سه شنبه 30 مرداد 1397 - 9 ذي الحجه 1439 - 21 آگوست 2018
صفحه اصلي/مقالات

کسی که تاکنون نماز نخوانده است چگونه باید توبه کند

کسي که تاکنون نماز نخوانده است چگونه بايد توبه کند

حضرت على(ع) فرمود: مى‌دانى استغفار چيست؟ بايد از کارهاى ناشايست گذشته‌ات پشيمان باشى، تصميم بگيرى ديگر سراغ کارهاى زشت قبلى نروى، اگر حقى از بندگان خدا برعهده توست ادا کنى...


نماز بهترين اعمال ديني است که اگر قبول درگاه خداوند عالم شود، عبادت‌هاي ديگر هم قبول مي‌شود و اگر پذيرفته نشود اعمال ديگر هم قبول نمي‌شود، همان ‌طور که اگر انسان شبانه‌روزي پنج نوبت در نهر آبي شست‌وشو کند، آلودگي در بدنش نمي‌ماند، نمازهاي پنج‌گانه هم انسان را از گناهان پاک مي‌کند و سزاوار است که انسان نماز را در اوّل وقت بخواند و کسي که نماز را پست و سبک شمارد مانند کسي است که نماز نمي‌خواند، يکي از سؤالاتي که مطرح مي‌شود اين است که کسي که تا کنون نماز نخوانده چگونه بايد توبه کند؟ حجت‌الاسلام هادي عجمي کارشناسي مرکز تخصصي نماز در جواب اين پرسش مي‌گويد:

توبه با يک جرقه آغاز مى‌شود، جرقه‌اى که در آغاز تنها يک نقطه نورانى و کوچک در قلب است، امّا به تدريج تمامِ آسمانِ تيره و تاريک قلب را فرا مى‌گيرد. اين نقطه نورانىِ سفيد، انسان را از گذشته تاريک به آينده روشن مى‌برد. نسبت به گذشته تاريک و سياه، احساس تلخى، پشيمانى و ندامت مى‌کند و آسمانِ ابر گرفته قلب براى آينده‌اى روشن آماده بارش رحمت الهى مى‌شود.

قرآن، اين کتاب نويد بخشِ رحمت، به همه مؤمنان فرمانِ توبه مى‌دهد. در سوره تحريم، آيه ۸ مى‌فرمايد:
«يَأَيهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا تُوبُوا إِلى اللَّهِ تَوْبَةً نَّصوحاً عَسى رَبُّکُمْ أَن يُکَفِّرَ عَنکُمْ سيِّئَاتِکُمْ وَ يُدْخِلَکمْ جَنَّتٍ تجْرِى مِن تحْتِهَا الأَنْهَرُ»(۱)
اى کسانى‌که ايمان‌آورده‌ايد! با اخلاص کامل توبه کنيد، باشد که پروردگار از گناهان شما در گذرد و به باغ‌هايى واردتان کند که در آن جويبارهايى جارى است.

حقيقت توبه و استغفار، پشيماني از گناه گذشته و عزم و تصميم بر عدم ارتکاب آن در آينده است. اگر اين حالت براي کسي پيش آمد، اين نشانه توبه واقعي است و پذيرفته شدن توبه واقعي حتمي است، اگر توبه واقعي صورت گيرد، قبولي آن از طرف خداوند قطعي است، چون خداوند فرموده: «وَ هُوَ الَّذِي يقْبَلُ التَّوْبةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يعْفُوا عَنِ السَّيئاتِ»(۲)؛ او است که توبه را از بندگانش پذيرا مي‌‏شود و گناهان را مي‏‌بخشد.

روزى حضرت على(ع) مردى را ديد که بدون توجّه به شرايط توبه فقط با زبان مى‌گفت: «استغفر الله»، حضرت به او فرمود: مى‌دانى استغفار چيست؟ آنگاه شرايط استغفار را براى او توضيح داد و فرمود:
اوّل: بايد از کارهاى ناشايست گذشته‌ات پشيمان باشى؛
دوم: آنکه تصميم بگيرى ديگر سراغ کارهاى زشت قبلى نروى؛
سوم: اگر حقّى از بندگان خدا برعهده توست (قرضى گرفته‌اى و پس نداده‌اى يا به زور چيزى را از مردم گرفته‌اى و يا...) ادا کنى؛
چهارم: اگر حقى از خدا بر عهده توست (مثلاً نمازهايى از تو قضا شده و نخوانده‌اى) آن‌ها را ادا کنى و....
آنگاه پس از اين مراحل با زبان بگويى:«استغفرالله»(۳)

پس توبه يک لفظ نيست؛ بلکه يک تحوّل در درون انسان و زندگى او است.
پس از پيدا شدن حالت توبه و پشيمانى و ندامت از کارهاى ناپسند، چند عمل سزاوار است:
يک - سه روز روزه گرفتن؛ حضرت امام صادق(ع) مى‌‏فرمايد: «توبه نصوح که خداوند به آن امر فرموده، روزه گرفتن روز چهار شنبه، پنج شنبه و جمعه است».(۴)

دو - غسل توبه؛ حضرت رضا(ع) به کسى که مى‌‏خواست از گناه «استماع» غنا توبه کند، فرمود: «فَاغْتَسِلْ وَ صَلِّ مَا بَدَا لَکَ فَلَقَدْ کُنْتَ مُقِيماً عَلَى أَمْرٍ عَظِيم»(۵)؛ برخيز و غسل کن و هر چه مي‌خواهي نماز بخوان زيرا مداومت بر گناه بزرگي مي‌کردي.

سه - خواندن دو يا چهار رکعت نماز؛ امام صادق(ع) مى‌‏فرمايد: «هر بنده‌‏اى که گناهى کرد، پس برخيزد و تحصيل طهارت کند (وضو بگيرد) و دو رکعت نماز بخواند و از خداوند طلب آمرزش نمايد، بر خدا است که توبه‌اش را بپذيرد».(۶)

چهار - استغفار و خواندن دعاهاى توبه‌‏اى که از ائمه اطهار(ع) وارد شده است؛ خصوصاً دعاهاى صحيفه سجاديه (به خصوص دعاى ۳۱) و نيز مناجات خمسة عشر (به خصوص مناجات اول) و... بايد هنگام خواندن دعا، معانى آنها را متذکر باشد و سعى کند که حالش با گفتارش يکى باشد.

بعد از توضيح معنا و شرايط توبه، روشن مى‌شود که جبران گذشته در مورد نمازهاى خوانده نشده، به اين است که ما علاوه بر پشيمانى دل، نمازهاى قضا شده را بجا بياوريم.



پي‌نوشت‌ها:
۱- تحريم (۶۶)، آيه ۸
۲- شوري (۴۲)، آيه ۲۵
۳- نهج‌البلاغه، ص ۵۴۹
۴- وسائل‌‏الشيعه، ج ۱۶، ص ۷۸
۵- مستدرک‌‏الوسائل، ج۲، ص ۵۱۲
۶- وسائل‏‌الشيعه، ج۱۶، ص ۷۹/

منبع: ido.ir

تعداد بازديد:801 آخرين تغييرات:94/06/05
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر