دوشنبه 28 آبان 1397 - 11 ربيع الاول 1440 - 19 نوامبر 2018
صفحه اصلي/خانواده

منت‌کشی کنیم یا بی‌محلی؟

منت‌کشي کنيم يا بي‌محلي؟

فوت‌وفن‌هاي قهر و آشتي با همسرتان را بلد نيستيد. چند بار تا به حال براي اينکه جو خانه را بعد از يک بگومگوي حسابي عوض کنيد، مجبور شده‌ايد اشتباه‌هاي خودتان که هيچ، اشتباه همسرتان را هم گردن بگيريد تا آشتي‌ بين شما برقرار شود؟ اگر شما هم نمي‌دانيد، براي آشتي‌کنان بعد از قهر چه بايد بکنيد يا اينکه چطور کلا جلوي قهر کردن در خانه‌تان را بگيريد، اين مطلب را بخوانيد.

قهر مي‌تواند عادتي باقي‌مانده از دوران کودکي باشد که هنوز هم کارکردهايي براي افراد دارد و ممکن است قابليت جلب توجه يا کنترل طرف مقابل را داشته باشد اما قهر به صورت مکرر بسيار مخرب است. همسراني که زياد قهر مي کنند، از نظر احساسي و عاطفي و سپس از نظر زناشويي، حمايتي و... از هم دور مي‌شوند. قهر کردن، ناشي از رشد ناکافي شناختي و کمبود توانمندي در استدلال و حل مسئله است.
در اين باره دکتر آناهيتا خدابخشي، مشاور خانواده و عضو هيأت علمي دانشگاه راهکارهايي ارائه کرده است که اطلاع از آنها ممکن است برايتان مفيد باشد.

دلخوريد يا قهرکرده ايد؟

همه ما در زندگي اجتماعي و زناشويي در موقعيت‌هايي قرار مي‌گيريم که شرايط مطابق ميل‌ مان نيست؛ گاهي حرفي مي‌شنويم که به ‌نظرمان توهين‌آميز است، گاهي فکر مي‌کنيم مورد ظلم واقع‌ شده‌ ايم، در حق‌مان اجحاف شده يا تحقير شده‌ ايم و... در چنين شرايطي، هرکس با توجه به ويژگي‌هاي شخصيتي، تربيت خانوادگي يا نوع برداشت خود از مسائل، واکنش خاص خود را خواهد داشت؛ عده‌اي بلافاصله حرف ‌شان را مي‌زنند و به قول معروف از خود دفاع مي‌کنند. عده‌اي ترجيح مي‌دهند سکوت کنند تا زمان مناسبي پيدا کنند. بعضي افراد هم قهر مي‌کنند.
فراموش نکنيم همه ما هر روشي را که انتخاب کنيم مي‌خواهيم به نوعي مسئله را حل کنيم و در واقع به حس بهتري برسيم. ولي واقعا با کدام روش به چنين هدفي دست پيدا مي‌کنيم؟مثلا کساني که قهر مي‌کنند، نه‌تنها نمي‌توانند مشکلي را حل کنند بلکه به نوعي ضعف و ناتواني خود را از رويارويي با مشکل موجود نشان مي‌دهند و در واقع اعتراف مي‌کنند که روش ديگري براي حل اختلافات خود پيدا نمي‌کنند.

کساني که به قهر معروفند

اگر بخواهيم بدانيم که چه نوع شخصيت‌هايي بيشتر قهر مي‌کنند و علت اين کار آنها چيست، بايد بدانيم که قهر هم مثل بسياري از شيوه‌هاي برخورد با مشکلات، در همه افراد يکسان نيست؛ درست همانگونه که بعضي مواقع، اضطراب و استرس را تجربه مي‌کنيم ولي بعضي افراد را بيشتر به‌ عنوان افراد مضطرب مي‌شناسيم، در مورد قهر کردن هم همين‌طور است؛ يعني بعضي افراد هم بيشتر قهر مي‌کنند و زودتر از ديگران مي‌رنجند و آزرده خاطر مي‌شوند و اين کم‌کم به‌صورت ويژگي شخصيتي آنها شناخته مي‌شود. شايد بتوان گفت افرادي که بيشتر قهر مي‌کنند توانايي کلامي کمتري نسبت به ديگران دارند. شايد فکر مي‌کنند دليلي براي حرف زدن وجود ندارد يا اصلا فکر مي‌کنند حرف زدن فايده‌اي ندارد.

بعضي وقت‌ها پدر يا مادر، فرزندشان را سپر بلا کرده يا به او القا مي‌کنند که ما به‌خاطر تو در اين زندگي مانده‌ايم. به اين شيوه رفتاري «مثلث‌سازي» مي‌گويند؛ چون بدون خواست ديگري، او را وارد مشکلات خود مي‌کنيم

فرزندان بي گناه

درصورت وجود فرزند، زوجين نبايد به هيچ وجه آنها را در قهر و دعواهاي خود دخالت دهند. بعضي وقت‌ها پدر يا مادر، فرزندشان را سپر بلا کرده يا به او القا مي‌کنند که ما به‌خاطر تو در اين زندگي مانده‌ايم. به اين شيوه رفتاري «مثلث‌سازي» مي‌گويند؛ چون بدون خواست ديگري، او را وارد مشکلات خود مي‌کنيم؛«برو به بابات بگو نون نداريم، برو به مادرت بگو آماده شو مي‌خواييم بريم خونه مادر بزرگت، به بابات بگو صداي تلويزيون رو کم کنه و...». اين امر باعث مي‌شود بچه‌ها در آينده قهر کردن را به‌عنوان الگوي رفتاري خود در پيش بگيرند و نتوانند امنيت و آرامش واقعي را در محيط خانواده احساس کنند.

قهر را دور بزنيد

آيا راهي هم براي جلوگيري از قهر کردن طرف مقابلتان وجود دارد؟ به‌نظر مي‌رسد با در نظر گرفتن بعضي مسائل مي‌توان به نوعي از آن پيشگيري کرد.بهترين کار براي پيشگيري از قهر طرف مقابل، اين است که دو طرف به‌عنوان يک قرارداد از پيش تعيين شده به همديگر قول بدهند که در زمان مناسبي دلخوري‌ها و کدورت‌هاي خود را مطرح کنند. البته تشخيص زمان مناسب بايد حتما با توجه به خواست دو طرف باشد زيرا گاهي براي پيدا کردن زمان مناسب هم اختلاف سليقه به‌وجود مي‌آيد؛ بنابراين بهترين زمان هنگامي است که دو طرف هم آمادگي صحبت کردن دارند و هم آمادگي شنيدن. بايد توجه کنيم که بهتر است نگذاريم هيچ مشکل و موضوع مبهمي باقي بماند.

جايزه ندهيد

به‌گونه‌اي عمل کنيد که رفتار تکرار نشود؛ به‌عبارتي به قهر کردن ديگران جايزه ندهيد.همان بار اول از همسرتان بخواهيد که اين شيوه رفتاري خود را تغيير دهد. ضمن اينکه به او نشان دهيد اگر بازهم اين کار را تکرار کند، دفعه بعد برگشتي در کار نيست؛ چون اين افراد معمولا راه‌حل‌هاي موقت و ناکار آمدي مثل قهر کردن را به شيوه‌هاي صحيح حل مشکلات ترجيح مي‌دهند.

خانمي چرا قهر کردي؟

معمولا وقتي مردان از موضوعي ناراحت مي‌شوند و حتي خانه را ترک مي‌کنند بايد به آنها فرصت داد تا در خلوت خود بهتر تصميم بگيرند و به نتيجه برسند. آنها معمولا بعد از چند روز بهتر مي‌شوند و دوباره برمي‌گردند و معمولا قصد جدايي ندارند بلکه مي‌خواهند فضاي بيشتري براي فکرکردن داشته باشند و مدتي از صحنه دعوا و بگو‌مگو به دور باشند؛ درحالي‌که خانم‌ها وقتي قهر مي‌کنند توقع دارند بيشتر به آنها توجه شود.

مشکلات زناشويي

قصه بعد از قهر؟

بهترين کار اين است که ابتدا سعي کنيد مشکل را بين خودتان حل کنيد؛ يعني اطرافيان، به‌ويژه خانواده‌هايتان را وارد مشکل خود نکنيد. اين موضوع چند ويژگي دارد؛ اولا اينکه خانواده‌ها و اطرافيان هم مشکلات خودشان را دارند. پس صحيح نيست که ما هم مشکل مضاعفي برايشان ايجاد کنيم.به علاوه امکان دارد با توجه به گله و شکايت‌هايي که ما از طرف مقابلمان مي‌کنيم، آنها بيش از حد از همسرمان ناراحت شوند، شناخت نادرستي از او پيداکنند و کلا ديد آنها نسبت به همسرمان تغيير کند.

رفتاري که بچگانه است

قهر کردن مربوط به دوران سني ۵ تا ۹ سال است؛ يعني زماني که افراد هنوز از لحاظ رشد‌شناختي توانمندي‌هاي استدلالي را به‌طور کامل کسب نکرده‌اند و نمي‌توانند مسائل خود را از طريق استدلال منطقي حل کنند. به همين دليل قهر کردن يک نقطه ضعف تلقي مي‌شود و افرادي که بيشتر اين رفتار را دارند بايد به ضعف خودشان در مهارت‌ها و اشکالاتي که دارند، واقف باشند.

حرف که مي‌زني؟!

يادتان است در سريال همسران، وقتي «مهين» با «کمال» قهر مي‌کرد، «کمال» مي‌پرسيد: «قهري؟» و «مهين» مي‌گفت: «بله!» «کمال» دوباره مي‌پرسيد: «حرف که مي‌زني؟!» و باز‌‌ همان «بله» را از همسرش مي‌شنيد.
از جمله نکات مهمي که در چنين مواقعي بايد رعايت شود سلام کردن، خداحافظي کردن، اطلاع دادن به همسر در زمان ترک منزل (براي کار، خريد و...) و اعلام ساعت بازگشت و... اصولي است که براي قاعده سکوت وجود دارد و اين سکوت در بسياري مواقع ضروري است زيرا رابطه خراب نخواهد شد.

شايد بتوان گفت افرادي که بيشتر قهر مي‌کنند توانايي کلامي کمتري نسبت به ديگران دارند. شايد فکر مي‌کنند دليلي براي حرف زدن وجود ندارد يا اصلا فکر مي‌کنند حرف زدن فايده‌اي ندار.

آشتي با هم بريم تو کشتي!

زوج موفق زوجي هستند که در مواقع بروز مشکلات، هر کدام به صراحت اعلام کند که «مسئوليت اين بخش از مشکل به عهده من است!» بعد از اينکه افراد تکليف خود را در بروز بحران مشخص کردند که «من هم در بروز اين شرايط و شدت آن مسئول هستم»، هر کدام از همسران که شجاعت بيشتري داشته باشد، قدم اول را برمي‌دارد و به همسرش مي‌گويد «من در زمينه فلان موضوع فکر کردم و متوجه شدم مسئوليتش با من است و بابت اين موضوع به‌خصوص، معذرت مي‌خواهم.»

آيا مسئوليت بقيه ماجرا با شما نبوده!

اصلا فرض کنيد طرف مقابل دلش نمي‌خواهد مسئوليت رفتارش را بپذيرد! گفتن جمله‌هاي اينچنيني و سرزنش‌آميز، فقط باعث مي‌شود تاثير حرف‌هاي شما براي شروع دوباره ارتباط از بين برود. کافي است خيلي شفاف بيان کنيد که «مسئوليت فلان رفتار و فلان جمله و فلان کار، با من بوده»، همين يک جمله نشان مي‌دهد مسئوليت بقيه ماجرا با شما نبوده!

چقدر طاقت داريد؟

ممکن است اين سوال پيش بيايد که تا کي فقط يکي از طرفين بايد به اشتباه‌هاي خود اقرار کند و سکوت طرف مقابل را ناديده بگيرد؟!
اصولا روابط زوج بايد متعادل باشد و اين رابطه به مذاکره و گفت‌وگو نياز دارد. وقتي باب گفت‌وگو در رابطه زوج قطع مي‌شود، مطمئنا دچار آسيب‌هاي مختلفي مي‌شود اما رابطه‌اي که در آن زوج روابط عاطفي و احساس خوبي نسبت به هم دارند، بهتر است مشکلات و چالش‌هاي ذهنيشان را براي يکديگر مطرح کنند. براي اين کار بايد در موقعيت‌هاي آرام و مناسب مثلا موقع قدم زدن در پارک با لحني آرام و بدون تنش، بدون متهم کردن همسر بساط آشتي را بچينيد.


فرآوري:ه.منفرد -بخش خانواده ايراني تبيان

تعداد بازديد:731 آخرين تغييرات:94/06/19
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر