جمعه 24 آبان 1398 - 17 ربيع الاول 1441 - 15 نوامبر 2019
صفحه اصلي/كودك و نوجوان

یرموع، موشی عجیب با بدن کانگورو!

يرموع، موشي عجيب با بدن کانگورو!

کانگوروها به خاطر شکل و ظاهر خاصشان علاقمندان زيادي دارند و به همان اندازه که افراد از موش ها تنفر دارند به اين موجود زيبا عشق مي ورزند. اما در زمين پهناور جانوري زندگي مي کند که سري شبيه به موش و پاهايي مانند کانگورو دارد و قادر است عليرغم جثه باريک خود جهش هايي طولاني را انجام دهد. 

 اين موجود عجيب يرموع نام دارد و در ادامه اين مطلب قصد داريم پس از معرفي آن، برخي خصوصيات شگفت انگيزش را از نظر بگذرانيم. 

 همانطور که قبلا گفتيم اگر نگاهي به ظاهر يرموع بياندازيد درخواهيد يافت که بخش بالاتنه آن شبيه به يک موش است اما پاهاي آن شکلي متفاوت از اين جوندگان دارند.

چنانچه بخواهيم دقيق تر بگوييم اين جانور درست مانند هر جونده اي، دو پاي ديگر هم دارد اما اين اندام ها بيش از اندازه ظريف و کوچک هستند و درست در زير صورت آن قرار گرفته اند و به راحتي نمي توان ديدشان.

  زانوهاي يرموع عليرغم شکل ظاهري شان برعکس نيستند و بيشتر به خاطر پيچيدگي خاصشان است که اينطور به نظر مي آيند و از سه بخش تشکيل شده اند؛ نخست استخواني کشيده که به قسمت تنه آن متصل گرديده، ديگري ساق پا و بعد انگشتان ريزي که با سطح زمين برخورد دارند و اگر بخواهيم به شکلي ساده تر بگوييم اين جانور تمام طول عمر خود را به راه رفتن و پريدن روي سر انگشتانش سپري مي کند. 

در برخي گونه هاي يرموع هم اينطور به نظر مي رسد که جانور کفش به پا کرده است و اين تصور نيز به خاطر موهاي ريزي است که سرتاسر انگشتان پاي آن ها را پوشانده است.

  اين رشته هاي باريک که روي انگشتان يرموع ديده مي شوند در اصل کاري شبيه به چکمه يا پاپوش را براي آن انجام مي دهند و حرکت در ميان شنزارهاي داغ را که به آن خانه مي گويند (مناطقي نظير شمال آفريقا، شبه جزيره عربستان و آسيا) برايشان راحت تر مي کنند. 

يرموع، موشي عجيب با بدن کانگورو!

 اما اين پاهاي کشيده و باريک سرعتي اعجاب انگيز و همچنين توانايي هاي پرشي فوق العاده اي را به يرموع مي دهند و قابليت هايي شبيه به کانگورور را در آن ايجاد مي کنند. 

به گفته تاليا مور، زيست شناس دانشگاه هاروارد که روي توانايي هاي حرکتي اين موش مطالعه مي کند: اين جانور به اندازه مشت دست شماست. دم باريک و دراز اين جانور نيز احتمالا نقش تامين کننده توازن را براي آن ايفا مي کند با اين همه، مور و ديگر دانشمندان لازم است که براي تشخيص دادن نقش اين دم تحقيقات بيشتري را روي آن انجام دهند هرچند که روشن است يرموع با حرکت دادن دم خود مي تواند در حين حرکت در بيابان ها خود را متعادل نگه دارد.  و بايد بگوييم تنها يرموع ها نيستند که از دمشان براي حفظ تعادل بهره مي گيرند و موجوداتي نظير مارمولک ها نيز همينگونه اند.

 خانم مور پيشتر تحقيقاتي را روي اين گونه از جانوران انجام داده و دريافته که دم مارمولک نقشي قابل توجه را در حفظ تعادل آن دارد و حتي بعدها رباتي با استفاده از نتايج تحقيقات او و با الهام از آناتومي بدن مارمولک ساخته شد.

  نخستين تحقيقات در مورد دم يرموع را يک مرد فرانسوي بر عهده داشت که به ملاحظات اخلاقي علوم مدرن کاملا بي اعتنا بود و در تجربيات و آزمايشات خود پاي را اندکي فراتر از حد معمول گذاشت.  آنطور که در برخي از کتب تاريخي ذکر شده در دهه 1800 ميلادي، اين مرد خشن دم موش هاي دشتي را مي بريده و متوجه مي شده که اين جوندگان بدون داشتن اين بخش از بدن خود قادر به انجام هيچ کاري نيستند. 

جالب است بدانيد که اين موجود حتي توانايي نشستن روي زمين را هم نداشته است و نمي توانسته عمل جهش را انجام دهد و صرفا به يک موجود ترحم برانگيز تبديل مي شد.  مور در ادامه مي گويد: «اسناد چاپي متعددي از سال 1835 ميلادي به جاي مانده است که در همه آن ها از اين انسان بي رحم سخن به ميان آمده. با وجود اين بي رحمي ها و انتقادات شديد صورت گرفته عليه اين فرد، بايد بگوييم که به لطف کارهاي او بوده است که امروز دانشمندان درکي عميق تر از دم اين جانور دارند.» 

يرموع، موشي عجيب با بدن کانگورو!

 اما باز گرديم به سراغ خصوصيات کلي اين موش؛ يرموع به طور کلي گياه خوار است و مشخصا غذاخوردن را در زمان گرگ و ميش انجام مي دهد، بدان معنا که در هنگام سپيده دم جستجو براي يافتن انواع دانه را آغاز مي کند. 

 اين دانه ها نتنها مواد غذايي لازم را در اختيار يرموع قرار مي دهند بلکه آب مورد نياز بدن آن را هم تامين مي کنند و به همين خاطر اين موش ها در طول دوران حيات خود هيچگاه آب نمي نوشند.  مشکلي که وجود دارد اين است که يرموع بايد محل زندگي و غذاي خود را با موش هاي صحرايي تقسيم کند و از همين رو رقابت براي تصاحب منابع محدود و يکسان نيز مي تواند براي اين دو گونه جانوري دردسر آفرين باشد چرا که بيابان ها حجم وسيعي از دانه و گياه را در خود جاي نداده اند. 

 هر دوي اين جانوران مشکل بزرگ ديگري هم دارند که به پرندگان شکارچي باز مي گردد؛ موش هاي صحرايي با حرکت در ميان بوته زارها سعي مي کنند اين مشکل را تا حدود زيادي رفع نمايند اما يرموع ترجيح مي دهد شانس خود را در فضاي باز بيازمايد.

حال سوال اينجاست که چرا؟ در واقع براي اين دو گونه جانوري مشکل رقابت و شکار شدن با يکديگر عجين گشته اند. 

نحوه شکار پرندگان را در نظر بگيريد: آن ها در يک مرتبه جانور در حال حرکت روي زمين را مي بينند و به سمت آن پرواز مي کنند. آنطور که مور مي گويد «پرندگان شبگرد تنها يک بار فرصت حمله به شکار را دارند و بايد قبل از فرود تصميم بگيرند که طعمه به کدام سمت حرکت مي کند و سپس در آن نقطه با آن برخورد نمايند.  بنابراين، اگر يرموع کاري غير منتظره را انجام دهد مثلا اينکه به بالا بپرد يا حرکتي زيگ زاگي داشته باشد، حدس زدن فرايند حرکت و شکار آن براي پرندگان بسيار دشوار مي شود. 

يرموع، موشي عجيب با بدن کانگورو!

يک موش صحرايي قابليت و توانايي آنکه با اين قبيل تاکتيک ها از خود در برابر پرندگان شکاري دفاع کند را ندارد و اگر يک شکارچي در تعقيبش باشد تنها کاري که احتمالا انجام مي دهد اين است که به سمت لانه خود حرکت نمايد.

  همين مساله محدوديت هايي را در تغذيه اين جانور ايجاد مي کند و باعث مي شود که موش هاي صحرايي به همان پناهگار محقر خود در زير بوته ها قانع باشند و غالبا در محيط پيراموني نزديک به لانه شان تردد کنند.  در مقابل يرموع شجاعانه از لانه خود خارج شده و به جهان پهناور پيرامونش قدم مي گذارد. او همه جا را به دنبال دانه و بذر گياهان زير و رو مي کند و همزمان چشمانش را به آسمان مي دوزد تا چنانچه پرنده اي قصد نزديک شدن به آن را دارد به سرعت مسيرش را تغيير داده و با حرکت زيگ زاگي اش آن را گمراه نمايد. 

در نتيجه موش صحرايي و يرموع مي توانند بدون آنکه رقابتي با يکديگر داشته باشند زندگي مسالمت آميزشان در کنار يکديگر را دنبال کنند؛ در واقع آن ها هيچگاه با يکديگر برخوردي ندارند زيرا در محيط هاي مختلفي زندگي مي کنند. 

 به بيان ديگر اگر يک موش صحرايي و يک يرموع را درون قفسي بگذاريد با يکديگر کاري نخواهند داشت و آن تنازعي که در حيات وحش بر سر منابع محدود غذايي ميان موجودات برقرار است را شاهد نخواهيد بود. 

تعداد بازديد:932 آخرين تغييرات:95/03/16
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر