دوشنبه 7 خرداد 1397 - 12 رمضان 1439 - 28 مي 2018
صفحه اصلي/دين و انديشه

فداکاری حضرت زینب(س) نشانه‌ای برحقانیت دین/ علم لدنی زینب کبری(س)

در گفتگو با مهر عنوان شد:

فداکاري حضرت زينب(س) نشانه‌اي برحقانيت دين/ علم لدني زينب کبري(س)

کارشناسان مذهبي گفتند: اگر بخواهيد حقانيت يک دين را بيابيد ببينيد که پرچمداران آن‌ چقدر براي آن دين فداکاري مي‌کنند. سختي‌ها باعث شناخته شدن حضرت زينب(س) شد. در حلال و حرام شرعي به حضرت رجوع مي کردند. 

به گزارش خبرنگار مهر، به مناسبت سالروز وفات حضرت زينب کبري(س) درباره شخصيت اين بانوي بزرگوار با آيت الله محي الدين حائري شيرازي، عضو مجلس خبرگان و حجت الاسلام دکتر علي نصيري، رئيس موسسه معارف و وحي و خرد و حجت الاسلام پور اميني، عضو هيأت علمي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي،گفتگو کرده ايم که در پي مي آيد؛

سختي‌ها باعث شناخته شدن حضرت زينب(س) شد/ علم لدني زينب کبري(س)

آيت الله محي الدين حائري شيرازي عضو مجلس خبرگان رهبري در گفتگو با خبرنگار مهر در مورد شخصيت برجسته حضرت زينب(س) گفت: کار مهمي که بعد از عرضه قرآن و جا افتادن قرآن و مورد قبول شدن قرآن، لازم بود عرضه الگوي اسلامي بود. اسلام به صورت يک انسان، خانواده، ايدئولوژي و يک انتقادگر و اسلام به صورت يک حکومت، نياز به الگو داشت. زينب کبري(س) در خانواده الگوي اسلام به دنيا آمد. جدش الگوي اسلامي است، پدرش، الگوي يک پدر اسلامي است، مادرش الگوي يک مادر اسلامي است، دو برادرش هم الگوهاي دو برادر اسلامي هستند و خود ايشان نيز الگوي زن در صلح، جنگ، انتقاد، عفت و الگوي زن به عنوان يک همسر و مادر است.

در تمام اينها ايشان توفيقات بزرگي داشته و ريشه اين مسائل هم اين بوده که ايشان از علمي برخوردار هستند که مافوق اين علوم تجربي است. ليس العلم بکثره التعليم و التعلم بل هو نور يقذفه الله في قلب من يشاء.

وي افزود: علم لدني (و علمناه من لدنا علماً) علمي مافوق علوم تجربي است. مافوق علوم دانشگاهي است، با اين علم است که انسان مي‌تواند زمانه را ببيند. آينده و مردم را ببيند و راه روشن براي رسيدن به مقاصد عاليه را پياده کند. ايشان در تمام اين زمينه‌ها توفيق داشت.

عضو مجلس خبرگان در پايان گفت: انسان در اتاق در بسته الگو نمي‌شود. انسان در تنهايي حرکت کردن الگو نمي‌شود، انسان در سختي‌ها الگو مي‌شود. وقتي سختي‌ها پيدا شدند، انسان‌هاي برجسته تنها مي‌مانند و شناخته مي‌شوند. وقتي که کارها سخت نيست، همه با هم راه مي‌روند؛ و قتي کارها سخت مي‌شود، درستکارها مي‌مانند و ضعيف‌ها عقب مي‌افتند، ديگران جدا مي‌شوند و يک انسان تنها مي‌شود و در اين تنهايي شناسايي مي‌شود. علت شهرت، محبوبيت و معروفيت ايشان اين بود که سختي‌هاي شان بسيار بالا بود و همه نمي‌توانستند مثل ايشان مقاومت داشته باشند. اين تنهايي موجب شهرت ايشان و مطرح شدن ايشان شد.

فداکاري پرچمداران دين، نشانه اي بر حقانيت و اصالت آن دين است

حجت الاسلام دکتر علي نصيري، رئيس موسسه معارف و وحي و خرد درمورد شخصيت برجسته حضرت زينب(س) به خبرنگار مهر گفت: يکي از نکات جالبي که هم در دوره رسالت مورد توجه مخالفان بود و هم در دوره بعد توسط خاورشناسان، اين است که مي‌گويند اگر بخواهيد اصالت و حقانيت يک پيام و دين را پيدا کنيد و بيابيد، ببينيد که پرچمداران اصلي آن‌ چقدر براي آن دين فداکاري مي‌کنند. هر چقدر اين فداکاري شان صادقانه‌تر و جانانه‌تر باشد، ‌معلوم مي‌شود که آن پيامشان اصيل و پاک است.

وي افزود: در جريان قضيه مباهله وقتي که نصاراي نجران براي مباهله آمده بودند به آن بزرگشان که مراجعه کردند او گفته بود که ببينيد پيامبر با چه کساني مي‌آيد. اگر با بهترين عزيزانش آمد، معلوم مي‌شود که ايشان بر حق است که همين‌طور هم شد. در جنگ‌ها هم وقتي نگاه مي‌کنيم به تعبير حضرت امير(ع) در نهج‌البلاغه که فرمود «کنا اذا احمر الباس اتقيناه برسول الله»، وقتي تنور جنگ داغ مي‌شد ما به پيامبر پناه مي‌برديم، يعني از همه ما، بيشتر پيامبر(ص) به دشمن نزديک بود.

آنچه که در جريان کربلا به ظهور رسيد، در مورد حضرت زينب(س) و فرزندانشان و امام حسين(ع) همين مسأله به اثبات رسيد. اولاً سرور شهيدان آمد خودش را فدا کرد و جان خودش را گذاشت براي اينکه اصالت و درستي پيامش را برساند. بعداً هم يک بانويي که اين طور از آغاز نهضت حرکت کرد و در تمام صحنه‌هاي کربلا همراه امام حسين(ع) حضور داشت و بعد هم خم به ابرو نياورد و در اين مسير کاروان کربلا، بسيار دردناک و طاقت‌فرسا که هر قلبي را مي‌گدازد، برود کوفه و بعد هم مسير شام و برگشت. اين صحنه‌ها آنقدر تلخ و گزنده بود که هر کسي تاب تحمل آن را نداشته است.

يک خانمي بيايد خودش را اين طور در معرض آسيب بگذارد. اين همان پيام است. اين است که اولين مسأله‌اي که از رفتار و منش حضرت زينب (س) مي‌توانيم درس بگيريم اين است که اين درخت چقدر پاک است که چنين ميوه‌هاي نابي داده است و آن پرچمدار چقدر حق بوده که توانسته يک همچون پرچمدار و مدافعاني داشته باشد.

رئيس موسسه معارف و وحي و خرد، تصريح کرد: مورد ديگري که در مورد حضرت زينب(س) بايد مورد توجه قرار دهيم اين است که ما معمولاً رفتار و رويه اطرافيان اهل بيت(ع) به ويژه در کربلا را به مسائل عاطفي توجه مي‌دهيم. معمولا در جنبه‌ مداحي‌هايمان، يا گاهي خطابه‌هايمان ذهن مردم بيشتر به سمت رابطه خواهري و برادري مي رود. البته اين مسئله درست هم است. عواطف هم بوده و امام حسين(ع) به خواهرش بسيار علاقه داشته است و  اين رابطه همين طور راجع به حضرت عباس(ع) نيز درست است، اما اينکه بياييم اين فداکاري فوق بيان را ببريم صرفاً از سر عاطفه بيان کنيم، جواب نمي دهد.

نصيري ادامه داد: ديگر بالاترين سند قرآن است؛ قرآن مي گويد وقتي پاي اعتقاد و باور و عمل مي آيد آن وقت عواطف مي شکند. مثال بارزش نوح پيامبر(ع) است که هم همسرش و هم فرزندش با ايشان همراهي نکردند. يا مثال بارزش لوط پيامبر است که همسر وي با او همراهي نکرد. خود اهل بيت(ع) برادران و فرزنداني داشتند که از آنها اعلام بيزاري کردند و اينها در بعضي صحنه ها و مراحل ديگر اهل بيت(ع) را تنها گذاشتند. بنابراين بايد اين مسئله و درک شناختي که زينب کبري(س) از توحيد و اسلام و از خداباوري و فرجام باوري و پيامد باوري و امام شناسي دارد مورد توجه قرار گيرد.

وي افزود: او کاري کرده که وي را فدايي امام حسين(ع) کرده، همه وجود و سرمايه خود را مي گذارد و فرزندانش هم در واقعه کربلا به شهادت مي رسند و حاضر مي شود اين همه مصائب را تحمل کند. اين همان معرفت بالاست که اگر در جان کسي نفوذ کند و در سراسر وجودش وارد شود يک نگاه توحيدي توليد مي شود. نتيجه اش اين مي شود که در برابر يزيد و آن دستگاه و رفتار و هيمنه کاذبي که ايجاد کرده، وقتي از حضرت زينب(س) سئوال کرد که ديدي خدا با شما چه کار کرد، آن جمله را حضرت مي گويد که «والله ما رايت اِلا جميلا».

اين درجه معرفت و نوع نگاه و تفسيري که شخص به هستي دارد که «به جهان خرم از آنم که جهان خرم از اوست/ عاشقم بر همه هستي که همه هستي از اوست»، اين نگاه عاشقانه و زيبا پسندانه نسبت به همه چيز است. به خاطر اينکه خدا را در همه عالم و هستي مي بيند و همه هستي را تفسير خدا مي بيند. اين چيز ساده اي نيست و در هر مدرسه اي پيدا نمي شود. اين جز در مدرسه اهل بيت(ع) و سايه سار حضرت امير(ع) و حضرت زهرا(س) اصلاً به اين سادگي پيدا نمي شود.

نصيري بيان کرد: بعد سوم هم که قابل توجه است. اين جنبه زن بودن است. ما معمولاً وقتي که به زنان مي رسيم يک چهره ضعيف و نحيف و ترسو و به حاشيه رانده شده و امثال اينها به ذهنمان مي رسد و اينجوري گاهي تفسير مي شود. شما اصلاً درست که امام سجاد(ع) امام است و او همه کاره و صحنه گردان است و پشت صحنه است ولي ظاهر صحنه در واقعه کربلا و کاروانسالار اين صحنه ها خود حضرت زينب(س) است.

خيلي نکته مهمي است يعني يک بانويي بيايد و يک جور صحنه ها را با شجاعت و بيان بسيار فصيحانه مديريت کند که همه از اين سخنوري ايشان متحير شوند. در جريان کوفه چنان آتشين سخن گفت که همه گفتند حضرت امير(ع) دوباره زنده شده اند و سخن به خطابه گشوده است. همينطور در کاخ يزيد و جاهاي ديگر. بعد هم هرگز خم به ابرو نياورد و در همه صحنه ها، نگاه عاميانه و ضعيف و بي مايه اي که معمولاً به زنها مي شود را هم تغيير داد. يعني زن تربيت شده در سايه سار اهل بيت(ع) به چنان درجه اي  از اتقان، معرفت، منش و مديريت مي رسد که چنين چهره تابناکي را درست مي کند که انسان جز خضوع رفتاري ديگر در برابر ايشان ندارد.

وي افزود: امام سجاد(ع) فرمود عمه من در تمام اين مجالسي که ما رفت و آمد داريم از خود مدينه تا مکه هميشه با پدرم نماز شب اش ترک نشد. حتي شب يازدهم هم نماز شب شان ترک نشد ولو نشسته. به هر حال اگر بتوانيم تصوير به روز و واقع بينانه اي از چنين شخصيت تابناکي امروز عرضه کنيم که اينها ميوه هاي درخت اسلام هستند و مربوط به سال ۶۰ و ۶۱ هجري نيست اين ميوه هميشه مي تواند از چنين درختي در بيايد و محصول اين چنيني داشته باشد.

وي در پايان گفت: بايد اين نگاه را اصلاح کنيم که زني که برايند آموزه هاي قرآن و دين است يک زن خانه نشين و ضعيف است که از خودش هيچ حرفي ندارد و نمي تواند از خودش دفاع کند. نه اين طوري نيست. آن چيزي که اين خانم و ديگر زنان نشان دادند، حتي ام کلثوم در زمان کربلا، در آن صحنه هاي بسيار سخت و پيچيده و دشوار عکس اين باور را ثابت کرد و نشان داد که اگر لازم باشد اينها بر اساس اصل تمشي علي استحياء مي توانند وارد جامعه شوند و تآثير بگذارند. چنانکه حضرت زينب(س) با گذشت هزار سال هنوز که هنوز است در جهان تأثير گذارده اند.

حضرت زينب(س) در دوران بيماري امام سجاد(ع) از سوي امام حسين(ع) نيابت خاصه داشت و ديگران در حلال و حرام و احکام شرعي به ايشان مراجعه مي کردند

پورامينيحجت الاسلام محمد باقر پور اميني مدرس حوزه علميه قم و عضو هيات علمي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي در پاسخ به اين سوال که حضرت زينب(س) بعد از حادثه کربلا در طول حياتشان چه فعاليت هايي داشتند؟ گفت: آگاهي از زندگي حضرت زينب(س) بعد از حماسه کربلا در گرو شناخت ابعاد شخصيتي حيات ايشان از آغاز تا رحلت است. حضرت زينب(س) الگوي تمام نماي زن مسلمان است؛ زني دانا، خردمند و حکيم که همگان در برابر شخصيت او سر تعظيم فرو مي آورند. حضرت، تفسير يک زن نمونه در متن تاريخ است؛ ايشان با نقش مثبت و موثر، تصوير يک زن حماسه ساز را در تاريخ ثبت کرد و مطالعه نقش ايشان در قبل، حين و بعد از عاشورا در گرو درنگ در زندگي درخشان و شخصيت بي نظير اوست.

وي افزود: او در خانه اي ديده به جهان گشود که به بيت وحي و تنزيل معروف بود؛ زندگي در دامن والدين پاک طينت و همراهي با برادران گرانقدر؛ تربيت او را در نهايت کمال رسانيده بود. دانش و معرفت را از آغاز کودکي در مدرسه پدر و مادر فراگرفت و خروش بر ضد ستم، همراه با صبوري بر مشکلات و مصائب را از خاندان الهي خويش آموخت. كيست زينب آن كه عالم واله و حيران اوست/ نور عصمت جلوه‌ گر از چهره تابان اوست‌

پور اميني تصريح کرد: حضرت در زمره محدثان زن است؛ او از پدرش حضرت علي(ع) و مادرش فاطمه زهرا(س) و همچنين ام ايمن و ام سلمه روايت مي کند و از سويي امام زين العابدين(ع)، جابر بن عبدالله انصاري و ابن عباس از وي روي روايت مي کنند. ابوالفرج اصفهاني در مقاتل الطالبيين (ص ۹۵) مي گويد: ابن عباس در روايت فدك چنين مي گويد: «حدثتنى عقيلتنا زينب بنت على»؛ يعني بانوى خردمند ما زينب، دختر على(ع) ما را درباره فدک چنين حديث كرده است. اين تعبير نشان از شکوه شخصيت علمي حضرت زينب(ع) دارد.

پوراميني بيان کرد: آيت الله مامقاني تعبير بزرگي در باره شخصيت علمي و ديني حضرت زينب(ع) ارائه مي دهد او در تنقيح المقال (ج۳ص۷۹ چاپ سنگي) مدعي است حضرت در دوران بيماري امام سجاد(ع) از سوي امام حسين(ع) نيابت خاصه داشت و ديگران در حلال و حرام و احکام شرعي به ايشان مراجعه مي کردند. اين تصميم ممکن است در مقطعي کوتاه ناظر به پنهان کردن امر امامت امام چهارم و براي سلامت ايشان گرفته شده است.

وي افزود: نکته بعد، سيماي سياسي و حماسي ايشان بعد از عاشوراست؛ به جز نقش بي نظير حضرت، در کوفه و شام و سخنان حماسي وي در مجالس ابن زياد و يزيد، بايد از استمرار اين ويژگي در ماههاي پاياني حيات ايشان ياد کرد؛ يحيي بن حسن عبيدلي، نسابه معروف که در سال ۲۷۷ قمري درگذشت، در کتاب اخبار الزينبات(ص۱۱۶) به نکته مهمي اشاره مي کند و مدعي است زينب کبري(ع) صريحاً مردم را به قيام عليه يزيد فرا مي خواند و مي گفت بايد حکومت يزيد تاوان عاشورا را بپردازد. اين سيماي يک زن خردمندي است که پرچم ستم ستيزي و امر به معروف را در مدينه برافراشت و اين حرکت او سبب تبعيدش به شام و به روايتي مصر گرديد.

پوراميني در مورد اينکه حضرت زينب(س) در بيان ائمه چگونه معرفي شده اند؟ هم اظهارداشت: زيباترين تعبيري که از ائمه اطهار(ع) درباره شخصيت حضرت زينب رسيده، سخن امام زين العابدين(ع) است. امام چهارم همواره براي عمه گرامي خويش احترام ويژه اي قائل مي شدند؛ ايشان خطاب به حضرت اينگونه مي فرمايد: «أنت بحمد الله عالمة غير معلَّمة، و فهمة غير مفهَّمة»؛ آنکه بحمداللَّه تو عالمه تعليم نديده‌ و دانا به حقايق أحوال أهل دنيائى و محتاج به تعليم و تفهيم نيستى.

تعداد بازديد:675 آخرين تغييرات:94/02/14
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر