دوشنبه 2 مرداد 1396 - 30 شوال 1438 - 24 ژولاي 2017
صفحه اصلي/دين و انديشه

فردید سیاسی نبود/ تنها کشور غیراروپایی هستیم که فلسفه داریم

داوري اردکاني در مراسم بزرگداشت فرديد؛

فرديد سياسي نبود/ تنها کشور غيراروپايي هستيم که فلسفه داريم

داوري اردکاني، رئيس فرهنگستان علوم گفت:فرديد سياسي نبود بلکه مثل خيلي از صاحب نظران ديگر که سياست برآنها غالب است به سياست توجه داشت همانطورکه به شعر هم علاقه داشت.

به گزارش خبرنگار مهر ، به مناسبت بيست و دومين سالروز درگذشت احمد فرديد، مراسم بزرگداشت اين فيلسوف معاصر با حضور اساتيد فلسفه در فرهنگسراي انديشه برگزار شد. در اين مراسم کتاب «غرب و غرب زدگي» اين متفکر مرحوم نيز رونمايي شد.

رضا داوري اردکاني، رئيس فرهنگستان علوم به عنوان يکي از ميهمانان اين مراسم سخنراني کرد و گفت: بنده در سال ۱۳۳۶ با مرحوم فرديد از طريق مرحوم مهدوي آشنا شدم به اين شکل که يک روز وقتي با مرحوم مهدوي کلاس داشتيم ايشان آقاي فرديد را هم همراه خود آوردند و از ايشان خواستند که براي ما حرف بزند بنده با اينکه هيچ چيز از حرف هايشان نفهميدم ولي علاقمند ايشان شدم.

وي افزود: ترجمه هاي مرحوم فرديد نظير نداشت به طوري که مرحوم يحيي مهدوي که يکي از بهترين مترجمان کشورمان هستند و کتاب «مابعدالطبيعه» را ترجمه کردند مي گويد وقتي ترجمه مرحوم فرديد را از اين کتاب مي خوانيم طوري از خواندن آن لذت مي بريم که گويي ترجمه نمي خوانيم و کتاب تاليف خود ايشان است.

داوري اردکاني ادامه داد: يکي از ايرادات زمانه ما اين است که به اعتبار موافقت و مخالفت سياسي که داريم درباره افراد حکم مي دهيم و اين کار بسيار ناشايستي است چرا که جهان به تفکر و فلسفه نياز دارد و تفکر اقتضاي زندگي آدمي است يعني با تفکر آدم ها تاريخ دار مي شوند و جامعه انساني بدون تفکر امکانپذير نيست.

چهره ماندگار فلسفه تصريح کرد: اگرچه من اينجا نيامدم تا درباره رفتار و اخلاق مرحوم فرديد حرف بزنم و حرف زدن درباره اخلاق و رفتار متفکران وقتي حاضر نيستند و از دنيا رفتند کار خوبي نيست ولي با اين حال لازم است بگويم که مرحوم فرديد اهل احسنت گويي هاي بي مورد نبود، اخلاق تندي داشت ولي با احترام با همه رفتار مي کرد. من نيامدم از فرديد تعريف کنم ولي نمي خواهم هم بگويم فرديد کسي نبود، او يک صاحب نظر بود که خيلي خوب مي فهميد، مي پرسيد و به دشواري مي فهماند و احتمالا هم به اين دليل شاگردان اندک و معدودي داشت.

عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي اضافه کرد: ما تنها موجوداتي هستيم که عالم داريم، ما به دنيا مي آئيم و در همين دنيا احساس غربت مي کنيم اين حس را هيچ موجود ديگري ندارد. افلاطون هم مي گفت که آغاز فلسفه درد دردمندي است. منظور از درد هم در اينجا درد جسماني نيست بلکه درد غربت است. در اين ميان تجدد با اين ادعا که مي خواهد دنيا را قابل تحمل و بهشت کند وارد شد، تا به امروز که نتوانسته چنين کاري بکند و من فکر هم نمي کنم که از اين به بعد بتواند اين خراب آباد را بهشت کند.

داوري اردکاني گفت: امروز عالم چنان جاي وحشتناکي شده که راست و دروغ، زشت و زيبايي و جنگ و صلح باهم فرقي ندارند. يادم است وقتي چندسال پيش کتاب ۱۹۸۴ جورج اورول را مي خواندم فکر مي کردم که اين نويسنده چقدر اغراق کرده ولي امروز مي بينم که او چقدر خوب سال هاي آتي دنيا را ترسيم کرده بود. امروز دين را با جنايت تفسير مي کنند و اين امر بي سابقه است. کاري که داعش با جهان کرده هيچ کس تا به حال با دين انجام نداده است. نبايد اين حادثه را جزئي و گذرا ببينيم؛ مشکل عميق تر از اين حرف هاست و بايد اين جنايات را يک مشکل تاريخي بدانيم. حال در اين خراب آباد فيلسوف احساس غربت مي کند چون اينجا وطن حقيقي آدمي نيست و در اين ميان غرب تلاش دارد که جهان را وطن آدمي کند که به نظرم در عمل موفق نبوده است.

استاد بازنشسته دانشگاه تهران افزود: خوشبختانه ما تاريخ فلسفه داريم و بعد از يونان و اروپا تنها کشور غيراروپايي هستيم که فلسفه داريم. ما سنت فلسفي داريم پس توقع داشتن فيلسوف يک توقع عادي و طبيعي است.علم فلسفه حاصل تفکر فلسفي است، تا وقتي که تفکر باشد ضربان زندگي هم هست هرجا و هروقتي که تفکر نباشد زندگي هم وجود ندارد. وقتي يک فيلسوف حرف مي زند و سوال مي پرسد دو جور واکنش نسبت به آن داريم؛ يا به حرف هاي او گوش مي دهيم و همدلي مي کنيم يا هم اينکه حرف هاي او را نمي پذيريم در هرصورت نمي توانيم بگوئيم که او حرف هاي به دردنخوري زده است.

رئيس فرهنگستان علوم با اشاره به اينکه نه ارسطويي است و نه کانتي تاکيد کرد: ولي اين به معناي اين نيست که کانت و ارسطو آدم هاي بزرگي نبودند بنابراين پسنديدن و يا نپسنديدن ما از بزرگي متفکران کم نمي کند. ما چه بخواهيم چه نخواهيم کانت و ارسطو بزرگ اند و با اهميت چرا؟ چون تفکر مهم است. درباره شعر هم اينگونه است حافظ و سعدي نامدار ومهم اند چون شعر مهم است. بزرگاني مثل حافظ و سعدي غربت اين دنيا را براي ما قابل تحمل و انسانيت را به ما يادآوري کردند ما مي توانيم از رديف، قافيه و صنايع شعري شان ايراد بگيريم ولي اين ايرادات از بزرگي آنها کم نمي کند.

داوري اردکاني در پايان گفت: مرحوم فرديد با اين دنيا سازگار نبود و در آن احساس غربت مي کرد. نگاه تازه او به مسائل هم نکته مهمي بود که نبايد آن را ناديده گرفت او فلسفه را نقد مي کرد در عين حال از ماهيت شعر و سياست هم مي گفت. از طرفي برخي او را يک آدم سياسي مي دانند در حالي که فرديد سياسي نبود بلکه مثل خيلي از صاحب نظران ديگر که سياست برآنها غالب است به سياست توجه داشت همانطورکه به شعر هم علاقه داشت لذا توجه به موضوعات سياسي به معناي سياسي بودن يک فرد نيست.

تعداد بازديد:201 آخرين تغييرات:95/05/26
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر