنان ، 0زينب ) – كه خود در دانش و بينش ، كمال و جمال ، شهامت و ستم ستيزي و پاك روشي و پاك منشي شهره ي آفاق ، و بي نياز از وصف و ستايش است – در برابر شكوه و معنويت خديجه عليها السلام مام نوانديش و بزرگمنش خويش سر احترام و فروتني فرود مي آورد ود ر سخت  ترين شرايط ، از ياد و نام الهام بخش آن بانوي ستم سوز و در س آموز پيامبر ، امير مومنان و ريحانه ي سرفراز پيامبر فاطمه ، كه درود خدا برآنان باد ؛ واين نشانگر اين حقيقت است كه آن بانوي پيشتاز در اسلام و ايمان و پيشگام در خودسازي و خود شكوفايي به جايي پر كشيده است كه به سان آنان نمونه و سرمشق زندگي و برازندگي است ؛
1-  پس از شهادت جانسوز پيشواي آزادي و ياران عدالت خواه آن حضرت در روز عاشورا ، هنگامي كه ((زينب )) پرچم پيام رساني و روشنگري و ادامه مبارزه با استبداد هراس انگيز مذهبي را به دوش كشيد ، در نخستين روشنگري در كنار گل هاي پر پر شده ي بوستان محمد صلي الله عليه و آله در صحراي سوزان نينوا ، از جمله چنين فرمود و اين گونه از بانوي خردمند حجاز به شكوه و عظمت ياد كرد : 
 (( وامحمدا ! صلي الله عليك مليك السماء ،
هذا حسين مرمل  بالدماء ، مقطع الاعضاء ،
وا ثكلا ه ! و بناتك سبايا ؛  الي الله المشتكي  000
والي محمد المصطفي   والي علي المرتضي
والي فاطمه الزهراء،   والي خديجه الكبري ،
هان اي محمد صلي الله عليه و آله !
اي نياي گرانقدر زينب ! سلام و درود فرشتگان آسمان بر تو باد ! اين حسين عزيز توست كه در اين دشت خونبار  به خون غلتيده و با پيكر قطعه قطعه  برروي زمين ، در خون غوطه ور افتاده است ، و دختران آزاده و سر فرازت ، به جرم و همدلي و همگامي با برنامه ي نجات بخش و اصلاح طلبانه ي او به اسارت استبداد خون آشام اموي رفته اند !
اينك من از اينجا ، ازآنچه برفرزندان شما رفته است ، شكايت خود را به بارگاه خدا مي برم ، و به تواي پيامبر برگزيده ! و به امير مومنان ، و به فاطمه ، دخت ستم ستيز و فرزانه ات ؛ و به خديجه ، آن بانوي بلند مرتبه ،
 
وصف خديجه عليها السلام در آينه ي سخن انديشمندان
 
1-  جناب ابوطالب – كه خود از چهره هاي نامدار تاريخ عرب و اسلام است – پيش از طلوع خورشيد اسلام در وصف خديجه چنين گفت :
((ان خديجه امراه كامله ميمونه فاضله تخشي العار و تحذر الشان و خطبها ملوك العرب و روسائهم و صناديد قريش و سادات بني هاشم و ملوك اليمن و اكابرالطائف و بذلوا لها الاموال فلم ترغب في احد و رات انها اكبر منهم 000؛ ))
( بحار /ج 16/ص 56/57؛ الانوار الساطعه /ص 373. )
راستي كه(( خديجه )) بانويي است در اوج خرد و كمال ، پربركت و آراسته به خير و خوبي ، زيبنده وصاحب فضل وكرامت است0 او به خوبي ها آراسته است و از هرگونه نقطه ي سياه و عيب وعار جامعه و دنياي خويش ، سخت به دور و پاك و پاكيزه است 000 او در جايگاهي است كه شاهان و سران عرب ، دلاوران قريش و بزرگان بني هاشم ، زمامداران يمن و سردمداران طائف به خواستگاري او شتافتند و هر كدام برآن شدند تا اورا غرق در زر و زيور و پول و ثروت سازند ، اما او به هيج يك روي موافق نشان نداد ؛ چرا كه او خود را از انديشه ها ، پيشنهادها ، رفتار و كردار آنان برتر و بالاتر مي نگريست و كسي از نظـــر رشد انـــديشه و درستي عمل  كرد و منش مترقي همپايه و هموزن خــود نمي يافت 000
3-بانو (( ام سلمه )) – كه زنان برجسته ي تاريخ اسلام و همسران گران قدر پيامبر پس از (0خديجه )) است – به هنگام وصف آن بــانـــوي كمال بـــه وسيله ي پيامبر، گفت :
(( يارسول الله ! انك لم تذكر من خديجه امرا" الا و قد كانت كذلك 000؛ )
اي پيامبر خدا ! راستي كه خديجه همان گونه بلند مرتبه و پر اخلاص و درست انديش و شايسته كردار بود كه شما هماره اورا وصف مي كني 0
( بحار /ج 43/ ص 131؛ الانوار الساطعه من الغراء الطاهره / ص 374 .)
4-((اسما )) از زنان نو انديش و تاريخ ساز عصر رسالت در وصف خديجه ، خطاب به او گفت :
(( 000 انت سيده نساء العالمين ! )  ( بحار /ج 43 / ص138. )
راستي كه تو سالار زنان عصره و نسل ها هستي 0
5-بانوي كمال جو و شجاع تاريخ اسلام ،((صفيه)) دختر (( عبدالمطلب )) و عمه ي پيامبر در وصف او چنين سرود :
000 ثم اسعود لاحمد  والسعدعنه مابرح
بخديجه بنت الكمال  بحر نايلها طفح
يا حنها في حليها   و الحلم منها مابرح 000
شادي و شادماني با نشاط و طراوت فرا رسيد ، و بد پنداري و اندوه برطرف شد0
فروغ درخشان ما ، چهره بــرافــروخت و مــوج نيك بختي و شادكامــي از افق پديدار گرديد 0
واين همه به بركت وجود ارجمند محمد صلي الله عليه و آله  است ؛ همو كه در سرزمين حجاز ودر زبان مردم آن به نيكي و بزرگمنشي ياد مي شود 0 
هرگاه ((احمد)) با همه ي انسانها و نيز ديگر پديده هاي آفرينش مقايسه شود ، برتري و شكوه او برهمه ي آنها آشكار خواهد شد 0
اينك بار ديگر شكوه محمد صلي الله عليه و آله  برقريش آشكار گرديد و به يمن وجود او ، هماي نيك بختي و سعادت براي هميشه در آسمان زندگي انسانها ي كمالجو و رشد خواه به پرواز در امد 0
اموا ج اين سعادت و نيك بختي ((خديجه ))را در برگرفت ؛ همورا كه دخت خرد و كمال و پاكي ها و ارزش هاست0
راستي كه خديجه چه بانوي شكوهمند و آراسته اي است ! و چه قدر درايت و بربادري ازگفتار و منش او نمايان است 0
 6-((محمد ))، از نوادگان امام حسن عليه السلام – كه از دانشمندان ژرف نگر و پروا پيشه در تاريخ اسلام بود- در اين مورد مي گفت :
(( ومن الازواج افضلهن خديجه الطاهره 000))
از همسران پيامبر، برترين شان از نظر بينش و منش و جمال و كمال خديجه پاك سرشت و پاك منش بو د، كه درود خدا براو باد 0
9-(( علامه مجلسي )) مي نويسد : خديجه ياور راستين و پر اعتبار اسلام بود كه پيامبر خدا با وجود او حمايت بي دريغ و كار سازش از هــدفهاي بلند و آزاديبخش خــود آرامش و آسايش مي يافت 000 و شايد در پاداش اين كار سترگ اوست كه جبرئيل نزد پيامبر مي آيد و پيام مي آورد كه : اي پيامبر به خديجه از سوي پروردگارش سلام برسان ! پيامبر خدا هم رو به آن بانوي آزادمنش مي نمايد و مــي فرمــايد : خديجه ! اين فرشته ي وحــي است كه از سوي پروردگارت به تو سلام آورده است 0
وآن بانوي دانش و معنويت پاسخ مي دهد كه :
« الله السلام و منه السلام و اليه السلام ؛»
ذات بي همتاي خدا سرچشمه ي سلام و ارزاني دارنده ي سلامت است ،و سلامت و امنيت از سوي اوست و سلام و درود به بارگاه او باز مي گردد0  ( . بحار /ج 22/ صص/ 11/16/152 .)
14. (( علامه ي مامقاني )) در وصف او مي نويسد : خديجه همسر جاودانه و هماره ي پيامبر است و به راستي مادر شايسته كردا رو پر معنويت مو منان 0
( . تنقيح المقال / ج 3/ ص 77 .)
و نيز مي نويسد : براي آن بانوي فرزانه ، اين شرافت و شكوه كه برترين افتخار و شكوه است ، بسنده مي باشد كه راه و رسم عادلانه و بشر دوستانه ي اسلام در برابر شرك و استبداد و تاريك انديشي و تعصب كور ، جز در پرتو جاذبه ي پيامبر و منش او ، جهاد خالصانه امير مومنان و ثروت بي كران خديجه و جهاد مالي او قامت برنيفراشت و گسترش نيافت ، كه اين واقعيت در روايات آمده است :
((كفاها شرفا" فــــوق ان الاسلام لم يقم الا بمـــا لها و سيف علي بــن ابــي طالب كما روي متواترا" .)) 
(. تنقيح المقال / ج 3/ ص 77 /((فضل النساء )) .
 
 
فضايل  حضرت خديجه ( سلام الله عليها)  *
 
عبدالله ابن جعفر بن ابي طالب در فضايل خديجه روايت مي كند از پيغمبر كه 000 سيد-عليه السلام گفت : مرا فرموده اند تا خديجه را بشارت دهم به خانه اي از بهشت كه حق  تعالي – آن  خانه را از يك دانه لوء لوء مجوف آفريده است و ساكنان آن خانه را هرگز نه بيماري باشد و نه آزادي و نه درد سري )) . 
 ( سيرت رسول الله (ص ) ، ص215)
كفته اند كه جبرئيل – عليه السلام –برپيغمبر آمد و گفت : يا محمد ؛ خداوند مي فرمايد تورا كه : سلام ما به خديجه برسان 0
سيد – عليه السلام – و بر خديجه رفت و گفت : يا خديجه ، اينك جبرئيل – عليه السلام – ايستاده است و تورا سلام از حق مي رساند 0
خديجه از شادي برپاي خاست و گفت :
سلام خداوند ماست كه او پاك از همه عيب ها و ازوست جمله سلامت ها ، و آفرين و درود بر جبرئيل باد ، كه اوست پيك رسالت حق و اوست رسول رسولان خداي )) .
( سيرت رسول الله (ص) ، ص 216 )
 
القاب و فضايل خديجه  سلام الله عليها
 
حضرت خديجه ( سلام الله عليها ) پانزده سال پيش از عام الفيل در مكه ، در خانواده اي بزرگ و ارجمند به دنيا آمد 0 در دوران جواني كه با تشكيل كاروان هاي تجاري به كسب درآمد پرداخت 0
در خشانترين صحنه زندگي او پيش از بعثت رسول خدا (صلي الله عليه و آله وسلم ) مربوط به زماني است با وجود مكنت و ثروت ، در جامعه فاسد آن روزگار ، خود را به دست امواج سهمگين جاهليت نسپرد و به در جه اي از كمل و پاكي رسيد كه به ((طاهره )) ملقب گشت 0 به برخي ديگر از القاب او مي توان  اشاره كرد از جمله :  ((مباركه‌))، (( سيده نسوان )) ، (( كبري )) به معني ارجمند و والامقام كه پيامبر (  صلي الله عليه و آله وسلم) اين لقب را پس از ازدواج به او داد 0
 
 
ويژگي هاي حضرت خديجه سلام الله عليها
 
حضرت خديجه (سلام الله عليها‌)درابعاد گوناگون انساني ، شخصيتي والا و ارزشمند داشت ، او از چنان شخصيت ممتازي برخودار بود كه پيامبر (صلي الله عليه و آله وسلم ) اورا به همسري پذيرفت و با توجه به ويژگي هاي ارزشمند او بود كه پس از رحلت او همواره يادش را در خاطره داشت 0 برخي از ويژگي هاي حضرت خديجه عبارتست از :
مقاومت و پايداري : رفتارهاي فروتنانه و مدبرانه خديجه در برابر پيامبر (صلي الله عليه و آله وسلم)و عظمت معنوي او ، مورد سرزنش برخي از زنان قريش  قرار مي گرفت كه با مفاهيمي چون راستگويي ، امانتداري و خوش رفتاري بيگانه بودند و فلسفه ازدواج زني ثروتمند،  با مردي تهي دست را درك نمي كردند 0 از اين رو ، آنان به خديجه (سلام الله عليها) طعنه مي زدند و او را مي آزردند و با او رفتارهاي نامناسب داشتند 0 پاسخ خديجه (سلام الله عليها ) به اين همه ناسپاسي و ناداني ، تنها مقاومت و پايداري در كنار حضور آرام بخش همسرش بود0
او در پاسخ به سرزنش كنندگان مي گفت : (( آيا كسي مانند محمد در نيكويي ، نيك رفتــاري ، خصلت هاي پسنـــديـــده و فضليت و شرافت ، در تمام سرزمين عــرب سراغ داريد )) ؟
( جمعي از نويسندگان همسر آفتاب ، قم ، طا ها ، 1385 ج 1 ، ص 63 .)
انفاق و احسان : يكي از ويژگي هاي حضرت خديجه (سلام الله عليها ) اين بود كه براثـــر تــدبيــر و تلاش و كوشش در تجارت و امــور اقتصادي ، از ثروت  مندان عصر خود بود 0 با اين همه ، او هرگز از ياري فقيران روي بر نمي گردان و خانه اش همواره پناه گاه نيازمندان بود0 او دراه تحقق آرمان هاي اسلام ، همه ثروت خود را انفاق كرد و اين عمل او براي پيشبرد اسلام ، بسيار سودمند و مهم بود، تا آنجا كه پيامبر (صلي الله عليه و آله وسلم ) فرمود: (( مانفعني مال قط مثل تفعني مال خديجه ؛  هيچ ثروتي هرگز مرا سود نبخشيد كه ثروت خديجه به من سود بخشيد ))
( . علامه مجلس ، بحار الانوار ، تهران ، دارالكتب الاسلاميه ، 1403  ه . ق ، ج 19 ، ص 63 .)
ساده زيستي :  حضرت خديجه (سلام الله عليها ) صلي الله عليه و آله وسلم پيش از ازدواج با پيامبر(صلي الله عليه و آله وسلم) خانه اي با شكوه و مجلل داشت 0 او پس از ازدواج ، تمام اين جلال و شكوه را به پاي همسرش ريخت و آن خانه كه پيش از طلوع اسلام پناه گاه مستمندان بود ، پس از اسلام پايگاه مومنان شد0 پيامبر (صلي الله عليه و آله وسلم ) و خديجه (سلام الله عليها ) با رفتار خود در دوري از تجمل گرايي و با عمل به ساده زيستي ، الگوي پيروان و مسلمانان شدند.
(. همسر آفتاب ، همان ، ص 43 )
 
 
 
 
   منابع :
 
1- فروغ آسمان حجاز خديجه عليها السلام
تاليف : استاد كرمي 0 ويرايش : محسن كرمي
2-  گنجينه 73 –شهريور ماه 1387
مدير مسئول : داود رجبي نيا 0 سردبير : احمد شاكر نژاد
3-  اشارات – شهريور 87
زير نظر : داود رجبي نيا 0 به كوشش : سيد علي حسيني ايمني 0 باسپاس از : فرج الله نعمتي
 

 


تهيه كننده:سركار خانم زهـــرا لكــزايـــي 
كارشناس قرآني اداره كل تبليغات اسلامي سيستان و بلوچستان
تعداد بازديد:1740 آخرين تغييرات:91/10/30
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر