جمعه 3 آذر 1396 - 5 ربيع الاول 1439 - 24 نوامبر 2017
صفحه اصلي/مقالات

سیره امام حسین(ع) در قرآن کریم

سيره امام حسين(ع) در قرآن کريم

به گزارش روابط عمومي اداره کل تبليغات اسلامي استان اصفهان؛ امام حسين(عليه السلام) گوهر تابناک و چراغ درخشانى است که هماره بر تارک تاريخ درخشيده و خواهد درخشيد.



براي شناخت بهتر امام حسين بايد به قرآن مراجعه نمود تا شايد بتوانيم از منظر قرآن گوشه اي از فضايل او را درک کنيم و تا حدودي به حقيقت وجودي اين شخصيت بزرگوار پي ببريم.

امام حسين(ع) نه تنها شاگرد مکتب قرآن بود بلکه ايشان که عِدْل و شريک قرآن است، از اين‌روست که در فرازى از زيارتنامه‌ شريفش مى‌خوانيم: «السَّلامُ عَلَيکَ يا شريکَ القُران سلام بر تو اى شريک قرآن»

در اين سطور سعي بر آن شده است تا فرازهايي از آيات قرآن را با سيره امام حسين (ع) تطبيق بدهيم تا از اين رهگذر توانسته باشيم عرض ارادتي نسبت به ايشان داشته باشيم.


۱/ همنشيني و انس با قرآن

قرآن کريم در آياتي به لزوم اين همنشيني اشاره کرده است و از مؤمنان مى‌خواهد با تلاوت آيات آن،هر آنچه که مي توانند کسب فيض کنند. «فَاقْرَءُواْ مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْءَان؛ هر آنچه برايتان امکان دارد قرآن بخوانيد»

در جايي ديگر افردي را که در قرآن انديشه و تفکر نمي کنند مورد سرزنش قرار داده است، مورد نکوهش قرار داده، آنجا که مي فرمايد «أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْءَانَ أَمْ عَلَى‌ قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا؛ آيا به آيات قرآن نمى‌انديشند؟ يا بر دلهايشان قفل‌هايى نهاده شده است؟»

و اما امام حسين(ع) انس و علاقه اي خاص با قرآن داشت. براي روشن تر شدن اين مطلب به حکايتي اشاره مي‌کنيم:
«عبدالرحمان» به فرزند امام حسين(ع) «الحمدللَّه رب العالمين» را آموخت، وقتى که آن را بر پدر خواند، حضرت هزار دينار را به او بخشيد و دهان او را پر از طلا کرد. از آن حضرت در باره اين عملش سوال کردند حضرت پاسخ دادند: «چگونه مى‌توان کار او را [تعليم قرآن ]با اين پاداش مقايسه کرد؟!»
انس امام حسين با قرآن را مى‌توان در تمام زواياى زندگيش ملاحظه کرد، نصايح و مواعظش، سيره‌ى علمى و عملى‌اش و حماسه خونينش همه و همه در قرآن و الهام گرفته از آن بود.
امام حسين( ع) حتي در تبيين و چرايي قيام خود نيز در بسياري از مواقع به آيات قرآن تمسک مي جست که به نمونه هايي اشاره مي‌شود:
ب)هنگامى که مروان اصرار مى‌کند که والى مدينه از امام حسين(ع) بيعت بگيرد امام(ع) او را پليد و خود را با استناد به قرآن «مُطهّر» بيان مى‌دارد: «اِلَيک عَنّى، أَنا مِنْ بَيْتِ الطَّهارةِ الّذين أنْزلَ اللَّهُ فيهم عَلى‌ نَبيّه: «إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَکُمْ تَطْهِيرًا»

۲/آنگاه که با کاروان خود از مدينه بيرون آمد اين آيه را تلاوت فرمود: «رَبِ‌ّ نَجِّنِى مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِين» و اين همان دعايى است که حضرت موسى(ع) به هنگام خروجش با بنى‌اسرائيل آن را بر زبان جارى ساخت.

۳/در هنگام ورود به مکه اين آيه را تلاوت نمود: «وَ لَمَّا تَوَجَّهَ تِلْقَاءَ مَدْيَنَ قَالَ عَسَى‌ رَبِّى أَن يَهْدِيَنِى سَوَاءَ السَّبِيل» به اين ترتيب هجرت خود را به هجرت موسى‌ که هر دو در جهت کوبيدن بيداد و ظلم بود تشبيه مى‌کند.

 

2. کسب رضايت الهى و اخلاص

خداوند کريم در قرآن مي فرمايد: «وَمِنَ النَّاسِ مَن يَشْرِى نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّه»
خداوند در اين آيه کسب رضايت الهي را مورد ستايش قرار داده است

امام حسين(ع) هدف اصلى سفر به کربلا را تحصيل رضاى الهى مى‌داند از اين‌رو در آغاز سفر و کنار قبر جدّ بزرگوارش(ص) از خداوند مى‌خواهد که او را به اين همه موفق بدارد و راهى در پيش رويش بگذارد که رضاى او و رضاى رسولش در آن است.


۳/ امر به معروف و نهى از منکر

امام حسين(ع) به حق مصداق اين آيه بود: «وَلْتَکُن مِّنکُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنکَرِ وَأُوْلَئکَ هُمُ الْمُفْلِحُون؛ بايد از ميان شما گروهى به نيکى دعوت کنند و به کار شايسته وادارند و از زشتى بازدارند و آنان همان رستگارانند»

آن بزرگوار هدف قيام خود را اصلاح‌طلبى و امر به معروف و نهى از منکر معرفى کرد از اولين مراحل امر به معروف که همان اندرز و نصيحت است آغاز کرد و بارها و بارها يزيديان را پند داد و تا آخرين مرحله که گذشتن از جان خويش است در راه احياى اين عنصر مهم کوشا بود.


۴/ ايثار

ايثار يکى از جلوه‌هاى عرفانى قيام امام حسين(ع) و بلکه از زيباترين آنهاست، جلوه‌اى که قرآن کريم بسيار بر آن تأکيد کرده و در نمودهاى مختلف ظاهر گشته است، شهادت در راه خدا و انفاق مال که آيات بسيارى درباره آن‌ها نازل شده از اين جمله است؛ اوج ايثار و از خودگذشتگى را در ليلةالمبيت که على(ع) به جاى پيامبر خوابيد مى‌توان ملاحظه کرد.
در سوره‌ انسان نيز درخشش ديگرى از اين فداکارى را که ناظر بر اهل‌بيت است ملاحظه مى‌کنيم «وَ يُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلى‌ حُبِّهِ مِسْکِينًا وَ يَتِيمًا وَ أَسِيرًا؛ إِنَّمَا نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّه...»
عدم قبول بيعت امام با امويان و از خود گذشتن براى اثبات حقيقت نمونه‌ بارز ايثار آن بزرگوار بود.
«محمدعلى جناح» سياستمدار پاکستانى در اين‌باره مى‌گويد: «هيچ نمونه‌اى از شجاعت بهتر از آن‌که امام حسين(ع) از لحاظ فداکارى نشان داد در عالم پيدا نمى‌شود»


۵/ توکّل‌

از ديگر آموزه‌هاى قرآنى توکل است، آنجا که قرآن خود فرموده است: «و مَن يَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُه؛ هر کس بر خدا توکل کند خدا او را کافى است»: «عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَکَّلِ الْمُتَوَکِّلُون»

امام‌حسين(ع) در طول سفر خود به کربلا، خدا را تنها تکيه گاه خود مى‌داند، در دومين سخنرانى خود در روز عاشورا پس از آن‌که هر دو سپاه آماده‌ى نبرد شدند خطاب به سربازان عمر سعد فرمود: «سخن مرا بشنويد و عجله نکنيد... پس [در] کارتان با شريکان خود همداستان شويد تا کارتان بر شما مشتبه ننمايد پس درباره من تصميم گرفته مهلتم ندهيد»؛ «بى‌ترديد سرور من آن خدايى است که قرآن را فرو فرستاده و همواره دوستدار شايستگان است.»


۶/ خوف و خشيت از رب جهان

قرآن کريم مؤمناني را ستايش مي‌کند که فقط از خدا مى‌ترسند و جز او از کس ديگر هراس ندارند:«الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِسالاتِ اللَّهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَ لَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّه...؛ کسانى که پيام‌هاى خدا را ابلاغ مى‌کنند و از او مى‌ترسند و از هيچ کس جز خدا بيم ندارند...»
سيره‌ى عملى امام حسين در جريان کربلا مصداق واقعى اين آيه است چرا که اگر ترس از نابودى خود و فرزندانش داشت هرگز پاى به اين صحنه‌ى پرمخاطره نمى‌گذاشت. امام در زمره‌ى عارفانه خود در دعاى عرفه چنين مى‌فرمايد که: «الّلهم اخشاک کأنى أراک؛ خدايا مرا آنچنان قرار ده که از تو بيمناک باشم بطورى که گويا تو را مى‌بينم»


۷/ صبر و تسليم‌ در برابر مقدرات الهي

در قرآن کريم هفتاد بار بحث صبر و مشتقات آن‌ مطرح شده است. خداوند به مؤمنان دستور داده از صبر و صلوة براى حل مشکلات کمک بگيريد. «يا أَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ اسْتَعِينُواْ بِالصَّبْرِ وَ الصَّلَوة»

حسين(ع)يکه تاز ميدان صبر و تسليم است و گفتار و عملش بر آن صحه مي گذارد، آن بزرگوار در وصيت‌نامه‌ى خود که به محمد بن حنفيه فرموده است: «هر کس مرا رد کند و از يارى من سر باز زند صبر مى‌کنم تا خدا بين من و قوم اموى حکم کند که او بهترين حکم‌کنندگان است.»

صبحگاه عاشورا ياران خويش را چنين به صبر فرا مى‌خواند که: «اى کريم زادگان! صبورى کنيد زيرا مرگ چونان پلى است که شما را از سختى‌ها و آسيب‌ها عبور داده و به بهشت‌هاى پهناور و نعمت‌هاى جاودانه مى‌رساند...»

در قتلگاه و عروجگاه، عصر عاشورا در نيايشى عاشقانه با تن و بازوى زخمدار چنين عرضه مى‌دارد: «بر قضا و حکم تو صبر مى‌کنم، اى خداى من، جز تو خدايى نيست. اى فريادرس فريادگران.»

ابعاد وجودي امام حسين(ع) و سيره عملي ايشان سراسر از قرآن کريم سرچشمه گرفته است و اساسا تمام ابعاد شخصيتي اين امام همه در قرآن خلاصه شده است و تمام حالات اين شخصيت بزرگوار قرآني و خدايي است و اين نوشتار تنها و تنها رشحه اي از درياي بي کران و بدون ساحل رفتار ومنش اين امام همام را براي ما روشن مي سازد.

منابع و مآخذ آزمون:
۱/قرآن کريم
۲/ تفسير البرهان،
۳/مجله نور دانش، سال دوم، ش ۳
۴/ بحارالانوار
۵/ تاريخ‌ طبرى
۶/ دعاى عرفه،
۷/مفاتيج الجنان
۸/اعيان الشيعه
۹/ مقتل مقرم
۱۰ تنبيه الخواطر و نزهه النواظر
۱۱/ حماسه و عرفان
۱۲/ پرتوى از عظمت حسين(ع)
۱۳/ لهوف


برگرفته از : ido.ir
تعداد بازديد:585 آخرين تغييرات:94/07/28
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر