پنج شنبه 4 خرداد 1396 - 28 شعبان 1438 - 25 مي 2017
صفحه اصلي/قرآن

«اللّه» جامع ترین نام خداوند

«اللّه» جامع ترين نام خداوند

هر كدام از نام‏هاى خدا در قرآن كريم، ناظر به برخى از صفات اوست. تنها نامى كه به تمام صفات و كمالات الهى اشاره دارد و به تعبير ديگر، جامع تمام صفات جمال و جلال است «الله» است. به همين دليل، ساير اسماى خداوند غالباً صفت براى كلمه‏ى «اللّه» ذكر مى‏شود،

خدا

 

 

 

عظمت و قداست نام الهى‏

نام الهى از چنان عظمت و قداستى برخوردار است كه اگر به هنگام ذبح حيوان ذكر شود،
 
آن حيوان حلال، وگرنه گوشت آن حيوان حرام مى‏گردد. از اين رو، قرآن كريم به صورت
 
سلب و ايجاب آن را مطرح مى‏كند. گاهى مى‏فرمايد: از آن حيوانى كه نام خدا بر آن برده نشده، نخوريد؛ «وَلاَ تَأْكُلُواْ مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللّهِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُ
 
لَفِسْقٌ» (انعام/ 121) گاهى مى‏فرمايد: از آن حيوانى كه نام خدا بر آن برده شده، بخوريد؛ «فَكُلُواْ مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللّهِ عَلَيْهِ إِن كُنتُمْ بِآيَاتِهِ مُۆْمِنِينَ».
 
(انعام/ 118؛ محاضرات‏)
 

«اللّه» جامع ترين نام خداوند

هر كدام از نام‏هاى خدا در قرآن كريم، ناظر به برخى از صفات اوست. تنها نامى كه به تمام صفات و كمالات الهى اشاره دارد و به تعبير ديگر، جامع تمام صفات جمال و جلال است «الله» است. به همين دليل، ساير اسماى خداوند غالباً صفت براى كلمه‏ى «اللّه» ذكر مى‏شود،
 
 مانند:
 
«فَإِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ» (بقره/ 226) و «فَإِنَّ اللّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ». (بقره/ 227؛ نمونه/ ج 1/ ص 20)
 

معناى اللّه‏

«اللّه» اسم است براى ذات واجب الوجود كه مستجمع جميع صفات كمال است. اين نام بزرگ خداوند كه اختصاص به ذات خود او دارد، در سراسر قرآن كريم دو هزار و هشتصد و دوازده بار ذكر شده است.
 
بعضى معتقدند كه كلمه‏ى «اللّه» اسم وضع شده‏اى است و مشتق نيست، چنان كه خليل گفته است و برخى ديگر گويند كه مشتق است و در اشتقاق آن اختلاف كرده‏اند، بعضى آن را مشتق از «اله، يأله» مى‏دانند كه مصدر به معناى اسم مفعول است.
 
«اله» يعنى «معبود» و برخى آن را مشتق از «وله» به معناى تحير و سرگردانى دانسته‏اند؛ يعنى عقول و انديشه‏هاى انسان‏ها در باره‏ى او متحير و سرگردان است. (دايرة الفرايد/ ج 2/ ص 1)
 
ابن عباس مى‏گويد كه از على عليه السلام پرسيدم: چرا سوره‏ى برائت «بسم اللّه» ندارد؟ فرمود: «بسم اللّه» امان و مايه‏ى امنيت است و در سوره‏ى برائت امان وجود ندارد و فرمان جنگ داده شده است؛ «لأنّها أمان و برائة، نزلت بالسّيف ليس فيها أمان»

ويژگى نام مقدّس اللّه‏

هر اسمى، جز كلمه‏ى «اللّه» هرگاه حرفى از آن كم شود، معنايش به هم مى‏خورد. زيرا اگر«الف» حذف گردد، «للّه» مى‏شود. قرآن مى‏فرمايد: «وَلَلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرضِ» (جاثيه/ 27)
 
 و اگر «لام» اول حذف گردد، «له» مى‏شود. قرآن مى‏فرمايد: «لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ». (طه/ 6)
 
اگر «لام» دوم حذف گردد، «هو» مى‏شود. قرآن مى‏فرمايد: «وَهُوَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ». (قصص/ 70؛ روح البيان/ ج 1/ ص 398)
 

آغاز هر كار به نام خداوند

1- «بسم اللّه الرحمن الرحيم» سرآغاز كتاب الهى است، «بسم اللّه» نه تنها در ابتداى قرآن، بلكه در آغاز همه‏ى كتب آسمانى بوده است.
2- حركت و توقف كشتى نوح به نام خدا بود؛ «بِسْمِ اللّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا». (هود/ 41)
 
3- حضرت سليمان وقتى ملكه‏ى سبا را به ايمان به خداوند فرا خواند، دعوت‏نامه‏ى خود را با جمله‏ى «بسم اللّه الرّحمن الرّحيم» براى او فرستاد.
 
4- «بسم اللّه» رمز آن است كه در شروع كار نياز به دلگرمى و اميد و رحمت است و مبدأ و منشأ همه‏ى قدرت‏ها و اميدها و رحمت‏ها خداست. از اين رو، بعد از كلمه‏ى «اللّه» رحمن و رحيم به كار رفته است. پيامبر نيز رسالت خويش را با نام خدا شروع كرد؛ «اقرأ باسم ربّك». (نور/ ج 1/ ص 12)
 
«بسم اللّه الرحمن الرحيم» سرآغاز كتاب الهى است، «بسم اللّه» نه تنها در ابتداى قرآن، بلكه در آغاز همه‏ى كتب آسمانى بوده است
5- پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: هر كار مهمى كه بدون نام خدا شروع شود، بى‏فرجام است؛ «كلّ أمر ذى بال لم يذكر فيه بسم اللّه الرّحمن الرّحيم فهو أبتر». (بحار/ ج 19/ ص 60)
 
6- ابن عباس مى‏گويد كه از على عليه السلام پرسيدم: چرا سوره‏ى برائت «بسم اللّه» ندارد؟
 
فرمود: «بسم اللّه» امان و مايه‏ى امنيت است و در سوره‏ى برائت امان وجود ندارد و فرمان جنگ داده شده است؛ «لأنّها أمان و برائة، نزلت بالسّيف ليس فيها أمان». (مستدرك الوسائل/ ج 2/ ص 33)
 
7- امام صادق عليه السلام مى‏فرمايد: هرگز «بسم اللّه الرّحمن الرّحيم» را ترك نكن، گرچه بخواهى بعد از آن شعرى بخوانى؛ «لا تدع بسم اللّه الرّحمن الرّحيم و ان كان بعده شعر». (نور الثقلين/ ج 1/ ص 6)
 
8- امام حسن عسگرى عليه السلام مى‏فرمايد: گفتن بسم اللّه يارى خواستن از خداوند در جميع شئون زندگى است؛ «بسم اللّه اى أستعين على أمورى كلّها باللّه». (نور الثقلين/ ج 1/ ص 12)
 
9- امام باقر عليه السلام مى‏فرمايد: بسم اللّه نزديك‏ترين اسم به اسم اعظم خداوند است؛ «بسم اللّه الرحمن الرحيم أقرب الى اسم اللّه الأعظم من ناظر العين الى بياضها». (نور الثقلين/ ج 1/ ص 21)
 
فرآوري: آمنه اسفندياري
 
بخش قرآن تبيان 
 
منابع:
 
کتاب هزار و يک نکته از قرآن کريم ج 1 ـ اکبر دهقان
تفسير نور الثقلين/ ج 1
مستدرك الوسائل/ ج 2
تفسير نور/ ج



 
تعداد بازديد:1113 آخرين تغييرات:92/08/28
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر