سه شنبه 30 آبان 1396 - 2 ربيع الاول 1439 - 21 نوامبر 2017
صفحه اصلي/مقالات

نوروز

بسمه تعالي

تهيه و تنظيم كننده : نورالله ولي نژاد

(1)

روزهاي زيبا و زيبائيهاي ايام (نوروز )

الف: سابقه عيد نوروز در اسلام

هرچند نوروز عيد ايرانيان و سابقه طولاني قبل از اسلام را دارد و لكن با ظهور اسلام نه اينكه اين عيد با ستاني ايرانيان محكوم و مردود شمرده نشده است بلكه بنوعي از آن تحسين و بعضا ايرانيان براي برگزاري چنين عيدي مورد تشويق نيز واقع شده اند0

1-   هر روز را نوروز كنيد:

پيامبر اكرم (ص) فنيرزوا ان قدرتم كل يوم يعني تهادوا و تواصلو في الله ((دعائم الاسلام)) – ج 2

يعني اگر مي توانيد هر روز را نوروز كنيد يعني در راه خدا به يكديگر هديه بدهيد و با يكديگر پيوند داشته باشيد 

هر چند خيلي روشن نيست كه سخن پيامبر گرامي اسلام(ص)  فقط براي نوروز باشد و لكن از نوروز بعنوان روز خوب ياد شده و خواهان نوروز در هر روز شده و تشويق به هديه دادن و تقويت روابط عاطفي از جمله توصيه آن حضرت بوده است0

2-  نوروز عيد عجم ها

معلي بن خنيس ميگويد در روز اول فروردين (نوروز) خدمت امام صادق (ع) رسيدم حضرت از من پرسيد آيا ميداني امروز چه روزي است گفتم خير ولي عجم ها (ايرانيان) امروز را عيد ميگيرند 0

امام صادق (ع) فرمودند: امروز از چند جهت اهميت دارد: خداوند از بندگان خود پيمان گرفت كه 1- او را پرستش كنند2- چيزي را شريك او قرار ندهند3- پيرو رسول او باشند4- پيرو حجت هاي الهي و اولياي او باشند- بحار الانوار ج 59 ص 59

البته روايت معلي بن خنيس مشهورترين روايتي است كه از امام صادق (ع) در مورد نوروز به نيكي ياد شده است0

3-  در نوروز لباس نو بپوشيد

امام صادق (ع) فرمود: هرگاه نوروز فرا رسيد غسل كنيد و پاكيزه ترين لباس هايت را بپوشان

«وسائل الشيعه ج 5 ص 288 »

4-نوروز روز اول سال ايرانيان است

امام صادق (ع) ….. و هو اول يوم من سنه الفرس

و نوروز همان روز اول سال ايرانيان است

باتوجه به روايات و احاديث و مستندات ديگر به اين نتيجه رسيديم كه عيد نوروز علاوه بر سابقه طولاني، از سوي معصومين و مخصوصا امام صادق (ع) به نيكي ياد شده و بر همين اساس بزرگان دين و علماء گرانقدر و مراجع تقليد از نفس عيد نوروز به زيبائي ياد كرده منتهي نسبت به پيرايه هاي منفي آن هميشه تذكر دادند0

 

 

(2)

ب:نوروز چه روزي است

امام صادق (ع) به معلي بن خنيس فرمود بخاطر وقايع واتفاقاتي كه در نوروز واقع شده نوروز از اهميتي برخوردار مي باشد0

1- آفتاب طلوع كرد

هو اول يوم طلعت فيه الشمس – نوروز روزي است كه اولين بار خورشيد در آن طلوع كرده است0

2- كشتي نوح آرام گرفت

هو اليوم الذي استوت فيه سفينه نوح علي الجودي – در نوروز كشتي حضرت  نوح بر كوه جودي آرام و قرار گرفت 0

3-جبرئيل بر پيامبر (ص) نازل شد

هو اليوم الذي هبط فيه جبرئيل (ع) علي النبي (ص) در نوروز جبرئيل بر پيامبر خاتم(ص) فرود آمده است

4 حضرت ابراهيم بت ها را شكست

هواليوم الذي كسر فيه ابراهيم اصنام قومه – در نوروز حضرت ابراهيم (س) بت هاي قومش را شكست

5-بت ها از پشت بام كعبه به زمين ريخته شد0

هو اليوم الذي حمل فيه رسول الله (ص) عليا (ع) علي منكبيه حتي رمي اصنام قريش من فوق البيت الحرام

در نوروز رسول خدا (ص) علي (ع) را بر دوش خود قرار داد تا آنحضرت بت هاي قريش را از پشت بام كعبه بر زمين بريزد0

6- بيعت با حضرت علي (ع) بوقوع پيوست0

هواليوم الذي اخذ فيه النبي (ص) لاميرالمومنين(ع) العهد بغدير خم فاقروا له بالولايه فطوبي لمن ثبت عليها والويل لمن نكثها

در نوروز پيامبر (ص) در محل غدير خم براي حضرت علي (ع) از مردم عهد و پيمان گرفت و مردم در آن روز بر ولايت علي (ع) اقرار كردند و خوشا بر كسانيكه بر ولايت آن حضرت استوار ماندن و بدا به حال كسانيكه آن پيمان را شكستند 0

7- حضرت مهدي (عج) ظهور ميكند

هواليوم الذي فيه يظهر قائمنا اهل البيت و ولاه الامر و يظفره الله بالدجال و ما من يوم نيروز الا و نحن نتوقع فيه الفرج لانه من ايامنا حفظه الفرس و ضيعتموه

نوروز روزي است كه در آن امام عصر (عج) ظهور ميكند و خداوند او را بر دجال پيروز ميگرداند هيچ نوروزي نيست مگر آنكه ما در آن فرج او را انتظار مي كشيم نوروز از ايام ما ميباشد ايرانيان آنرا بزرگ شمردند و عربها آنرا ضايع كرده و كوچك شمردند0

8- نوروز روز اول سال ايرانيان است

0000 لايعرف سببها الا الراسخون في العلم و هو اول يوم من سنه الفرس

 

 

(3)

در پايان  حضرت فرمود: سبب و علت آنرا جز ريشه داران در دانش كسي نمي داند و نوروز همان روز اول سال ايرانيان است0

از روايت امام صادق (ع) چنين استفاده مي شود يا در اولين روز سال ايرانيان وقايع مهم و سرنوشت سازاتفاق افتاده و در نهايت ظهور حضرت ولي عصر (عج) اتفاق ميافتدو يا اينكه هر روز مهم و تاريخي و سرنوشت ساز  از جمله اول سال ايرانيان نوروز و يا روز نوومهم و بياد ماندني است0

در يك جمله مي شود نتيجه گرفت كه نوروز مورد تحسين و ايرانيان مورد تشويق امام صادق (ع) قرار گرفته و قوم عرب به علت عدم اهتمام در نكو داشت نوروز مورد سرزنش واقع شدند0

ج: آداب عيد نوروز

از امام صادق (ع) روايت شده كه وقتي نوروز فرا ميرسد : اذا كان يوم النيروز فاغتسل والبس انظف ثيابك و تطيب با طيب طيبك

در نوروز غسل نمائيد و پاكيزه ترين لباس هايت را برتن نما خودتان را به بهترين عطر خوش بو نمائيد و البته در روايتي  به نماز مستحبي نيز سفارش شده است0

د:روزي كه انسان گناه نكند عيد است

حضرت علي (ع) نوروز را تعميم داده است به روزهاي بيشتر و براي آدمهاي خاص و ويژه

كل يوم لايعصي الله فيه فهو عيد يعني هر روزي كه انسان در آن روز خداوند را نا فرماني نكند آن روز عيد است0

در حقيقت انســانها بايد عيد و شادماني را در روزي قرار دهند كه مرتكب خلاف و گناه نشده و رضايت خداوند را كسب كرده باشند- بنا براين همه بايد تلاش نمائيم در تمام ايام مخصوصا در زمانهاي خاص خدا را در همه جا حاضر و ناظر ديده و جز خدا به هيچ چيز نيانديشيم0

هـ : دعاي تحويل سال

در مفاتيح شيخ عباس قمي از جمله دعاي وارده براي تحويل سال اين دعا ميباشد:

يا مقلب القلوب و الابصار  يا مدبر اليل و النهار يا محول الحول و الاحوال حول حالنا الي ا حسن الحال

 يعني اي تغيير دهنده قلبها و ديده ها اي تدبير كننده شب و روز اي گرداننده حول و احوال – حال ما را به نيكوترين حال برگردان0

دعاي بسيار پر محتوا ،جامع ، كامل و در عين حال مناسبترين دعا براي تغيير و تحول زمان است كه انسان از خداوند در خواست ميكند همانگونه  كه زمان را تغيير داده و زمستان را با گرماي بهار لطافت بخشيده حال و روز گار سرد و بي روح ما را هم به بهترين حال تغيير داده تا ما نيز از روح بلند و دلي سرشار از معنويت و دستي خدمتگذار و پاي در راه حق و چشم بصير و فكر آسوده و قلب سليم و جسم تسليم حق برخوردار بوده باشيم0

و: هر روز شما بايد بهتر از روز قبل باشد

از روايات و آيات استفاده مي شود كه انسان مسئول سرنوشت خودش بوده و صعود و سقوط را خودش رقم ميزند

 

(4)

قرآن ميفرمايد: ان الله لايغيروا ما بقوم حتي يغييروا ما بانفسهم

يعني خداوند سرنوشت قومي را تغيير نمي دهد مگر اينكه آنها بدست خودشان سرنوشتشان را تغيير دهند

دهها عامل انتخابي از جمله محيط –خانواده – تغذيه ، تعليم و تربيت و000 باعث مي شود سرنوشت انسان به كمال يا خلاف آن تغيير يابد0

پيامبر گرامي اسلام (ص) فرموند: روزهاي شما بايد بهتر از گذشته باشد0

قال رسول الله (ص) : من استوي يوماه فهو مغبون – هر كسي اگر دوروزش يكسان باشد او مغبون است و ضرر كرده است و باز فرمود:

من كان غدوه شرا من يومه فهو ملعون – هر كسي اگر فردايش بدتر از امروزباشد مورد لعنت واقع شده است

پس همه انسانها بايد تلاش نمايند با استفاده از عوامل و فرصت به سمت ترقي . كمال حركت كرده و آثار عبادات و خدمات و000در روزهاي آينده محسوس و ثمرات آنرا انسان در زندگي بايد مشاهده و گذشته پله هاي صعود براي آينده باشد0

ز: اعياد در جامعه اسلامي

عيدها بر دو قسم هستند بعضي عيدها مذهبي و بعضي نيز تابع آداب و رسوم اجتماعي و قومي و محلي ميباشند

عيد نوروز عيد ملي و باستاني عجم از جمله ايرانيان هست

مسلمانان چهار عيد دارند

امام هادي (ع) فرمودند: انما الاعياد اربعه للشيعه: الفطروالاضحي و الغدير والجمعه – بحارالانوار ج 98

مسلمانان چهار عيد دارند : فطر- قربان – غدير – وجمعه

براي سه عيد از از چهار عيد نماز پيش بيني شده است – عيد فطر – قربان – و جمعه

البته ما روزهاي ولادت پيامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) و روز مبعث و 000 را نيز عيد ميدانيم اما عيدهاي ديگر به آداب و سوم اجتماعي بر ميگردد 0

مثل عيد نوروز مخصوص عجم هاست و 22 بهمن و ساير مناسبتهاي ديگر كه در آن روز اتفاق مهمي بوقوع پيوسته و باعث شادماني مردم و آن روز به عنوان يك روز بزرگ ، بياد ماندني و سرنوشت ساز به ثبت رسيده و مردم شيريني آنرا هرگز فراموش نخواهند كرد0

در يك جمله در هر روزو زماني كه حادثه مهم و سرنوشت سازي اتفاق افتاده باشد آن روز عيد است شايد به همين دليل بعضيها سالگرد تولد يا سالگرد ازدواج را هميشه بياد داشته و از آن به زيبائي ياد ميكند 0

پس اگر مردم اول بهار را عيد ميگيرند به اين دليل هست كه زمستان سرد به پايان رسيده و در حقيقت شكوفائي طبيعت و به گل نشستن گياه را جشن ميگيرند0

امام حضرت علي (ع) ميفرمايد: انما هو عيد لمن قبل الله صيامه و شكر قيامه

يعني همانا ايام براي كسي عيد است كه خداوند روزه و نمازش را قبول كرده باشد0

 

 

(5)

 

و در ادامه فرمود: و كل يوم لا يعصي الله فيه فهو عيد

يعني هر روزي كه انسان معصيت خدا را انجام ندهد آنروز براي وي عيد است

ح - محاسن عيد نوروز

با استفاده از روايات به اين نتيجه رسيديم كه عيد نوروز في نفسه نيكو و بعضا مورد تشويق نيز واقع شده است0

البته خيلي چيزها در عين اينكه نيكو و زيبا ست و مي تواند مورد سوء استفاده نيز واقع شود حتي عبادات مثل نماز و حج و 000 و عيد نوروز نيز مي تواند مورد حسن استفاده يا سوء استفاده واقع شده و بر اساس نوع استفاده مي شود داوري كرد

اما محاسن عيد نوروز:

1-  مسافرت خيلي از مردم به بهانه نوروز و با استفاده از فرصت تعطيلي جهت ديدار با اقوام تفريح – زيارت به مسافرت ميروند

در اسلام به سفر فراوان سفارش شده و هر يك از آنها تابع شرائط خواهد بود و اجر و پاداش آنرا نيز در نيت و نوع سفر مي توان جستجو كرد0

2-  صله رحم – بخشي از مردم به بهانه عيد نوروز و شايد دقيقا فقط در نوروز اقدام به صله رحم و ديدار اقوام ميكنند امروز بعلتهاي مختلف صله رحم به حداقل رسيده و هر بهانه اي كه باعث تقويت آن شود نيكوست0

3-  نظافت عمومي – معمولا قبل از عيد نوروز خانواده ها اقدام به خانه تكاني و نظافت عمومي كرده اين عمل هميشه ارزشمند ميباشد0

4-  پوشيدن لباس نو – اگر در توان خانواده ها با شد بسيار سفارش شده است كه براي اهل منزل لباس نوخريداري گردد و مخصوصا براي فرزندان خريد لباس نو اگر به همراه انگيزه معنوي باشد بسيار ارزشمند است0

5-  رفتن به زيارت بزرگان و دانشمندان و بزرگان فاميل

6-  رفتن جهت زيارت قبور مطهر ائمه و در ايران قبر مطهر حضرت امام رضا (ع) و امام زاده ها و قبور مطهر شهداء

7-   رفتن به سر قبر اموات و گذشتگان مخصوصا شهداء

8-  دادن هديه به همديگر مخصوصا بزرگان به كوچكترها البته از حدمتعارف و متعادل خارج نشود0

9-  خوشحالي و نشاط مردم-هر چيز مشروعي اگر باعث نشاط و سرور جامعه و خانواده ها گردد ارزشمند و مورد سفارش اسلام هست0

10-رفتن به دامن طبيعت در روز 13 فروردين

11-آشتي دوستان و خانواده ها با همديگر: به هردليلي در طول سال با همديگر قهر بوده ولي به بهانه عيد و با وساطت ديگران با هم آشتي كرده و به خانه هم ميروند0

 

(6)

معايب عيد نوروز

1-  ترويج خرافات: مثل چهارشنبه سوري كه يك عمل مردود وباعث خسارتهاي فراوان جاني و مالي براي جامعه ميگردد0

2-  چشم و هم چشمي در خريد پذيرائي و 000 يكي از مشكلات جامعه كه باعث بهم خوردن تعادل خانواده ها ميگردد چشم و هم چشمي در زندگي است0

3-  اسراف و تبذير – به بهانه عيد نوروز بعضا اسراف فراواني در پوشاك و خوراك صورت گرفته كه اصلا معقول و پسنديده نبوده و مغاير با سفارش قرآن نيز ميباشد0

4-  ترك ارزشها: گاهي به بهانه عيد خيلي از ارزشها از جمله حجاب – نماز – دعا – رفتن به مسجد و 000 ترك ميگردد0

5-  تحت الشعاع قرار گرفتن بعضي از مناسبتها: مثل شهادت ائمه (ع) و 000 به مناسبت عيد با اينكه آن مناسبت مهمتراست0

6-  تفسير روز 13 فروردين به روز نحس : اساسا در اسلام همه ايام نيكو و تابع اعمال و افعال انسانها است

7-  ترويج موسيقي و فيلم هاي مبتذل: به بهانه اينكه عيداست و بايد شاد بودو هر شادي را در چنين ايامي مباح ميدانند0

تعداد بازديد:4113 آخرين تغييرات:85/01/29
نظرات

  • مسعود شيخ ملايري:با سلام و تبريك عيد نوروز ، مطالب فوق بسيار جالب بود . متشكرم
نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر