سه شنبه 6 تير 1396 - 3 شوال 1438 - 27 ژوئن 2017
صفحه اصلي/اخبار فناوري

همه آمارها از وضعیت ارتباطات ایران/ کشورهای پیشرو ICT را بشناسید

fiogf49gjkf0d

همزمان با هفته ارتباطات اعلام شد؛

همه آمارها از وضعيت ارتباطات ايران/ کشورهاي پيشرو ICT را بشناسيد

جايگاه ايران در توسعه فناوري اطلاعات اگرچه با اهداف مدنظر در اسناد بالادستي، فاصله دارد اما بررسي ها از ارتقاي اين جايگاه در ميان کشورهاي منطقه و جهان حکايت دارد.

خبرگزاري مهر ، معصومه بخشي پور: همزمان با هفته جهاني ارتباطات، برآن شديم تا وضعيت فناوري اطلاعات و ارتباطات ايران را از منظر شاخص‌هاي توسعه يافتگي با توجه به اهدافي که در اسناد بالادستي نظام برآن تاکيد شده است، مورد بررسي قرار دهيم.

بند الف ماده ۴۶ قانون برنامه پنجم توسعه با توجه به ميزان توسعه پهناي باند اينترنت بين الملل، بر آمادگي الکترونيکي و طراحي شاخص توسعه دولت الکترونيکي تأکيد دارد. به گونه اي که سرانه پهناي باند و ساير شاخصهاي ارتباطات و فناوري اطلاعات در پايان برنامه در رتبه دوم منطقه قرار گيرد. دسترسي ۶۰ درصد خانوار به شبکه پرسرعت از ديگر الزامات اين برنامه بوده است.

بررسي‌ها از آمارهاي اعلام شده از سوي مجامع جهاني، نشان مي‌دهد که توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات کشور از نظر دسترسي به فناوريهاي ارتباطي، آمادگي شبکه اي و توسعه دولت الکترونيک به نقطه قابل قبولي در ميان کشورهاي منطقه و جهان نرسيده است، اما در بخش زيرساختهاي ارتباطي، قيمت استفاده از فناوريهاي ارتباطي و نظام نوآوري، ايران جايگاه قابل قبولي در منطقه دارد.

آمارهاي داخلي از توسعه ICT در ايران

مهدي فقيهي، رئيس دفتر فناوريهاي نوين مرکز پژوهشهاي مجلس، در گفتگو با مهر، با اشاره به بررسي هاي به عمل آمده از وضعيت ارتباطات و فناوري اطلاعات کشور، مي گويد: براساس آخرين گزارشات تا پايان سال ۹۴، ضريب نفوذ تلفن همراه در کشور به ۹۵ درصد رسيد و ۲۱ ميليون نفر در ايران از اينترنت استفاده مي کنند. در همين حال بررسي ها تا پايان دي ماه ۹۴ نشان مي دهد که ۵۶ هزار و ۶۱۶ کيلومتر فيبرنوري در کشور ايجاد شده و ظرفيت شبکه انتقال نيز به ۲ هزار و ۶۷۰ گيگابيت بر ثانيه رسيده است.

وي با بيان اينکه ظرفيت پهناي باند IP داخلي ۲ هزار و ۴۰۰ گيگابيت بر ثانيه است، ادامه مي دهد: ظرفيت اينترنت بين الملل ۲۸۰ گيگابيت بر ثانيه برآورد مي شود و سهم توليد محتواي داخلي به خارجي در ايران، حدود ۳۰ به ۷۰ است. در همين حال ظرفيت ترافيک ارتباطي آسيا به اروپا با توجه به نقش ايران در اين ترانزيت، ۳۶۴ گيگابيت بر ثانيه اعلام شده است. تمام اين آمارها نشان از پيشرفت در حوزه ارتباطات و فناوري اطلاعات دارد اما با اين وجود با اهداف توسعه اي فاصله داريم.

فقيهي با اشاره به اينکه ارزش بازار فناوري اطلاعات دنيا حدود ۳۵۰۰ ميليارد يورو است، خاطرنشان مي کند: با توجه به نسبت يک درصدي ايران از نظر جمعيت در جهان، بايد سهم ايران از بازار فناوري اطلاعات دنيا ۳۵ ميليارد يورو معادل ۱۴۰ هزار ميليارد تومان باشد اما برآوردها نشان مي دهد هم اکنون اين سهم کمتر از ۴۰ هزار ميليارد تومان است.

وي سهم فناوري اطلاعات و ارتباطات کشور از اقتصاد ايران را نيز ۲.۷ درصد اعلام کرده و مي گويد: سالانه بالغ بر ۲۰۰ هزار دانش آموخته حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات در مقاطع مختلف تحصيلي فارغ التحصيل مي شوند که توجه به مقوله فناوري اطلاعات در ابعاد مختلف کشور، مي تواند به ايجاد بازار کار براي اين فارغ التحصيلان بيانجامد.

رئيس دفتر فناوريهاي نوين مرکز پژوهشهاي مجلس با اشاره به اهداف مدنظر در برنامه پنجم براي توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات، مي افزايد: در اين برنامه بر دسترسي ۶۰ خانوار ايراني به شبکه ملي اطلاعات و اشتراک گذاري رايگان اطلاعات توسط دستگاههاي اجرايي، تاکيد شده است؛ اما با اين حال بررسي ها نشان مي دهد که در سال آخر اين برنامه، ۲۱ ميليون کاربر به شبکه اينترنت متصل هستند و هنوز شبکه ملي راه اندازي نشده است.

وي مي گويد: در برنامه پنجم توسعه به بسياري از شاخص ها و اعداد مدنظر در حوزه دولت الکترونيک و خدمات و زيرساختهاي ارتباطي نرسيده ايم. با اين وجود در برنامه ششم توسعه، تاکيدي بر اين ارقام توسعه اي وجود ندارد و بيشتر بر توسعه زيرساختها و خدمات محتوايي تاکيد شده است. در اين برنامه در حوزه تجارت الکترونيک، تحقق ۳۰ درصد تجارت الکترونيک از کل تجارت کشور، مدنظر قرار گرفته است.

آمارهاي خارجي از توسعه ICT در ايران

با توجه به نقش مهم اندازه گيري شاخصهاي ICT در برنامه ريزي هاي راهبردي، تصميم گيري کشورها و بررسي پيشرفتها، نهادهاي بين المللي مانند اتحاديه جهاني مخابرات و مجمع جهاني اقتصاد همه ساله نسبت به وضعيت در اين بخش تحقيق مي کنند.

در اين تحقيقات، وضعيت فناوري اطلاعات و ارتباطات ايران را در بين کشورهاي جهان و منطقه از منظر توسعه يافتگي (IDI) ، آمادگي شبکه اي (NRI )، رقابت پذيري جهاني، سبد هزينه فناوري اطلاعات و ارتباطات، نسل ديجيتالي  (DN )، توسعه دولت الکترونيکي (EGDI ) و اقتصاد دانش بنيان (KEI ) مورد بررسي قرار داده است.

شاخص  IDI به توسعه ارتباطات و فناوري اطلاعات در حوزه هاي مختلف دسترسي به ابزارهاي ارتباطي، استفاده از اين ابزارها و مهارت در استفاده مربوط مي شود.

اين شاخص ايران را در بين ۱۶۷ کشور جهان مورد بررسي قرار داده است که نشان مي دهد ايران در توسعه ارتباطات و فناوري اطلاعات در منطقه چهاردهم و در جهان نود و يکم است. اگرچه اين رتبه، نسبت به سال ۲۰۱۱ ارتقاي ۳ پله اي را نشان مي دهد اما با اين وجود، ايران با کشور اول منطقه - بحرين - و کشور اول جهان - کره جنوبي- بسيار فاصله دارد.

در اين شاخص از نظر ميزان دسترسي به ابزارهاي ICT ، مولفه هايي مانند دسترسي مشترکان تلفن ثابت، تلفن همراه، دسترسي به پهناي باند اينترنت به ازاي هر کاربر، دسترسي خانوارهاي داراي کامپيوتر و خانوارهاي داراي دسترسي به اينترنت در خانه، بررسي مي شود. به طور کل رتبه ايران در اين شاخص ۱۴ منطقه و ۸۰ جهان است که در اين مولفه نيز ايران ۲ پله صعود داشته است. اما با اين وجود ايران با قطر به عنوان کشور اول منطقه و لوکزامبورگ به عنوان کشور اول جهان فاصله بسياري دارد.

رتبه ۱۴ ايران در دسترسي خانوار به اينترنت

براساس بررسي ها در اين بخش، ايران رتبه اول مشترکان تلفن ثابت، رتبه ۱۷ مشترکان تلفن همراه با بيش از ۲۴ ميليون دستگاه هوشمند، رتبه ۱۸ پهناي باند به ازاي هر کاربر، رتبه ۱۱ خانوار داراي کامپيوتر و رتبه ۱۴ خانوار داراي دسترسي به اينترنت در خانه را در منطقه دارد.

در اين بخش متوسط درصد مشترکان تلفن همراه در دنيا ۱۱۲ درصد و متوسط درصد رشد خانوارهاي داراي کامپيوتر نيز در دنيا ۲۵ درصد عنوان شده است. در حوزه پهناي باند اينترنت نيز بيشترين رشد مربوط به کشور لبنان است.

در شاخص استفاده کاربران از ICT در مولفه استفاده اينترنت، ايران در رتبه ۱۵ منطقه، از نظر استفاده از اينترنت باندپهن باسيم در رتبه ۱۱ و از نظر باندپهن بي سيم در رتبه ۱۷ قرار دارد. در اين شاخص بيشترين ميزان رشد مربوط به کشورهاي عربي است و ايران در بين ۵۰ کشور پيشتاز نيست. اما کشورهاي منطقه از جمله بحرين، امارات، قطر و کويت در بين اين ۵۰ کشور ديده مي شوند. در مجموع نيز، ايران رتبه ۱۷ منطقه و ۱۰۸ جهان را دارد و رتبه اول منطقه در اختيار بحرين و رتبه اول جهان در اختيار دانمارک است.

در زيرشاخص مهارت ارتباطات و فناوري اطلاعات که براساس مولفه هايي چون نرخ باسوادي، نام نويسي در سطح دبيرستان و دانشگاه سنجيده مي شده و از سال ۲۰۱۴ به پيشنهاد يونسکو به مولفه هايي همچون بيشترين رشد در آموزش به کمک کامپيوتر و فراگيري کامپيوتر، تغيير يافته است، ايران رتبه ۹ منطقه و رتبه ۶۹ جهان را دارد. در اين بخش رژيم صهيونيستي اول در منطقه و يونان رتبه اول در جهان است.

با اين وجود، به طور کل برغم بهبود شاخصهاي دسترسي، تغيير اندکي در شاخص مهارت ICT ديده مي شود. به نحوي که مقدار اين شاخص از دولت هشتم تاکنون با افزايش همراه بوده، اما رتبه ايران در منطقه و جهان بهبود چشمگيري نداشته است.

در اين بخش، به جز کره جنوبي و نيز هنک کنگ، که رتبه ۹ دنيا را دارند، منطقه اروپا پيشرو در توسعه فناوري اطلاعات است به نحوي که از بين ۳۰ کشور بالاي اين جدول، ۱۹ کشور از قاره اروپا هستند و کشور چاد در پايين اين جدول و در رتبه ۱۶۷ ديده مي شود.

تهران توسعه يافته ترين استان از منظر فناوري اطلاعات و ارتباطات

بررسي ها نشان مي دهد که وضعيت توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات در تهران، سمنان، مازندران، يزد و قم در وضعيت بهتري قرار دارد و رتبه هاي آخر استانهاي کشور به لرستان، خراسان شمالي و سيستان و بلوچستان اختصاص يافته است.

همچنين مشخص شده است که در ۵.۵ سال اخير در روند رشد شاخص توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات (IDI )، تهران بيشترين رشد و استانهاي خراسان شمالي و سيستان و بلوچستان، کمترين ميزان رشد را داشته اند. در اين زمينه استانهاي کهگيلويه و بوير احمد و همدان با بهبود نسبي روبرو بوده اند.

رتبه ۹۶ ايران از نظر نفوذ فناوري اطلاعات و ارتباطات

براساس تعريف مجمع جهاني اقتصاد، شاخص آمادگي شبکه اي (NRI) مربوط به نفود فناوري اطلاعات و ارتباطات در هر کشور و آمادگي آن کشور در استفاده از اين ابزار، براي کسب و کار است که موضوعات مختلفي چون آمادگي محيطي، آمادگي استفاده و تاثير کاربرد فناوري اطلاعات در اقتصاد يک کشور را مورد بررسي قرار مي دهد.

بررسي ها نشان مي دهد که از نظر متوسط جهاني و منطقه اي طي سالهاي اخير، کمترين رشد در اين بخش مربوط به ايران بوده است و اقتصادهاي با درآمد بالا، ۳۰ جايگاه نخست اين شاخص را از آن خود کرده‌اند.

در اين شاخص رتبه ايران ۱۵ در منطقه و ۹۶ در جهان تا پايان سال ۲۰۱۵ اعلام شده است. اين درحالي است که رتبه اول منطقه در اختيار رژيم صهيونيستي و رتبه اول جهان در اختيار سنگاپور است و ايران با وجود ارتقاي يک پله اي نسبت به سال ۲۰۱۴ ، جايگاه مناسبي در اين بخش ندارد.

از جمله مولفه هاي اين شاخص آمادگي محيطي در حوزه فناوري اطلاعات است که رتبه ايران در منطقه ۱۵ و رتبه آن در جهان ۹۳ است. در اين زيرشاخص، امارات اول منطقه و سنگاپور اول در جهان است. در مولفه آمادگي، رتبه ۱۵ منطقه و رتبه ۸۶ جهان متعلق به ايران است و قزاقستان اول در منطقه و فنلاند اول در جهان است.

از ديگر مولفه هاي اين شاخص، کاربرد فناوري اطلاعات و ارتباطات است که رتبه ۱۶ منطقه و رتبه ۱۰۸ جهان مربوط به ايران است. در اين شاخص، امارات اول منطقه و سوئد رتبه نخست دنيا است. در مولفه تاثير اقتصادي فناوري اطلاعات و ارتباطات نيز، ايران رتبه ۱۸ منطقه و ۱۱۶ دنيا را دارد و از اين منظر، رژيم صهيونيستي اول در منطقه و سنگاپور اول در جهان است.

رتبه ۱۶ ايران در نوآوري فناوري اطلاعات و ارتباطات

شاخص رقابت پذيري جهاني بر مبناي تقويت ساختار اقتصادي کشورها در خلق ارزش افزوده از طريق نوآوري در کسب و کارهاي نو، مورد بررسي قرار مي گيرد که در اين زمينه، ايران رتبه ۱۳ منطقه و ۷۴ جهان را دارد. در اين شاخص تا پايان سال ۲۰۱۵ قطر در منطقه اول و سوئيس در جهان اول است.

از جمله مولفه‌هاي رقابت پذيري جهاني مي توان به الزامات بنيادين در کسب و کارهاي نو اشاره کرد که ايران رتبه ۱۲ منطقه و ۶۳ دنيا را دارد و امارات در منطقه اول و سنگاپور در جهان رتبه نخست را دارد.

در زيرشاخص افزايش دهنده‌هاي کارآيي نيز ايران ۱۵ منطقه و ۹۰ در جهان است و در اين زمينه امارات اول منطقه است. در اين حوزه، مقوله نوآوري و پيشرفته بودن نيز مورد بررسي قرار گرفته که رتبه ايران ۱۶ در منطقه و ۱۰۲ در جهان است. در اين رده بندي رتبه نخست متعلق به رژيم صهيونيستي و رتبه نخست جهان مربوط به سوئيس است.

رتبه ۹ ايران در زيرساختهاي ارتباطي

ايران از منظر اقتصاد دانش بنيان به عنوان يکي از مولفه‌هاي توسعه يافتگي ديجيتالي، رتبه ۱۳ منطقه و رتبه ۹۴ دنيا را در اختيار دارد و در اين شاخص رژيم صهيونيستي در منطقه و سوئد در جهان پيشتاز هستند. اين شاخص به بررسي نظام انگيزشي اقتصادي ايران به عنوان يکي از زيرشاخص ها تاکيد دارد که در اين زمينه رتبه ۲۰ منطقه و ۱۴۱ جهان از آن ايران است. از منظر نظام نوآوري نيز رتبه ۸ منطقه و رتبه ۶۸ دنيا متعلق به ايران است.

شاخص اقتصاد دانش بنيان به بررسي تحصيلات نيز تاکيد دارد که در اين زيرشاخص رتبه ايران در منطقه ۱۲ و در جهان ۹۸ است. در اين زيرشاخص، رژيم صهيونيستي رتبه نخست منطقه و نيوزلند رتبه اول جهان را دارد.

در حوزه زيرساختهاي ارتباطي و فناوري اطلاعاتي نيز رتبه ۹ منطقه و رتبه ۷۰ جهان در اختيار ايران است. در اين شاخص بحرين در منطقه اول است و کشور سوئد رتبه نخست دنيا را دارد.

ايران در بين ارزان ترين کشورهاي منطقه در فناوري اطلاعات و ارتباطات

بررسي ها از منظر قيمتهاي ابزارهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات از ارزاني اين ابزار در کشور حکايت دارد. به نحوي که ايران در ميان ارزان ترين کشورها از منظر استفاده از ابزارهاي فناوري اطلاعات قرار دارد.

در اين شاخص ايران رتبه ۳ منطقه و ۷ جهان را دارد. در منطقه کويت ارزان ترين کشور و در دنيا ماکائو چين ارزان ترين است.

اين شاخص براساس قيمت تلفن ثابت، تلفن همراه و پهناي باند اينترنت سنجيده مي شود که در مورد تلفن ثابت ايران رتبه نخست ارزان ترين کشور دنيا و منطقه را به خود اختصاص داده است. در قيمت موبايل نيز رتبه ايران ۵ در منطقه و ۱۷ در جهان است و در اين شاخص قطر اول در منطقه و ماکائو چين در جهان رتبه نخست را دارد.

در حوزه قيمت پهناي باند اينترنت ثابت نيز ايران در بين ۲۰ کشور ارزان پهناي باند قرار دارد و رتبه ۲ منطقه و ۲۰ جهان را در اختيار دارد. در اين رده بندي کويت رتبه اول منطقه و جهان را از آن خود کرده است.

دولت الکترونيک ايران هجدهم در منطقه

در شاخص نسل ديجيتالي که وضعيت استفاده از فناوري اطلاعات و ابزارهاي ديجيتال را براساس نسبت کل جمعيت و جمعيت جوان بررسي مي کند، رتبه ايران در منطقه ۱۴ اعلام شده و رژيم صهيونيستي در منطقه اول و ايسلند در جهان اول هستند.

همچنين در شاخص دولت الکترونيک نيز، رتبه ايران براساس بررسي هاي صورت گرفته که مربوط به سال ۲۰۱۴ مي شود ۱۸ در منطقه و ۱۰۵ در جهان است و رژيم اشغالگر قدس، رتبه اول منطقه و کره جنوبي رتبه اول دنيا را دارد.

در اين شاخص خدمات آنلاين، زيرساختهاي مخابراتي و سرمايه انساني ديده شده است که ايران رتبه ۱۵ منطقه در خدمات آنلاين را دارد و اين درحالي است که در اين رده بندي بحرين اول است. در بخش زيرساختهاي مخابراتي نيز ايران رتبه ۱۶ منطقه را دارد و رژيم اشغالگر قدس در رتبه نخست قرار دارد. از حيث سرمايه انساني براي تحقق دولت الکترونيکي در کشور، ايران رتبه ۱۵ منطقه را دارد و قزاقستان در اين زمينه اول است.

تعداد بازديد:368 آخرين تغييرات:95/02/30
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر