چهارشنبه 18 تير 1399 - 16 ذي القعده 1441 - 8 ژولاي 2020
صفحه اصلي/مقالات

پذیرایی ویژه خدا در میهمانی رمضان

پذيرايي ويژه خدا در ميهماني رمضان

ماهي که در پيش رو داريم يکي از مهمترين ماه هاي سال است که از نظر معنوي و بارش الطاف الهي از جايگاه ويژه اي برخوردار است.

ورود به اين ماه پر برکت و درک فيوضات خداوندي آن نيازمند توجه به برخي نکات است که اين نوشته به برخي از آنها اشاره مي کند:

توجهات قبل از ورود

وقتي کتاب هاي سير و سلوک، نظير کتاب هاي مرحوم ابن طاووس را بررسي کنيد[1]، خواهيد ديد که او در تنظيم اعمال سال، اول از ماه مبارک رمضان شروع کرده و آخر کتاب را به ماه شعبان ختم مي کند. اين نشان مي دهد که اول سال براي کسي که اهل سير و سلوک است، ماه مبارک رمضان است و آخر سال او هم ماه شعبان ؛ برخلاف اهل طبيعت که اول سالشان فروردين است و پايان سالشان اسفند يا اهل درس و مدرسه که اول سالشان مهر است و پايان سالشان خرداد؛ که البته يک وجه اشتراکي وجود دارد و آن اينکه براي اتمام يک سال خوب و شروع يک سال خوبتر بايد تمام همت خود را به کار گرفت تا در باقيمانده سال، کاستي ها را جبران کرد و براي شروع سال جديد کمر همت را محکم بست.

از اينجا معلوم مي شود چرا رسول خدا صلي الله عليه و آله با اينکه در تمام دوازده ماه اهل شب زنده داري بود[2]؛ وقتي به ماه شعبان مي رسيد تلاش او شدت مي گرفت و سيره اش چنين مي شد:

«كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَدْأَبُ فِي صِيَامِهِ وَ قِيَامِهِ فِي لَيَالِيهِ وَ أَيَّامِهِ‏»[3]

رسول خدا صلي الله عليه و آله بر روزه روزها و شب زنده داري شبهاي اين ماه مداومت و کوشش فراوان داشت.

آن حضرت تا در قيد حيات دنيا بودند براي ماه شعبان خصوصيتي قائل بودند که براي ماههاي ديگر نبودند و اين نبود جز اينکه ماه شعبان، پايان سال اعتقادي، اخلاقي و عملي يک رهرو راه خداست.

تلاش کنيم تا در روزها و ساعات پاياني ماه شريف شعبان با توبه و استغفار واقعي و ديگر اعمال واجب و مستحب در حد امکان کاستي هاي يک سال گذشته را جبران کنيم تا با يک آمادگي نسبي وارد اين ميهماني الهي شويم

توجهات در آستانه ورود

کسي که در پي نوراني تر شدن است بداند که ماه رمضان آغاز يک سال جديد است براي بندگي. سال نوي که با يک ميهماني ويژه شروع مي شود. ميزبان معبود است و ميهمان بندگان؛ ولي نه همه آنها.

رسول خدا صلي الله عليه و آله درباره ماه مبارک رمضان فرمود:

وَ هُوَ شَهْرٌ دُعِيتُمْ فِيهِ إِلَى ضِيَافَةِ اللَّهِ ؛ و آن ماهي است که در آن به ميهماني خدا دعوت شده ايد.[4]

روشن است که دعوت شدن به معناي شرکت در ميهماني نيست؛ ميهمان به کسي مي گويند که دعوت را بپذيرند و در مجلس ميهماني شرکت کند؛ پس برخلاف تصور رايج، همه مردم ميهمان اين ماه نمي شوند؛ ميهمانان اين ماه تنها کساني خواهند بود که دعوت الهي را لبيک گويند و وارد اين ميهماني شوند ورود هم به اين معناست که دعوت شونده تا آنجا که ممکن است آداب آن ميهماني و ادب در برابر ميزبان و ساير ميهمانان را رعايت کند. خلاصه، ميهمان اين ماه کسي است که عطر و بوي اين ماه را بگيرد؛ هر چند مختصر.

 

رمضان

توجهات پس از ورود

بنابر روايتي که نقل کرديم، ماه مبارک رمضان، ماه ميهماني خداست و انسان در اين ماه، مهمان الهي است. اما اين به معناي حصر پذيرايي و روزي دهي خدا در اين ماه نيست. از آنجا که رزق الهي مستمر[5] و هر نعمتي که هست از اوست[6] پس اين تعبير «ميهماني خدا» ، گوياي يک روزي ويژه در يک فرصت خاص از سوي اوست.

اما آن رزق و روزي ويژه که در اين ماه به دعوت شدگان يا همان ميهمانان خدا عطا مي شود چيست؟

سۆالي آشنا و آميخته با طنزي وجود دارد که فصل آن ماه رمضان است با اينکه جدي است ولي نوع مردم با خنده و شوخي از کنارش مي گذرند: که اين چه مهماني است؟! در ميهماني که به آدم گرسنگي و تشنگي نمي دهند!

غافل از اينکه اين، يک مهماني زميني نيست که در آن ميزبان با سفره اي پر از خوردني ها و آشاميدني ها از ميهمانان پذيرايي کند؛ اين يک ميهماني معنوي است که لازمه آن کم کردن گرايشهاي مادي چون خوردن و آشاميدن و ترک جدي گناهان است.

کسي که در پي نوراني تر شدن است بداند که ماه رمضان آغاز يک سال جديد است براي بندگي. سال نوي که با يک ميهماني ويژه شروع مي شود. ميزبان معبود است و ميهمان بندگان؛ ولي نه همه آنها

آيت الله جوادي آملي در اين باره مي فرمايند:

گذشته از آن رزق ظاهري، روزيهاي ديگري هم هست که در فرصتهاي مناسب توزيع مي شود و مهمترين روزيي که در ماه مبارک رمضان به بندگان عطا مي شود، معارف قرآن کريم است و در کنارش سنت معصومان عليهم السلام است و برکات ديگر. اين ماه نزول قرآن است. قهراً انسان روزه مي گيرد و به شب زنده داري موفق است تا از اين ضيافت بهره اي ببرد و ميزباني خدا را ادراک کند.

پس اين ماه، ماه ضيافت خداست و غذايي که خداوند در اين ماه به انسان مي دهد، معارف قرآن است و چون قرآن از عترت جدا نيستند[7]، در حقيقت ثقلين در اين ماه روزي مهمانان الهي اند.

 

نتيجه اينکه:

 

1.تلاش کنيم تا در روزها و ساعات پاياني ماه شريف شعبان با توبه و استغفار واقعي و ديگر اعمال واجب و مستحب در حد امکان کاستي هاي يک سال گذشته را جبران کنيم تا با يک آمادگي نسبي وارد اين ميهماني الهي شويم.

2.براي درک بهتر و بهره مندي بيشتر از برکات اين ماه تا آنجا که ممکن است خود را مؤدب به آداب اين ماه و رعايت حرمت آن کنيم.

3.در اين ضيافت بزرگ الهي مهمترين و ارزشمند ترين پذيرايي معارف قرآن و اهل بيت عليهم السلام است که بسته به ميزان قرب و معرفت ميهمانان به آنها داده مي شود.

 

پي نوشت ها :

[1] منظور، کتاب «الإقبال بالأعمال الحسنة فيما يعمل مرة في السنة» ؛ تأليف سيد رضى الدين، على بن موسى بن طاووس حلى( 589- 664 هجرى) است که در موضوع ادعيه و اعمال سال و زيارات معصومين عليهم السلام به رشته تحرير در آمده است.

[2] وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسى‏ أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً (79/اسراء)

[3]  مصباح المتهجد و سلاح المتعبد، 2/829

[4] عيون أخبار الرضا عليه السلام 1/295

[5] ان الله هو الرزاق ذوالقوه المتين (58/ذاريات)

[6] ما بکم من نعمه فمن الله (53/نحل)

[7] در حديث ثقلين درباره قرآن و اهل بيت ع آمده است: «لن يفترقا : هرگز از هم جدا نمي شوند.»

 

 اميد پيشگر

بخش اخلاق و عرفان اسلامي تبيان


تعداد بازديد:1403 آخرين تغييرات:93/04/04
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر