سه شنبه 6 اسفند 1398 - 1 رجب 1441 - 25 فوريه 2020
صفحه اصلي/سياسي و اقتصادي


 
 


 










 


 












خروجي RSS

روحانی لزوم اصلاح مسیرش را صادقانه بپذیرد

نوبري در گفتگوي تفصيلي با مهر:

روحاني لزوم اصلاح مسيرش را صادقانه بپذيرد

آخرين سفير ايران در شوروي گفت: روحاني مي تواند خيلي قدرتمندانه اشتباهات خودش را اصلاح کند. بهتر است وي صادقانه با مردم صحبت کند و بگويد ما يک مسيري را رفتيم ولي نيازمند اصلاح است.

خبرگزاري مهر ، گروه سياست- روح‌الله فرقاني فدافن: انتخاب دونالد ترامپ جمهوريخواه به عنوان چهل و پنجمين رئيس جمهور ايالات متحده آمريکا در کارزار انتخاباتي نفس گير با هيلاري کلينتون اتفاقي بود که در ميان کارشناسان و اهالي رسانه چندان قابل پيش بيني نبود و گزافه نيست که گفته شود اين انتخاب همچون شوک به بسياري از نظام هاي حکومتي و فضاهاي رسانه اي در سراسر جهان وارد شد. در چند هفته اخير يادداشت ها و گفتگوهاي متعددي در خصوص آمريکاي دوران ترامپ منتشر شده است. در اين چارچوب يکي از موضوعات بسيار مهم و مورد توجه نگاه رئيس جمهور جديد آمريکا به ايران و توافق هسته اي است.

در گفتگو با «ناصر نوبري» آخرين سفير ايران در شوروي به بررسي آينده برجام و تحولات منطقه غرب آسيا و اشتراکات و منافع دو کشور در دوران پسا اوباما پرداختيم.

وي معتقد است ترامپ در مقايسه با اوباما همسويي بيشتري با ايران در مسائل منطقه اي دارد و برجام را اصلي ترين نزاع آمريکاي ترامپي با ايران مي داند.

اين ديپلمات همچنين با انتقاد از ضعف تحليل در دستگاه ديپلماسي، مي افزايد: وزيرخارجه کشورمان اکنون  به وزير برجام تبديل شده است و همه جانبه نمي انديشد.

متن کامل اين گفتگو در ادامه مي آيد:

*در گفتگوي اخيري که قبل از انتخابات آمريکا با شما داشتيم به حضور جدي ترامپ در اين کارزار سياسي اشاره داشتيد، تحليل شما از موفقيت کنوني ترامپ و تاثيرش در روابط ايالات متحده با ايران به خصوص در موضوع برجام چيست؟

علت اينکه در ارزيابي هاي گذشته شانس برتري ترامپ را بيشتر مي ديدم اين بود که وي کانديداي يک حزب بزرگ آمريکا با عنوان جمهوريخواهان بود، حمايت اين حزب و اجازه اي که به وي داده شده بود تا سياست انتخاباتي آمريکا را زير سوال ببرد، حائز اهميت است، طرح اين موضوع توانست همه چيز را زير سوال ببرد و يک شورش در مردم اين کشور ايجاد کند و حتي تهديد نمايد که در صورت برنده نشدن مردم را به شورش دعوت مي کند. اگر جاي نخبگان آمريکايي باشيم که پيروزي کداميک امنيت بيشتري براي آمريکا به وجود مي آورد، قطعاً با پيروزي هيلاري موافقت نمي کردند چرا که ترامپ پيش از اين دعوت به شورش و به هم ريختگي کرده بود و کنترل آمريکا خيلي سخت مي شد.

روحاني مي تواند بر اساس يک آرايش جديد مواجهه را شروع کند بدون نگراني از جنگ و با همان سودآوري که طرف مقابل به آن فکر مي کنداگر هم از نظر امنيتي و حاکميتي به موضوع نگاه کنيم، مي بينيم که پيروزي ترامپ براي ثبات پس از انتخابات آمريکا منطقي تر بود، ترامپ با طرح سوال در خصوص همه مسائل توانست گروه هاي ضد نظام آمريکا را با خود همراه کند و با پيروزي در انتخابات همه را توجيه سازد که انتخابات سالم برگزار شده و فساد و يا تقلبي در آمريکا وجود ندارد. تمام حس ضد نظام آمريکايي با پيروزي دونالد ترامپ حل شد و همه چيز شستشو و ثبات پيدا کرد.

اما اگر ترامپ برنده اين کارزار انتخاباتي نمي شد زمينه شورش براي حاکميت آمريکا باقي مي ماند و درست مانند آتش زير خاکستر مي شد که همواره مي توانست اوضاع آمريکا را دچار بحران کند.

*اين روزها شاهد دستور حمله گسترده روسيه به گروههاي تروريستي در حلب بوديم آيا با انتخابات ترامپ وضعيت منطقه غرب آسيا بحراني تر مي شود و شاهد تقابل دو قدرت شرق و غرب در عرصه نظامي خواهيم بود؟

دونالد ترامپ نماينده جمهوريخواهي که امروز رئيس جمهور آمريکا شده است تفاوت زيادي با جورج بوش دارد. گرايش بوش نظامي-امنيتي بود، اما ترامپ اقتصادي و تجاري فکر مي کند و به درآمدزايي و تجاري بودن فعاليت هايش مي انديشد. به همين خاطر بود که در تبليغاتش از پيشرفت اقتصاد چين ناراحت  بود و گفت اگر کار را به من بسپاريد ثروت و اقتصاد مطلوب را به مردم آمريکا مي دهم. به نظر من نخستين تلاش ترامپ در ايجاد ثبات و امنيت در جهان است چرا که لازمه اقتصاد و سرمايه گذاري خارجي امنيت است و ترامپ به دليل پيشرفت اوضاع اقتصادي کشورش، آن را حفظ مي کند.

*تحليل شما از آينده برجام و اقتصاد ايران در ماه هاي پيش رو چيست؟

در اين شرايط ما نيازمند شيوه و اتخاذ تصميمات جديدي هستيم، ما بايد شيوه و تاکتيک را تغيير دهيم تا بتوانيم شيوه جديدي که در عرصه بين الملل نقش بسته است را تغيير دهيم.

گرايش جرج بوش نظامي-امنيتي بود، اما ترامپ اقتصادي و تجاري فکر مي کند و به درآمدزايي و تجاري بودن فعاليت هايش مي انديشد.نبايد فراموش کرد گرايش اصلي ترامپ اقتصادي است و ما بايد چهارچوب جديدي را بنا کنيم تا ضمن رسيدن به اهداف خودمان به نقاط اشتراکي دست پيدا کنيم.

ترامپ با واکنش در خصوص تحولات منطقه نشان داده است که مي خواهد با ايران همراهي کند؛ برعکس هيلاري و اوباما که در مسايل سوريه کاملاً جلوي تهران ايستاده بودند. ترامپ عنوان کرده بود که تيم اوباما و هيلاري ميلياردها دلار صرف حمايت از گروههاي تروريستي در سوريه کرده و معتقد است اگر داعش سرکار بيايد و حکومتش را ادامه دهد بدتر از اسد مي شوند به همين دليل عنوان مي شود که زماني که ترامپ سرکار بيايد براي مقابله با جبهه داعش با روسيه همکاري خواهد کرد. اين توضيحات نشان مي دهد که تيم ترامپ هم داراي اختلافات و هم داراي نقاط مشترکي با ايران است. ما نيازمند يک آرايش کمي و جدي هستيم و بايستي يک تجديد نظري در تاکتيک ها انجام دهيم.

*آيا با روي کار آمدن ترامپ شاهد نقض برجام از سوي آمريکا خواهيم بود؟

يکي از اشتباهات دولت آقاي روحاني اين بود که معامله نقد به نقد انجام نداد. ما تقاضاهاي مطرح  شده غرب را کاملاً نقد انجام داديم بدون اينکه امتيازي بگيريم. به همين دليل بود که با وجود اينکه امضاء کرده بودند دبه درآوردند و آنقدر معطل کردند تا ادامه کار به دولت بعد برسد. مشخص است؛ ترامپ هم مي گويد: من که تعهدي ندادم. از اين رو است که معتقد به اجراي برد-برد و به صورت نقد بايد بود و اگر اين کار دو طرفه انجام مي شد ديگر نگران انتخاب ترامپ نبوديم، ريشه اين مشکلات در استراتژي سياست خارجي ما بود.

*با توجه به اينکه تنها چند ماه به پايان دولت آقاي روحاني باقي مانده، روند مذاکرات ايران و غرب را چگونه ارزيابي مي کنيد؟

دکتر روحاني مي تواند خيلي قدرتمندانه اشتباهات خودش را اصلاح کند. بهتر است روحاني صادقانه با مردم صحبت کند و بگويد ما يک مسيري را رفتيم ولي نيازمند اصلاح است. زماني که جامعه را با يک موضعگيري صادقانه همراه خودش کرد، آن وقت بر اساس يک آرايش جديد، مواجهه را شروع کند.

رئيس جمهور مي تواند بر اساس يک آرايش جديد مواجهه را شروع کند بدون نگراني از جنگ و با همان سودآوري که طرف مقابل به آن فکر مي کند. ايران مي تواند در اين کارزار جديد با صلابت بيرون بيايد اما شرط آن اين است که دکتر روحاني صادقانه اشتباهاتش را بگويد و با مردم در ميان گذارد و با اتخاذ استراتژيک جديد و نيرويي جديد و کارآمد با ترامپ وارد مذاکره شود. از آنجايي که آقاي ترامپ در مسائل سياسي منطقه با ايران همسو است و نابودي داعش و ثبات اسد را مد نظر دارد مي توان از در مذاکره و دوستي با ترامپ بيرون آمد.

*پيشتر گفته بوديد که هر چقدر منطقه شلوغ تر باشد روسيه به ايران نزديک تر مي شود اما با توجه به اينکه امروز از ايجاد صلح و ثبات در منطقه مي گوييد، آيا اين احتمال وجود دارد که مسکو از تهران دوري کند و تصميماتي با آمريکا بر عليه ايران اتخاذ نمايند؟

 در يک نگاه کلان مي توان گفت وقتي دو ابرقدرت شرق و غرب به يکديگر نزديک شده اند، ايران دچار مشکل شده حتي داستان جنگ ايران و عراق به خاطر نزديکي دو ابرقدرت شوروي و آمريکا به وقوع پيوست و عراق توانست به ايران حمله کند. معاهده ۵۹۸ و جام زهري که هم به ايران تحميل شد نتيجه نزديکي اين دو ابرقدرت به يکديگر بود. اين کشورهاي قدرتمند با هماهنگي و اجماع در شوراي امنيت، عملا تهران را وارد چالش مي کنند.

بيشتر شعارهاي انتخاباتي ترامپ اقتصادي بوده و ايران به ذات هم يک کشور ثروتمند است و جذابيت دوچنداني براي ترامپ دارد. ايران مي تواند در اين معادله مسکو- واشنگتن را به رقابت همکاري با تهران سوق دهداخيرا هم شاهد برجام و توافقات هسته اي ايران بوديم که اين هم نشأت گرفته از هماهنگي اين دو ابرقدرت بود. در جمله اي کوتاه مي توان گفت: نزديکي آمريکا و روسيه براي ايران مستقل خوش يمن نيست و اگر همکاري و همسويي مسکو- نيويورک بيشتر شود ما قطعا دچار مشکلات فزاينده اي در روابط دو جانبه با روسيه خواهيم بود.

در اين بين نقطه قوت ما اين است که آمريکا و روسيه هميشه در رقابت و همکاري به سر مي برند. رقابت و همکاري آنها تنگاتنگ است و اگر در اين همکاري و رقابت ها ديپلماسي ما به خوبي ظاهر شود مي تواند از نگاه رقابت به اين دو قدرت نزديک شود ولي اگر در مواضع استراتژيک ضعيف عمل شود شاهد همسويي دو ابرقدرت شرق و غرب بر عليه ايران خواهيم بود. آينده ايران در گرو ديپلماسي قوي و فعال و حرفه اي است. ما بايد از اين مدل منفعلانه بيرون آييم و به موضع ابتکاري و فعالانه وارد شويم و اين دو ابرقدرت را براي ادامه همکاري با ايران مجاب سازيم. نبايد فراموش کرد بيشتر شعارهاي انتخاباتي ترامپ اقتصادي بوده است و ايران هم به ذات يک کشور ثروتمند است و جذابيت دوچنداني براي ترامپ دارد. ايران مي توان در اين معادله مسکو- واشنگتن را به رقابت همکاري سوق دهد نه رقابت تحت فشار بر تهران.

*در کارزار انتخاباتي اخير آمريکا شاهد حمايت کشورهاي عربي از هيلاري کلينتون بوديم. حال که وي شکست انتخابات را پذيرفته است آيا شاهد افول روابط ميان کشورهاي عربي و آمريکا خواهيم بود؟ تهران بهتر است چه سياستي در اين برهه اتخاذ نمايد؟

متاسفانه وزارت امورخارجه کشورمان پس از اعلام پيروزي ترامپ موضع گيري مستاصلي را انجام داد اين موضع گيري که با نگراني همراه بود گويي از هژموني و معادله يک سويه بيرون آمده بود که نگاهش بر روي برجام متمرکز شده است.

امام خميني(ره) وقتي به گورباچف پيام سرزنش به نظام شوروي را مطرح کردند در لابلاي اين پيام، يک استقبالي از سوي گورباچف ديده شد و سخنان مقام معظم رهبري به ترامپ اين را نشان مي دهد که آمريکا با سخنان خود ترامپ زير سئوال رفته استوزيرخارجه کشورمان اکنون  به وزير برجام تبديل شده است و همه جانبه نمي انديشد. ما فراموش کرده ايم که ترامپ و عربستان دچار تنش اند و آقاي ترامپ از سيستمي که در سوريه بر عليه ما مي جنگد نگران است و بر عليه تروريست هاي داعش موضع گرفته است. تنها اختلاف تهران – واشنگتن برجام است که آن را هم مي توان با گفتگو حل کرد. موضع گيري مستاصلانه و توأم با نگراني آقاي ظريف در حالي صورت گرفته که اين سخنان را بايد عادل الجبير وزيرامورخارجه عربستان عنوان مي کرد که هر روز از گروه تروريستي داعش حمايت مي کنند. واکنش توام با نگراني دکتر ظريف به انتخاب ترامپ باعث شد تا نقطه ضعف سياست خارجه کشورمان را به غربي ها نشان دهد و پاشنه آشيلي براي فشار بيشتر غرب در زمينه برجام به وجود آورد.

وزيرخارجه مي توانست در اظهار نظر خود به موضوعات سوريه، عراق و گروه تروريستي داعش بپردازد که وجه اشتراک سخنان رئيس جمهور منتخب آمريکا و دولت ايران است و بگويد منافع آمريکا در اجراي بهتر برجام است تا طرف مقابل به انجام تعهداتش در برابر ايران ترغيب شود.

دولت ما و دستگاه سياست خارجي با ايجاد آرايشي جديد مي تواند ابتکار عمل را بدست گيرد و در برابر دولت منتخب آمريکا امتيازات لازم خود را از آنها بدست آورد اما اگر انفعالي پيش برود هميشه در گوشه رينگ مي ماند و هميشه هم کتک خواهد خورد و ابتکار عمل به دست رقيب مي افتد. اگر شاهد تحول اساسي در سيستم ديپلماسي خود باشيم شانس بهتري براي رويارويي با سياست هاي غربي ها پيدا خواهيم کرد.

*آيا روي کار آمدن ترامپ شرايط دوران بوش را در منطقه غرب آسيا احيا خواهد کرد؟

جرج دبليو بوش نگاه سياسي امنيتي به منطقه و جهان داشت اما آقاي ترامپ نگاه سياسي و اقتصادي به جهان اطراف خود دارد. ترامپ تلاش مي کند تا در تبادل با کشورهاي جهان، سرمايه ها و سودآوري را نصيب مردم آمريکا کند از اين رو مناسب مي بيند تا با ايران که کشوري ثروتمند و غني از منابع معدني است از در دوستي و مذاکرات وارد شود چرا که هيجانات او کوتاه مدت و موقتي است. با يک برنامه ريزي دقيق مي توان تهديد ترامپ را به فرصت تبديل کرد. اگر سيستم دولتي ما خودش را پيدا کند و از يکسو نگري برجام خلاص شود مي تواند تهديدهاي پيش آمده اخير را به فرصت تبديل نمايد.

*پيش از انتخابات رياست جمهوري در آمريکا شاهد تحليل رهبر انقلاب درباره دليل اقبال مردم آمريکا به دونالد ترامپ بوديم، تحليل شما در اين خصوص چيست؟

به عنوان يک ديپلمات، اظهارت مقام معظم رهبري را فوق العاده حرفه اي و ديپلماتيک مي دانم و از برخورد صادقانه ترامپ با سخنان رهبري مي توان متوجه شد که مواضع ايشان درباره آمريکا مي تواند يک سرمايه براي دستگاه ديپلماسي و ديپلماتيک ما محسوب شود. اين موضوع را با يک مثال بهتر تشريح نمايم:

امام خميني(ره) وقتي به گورباچف پيام سرزنش به نظام شوروي را مطرح کردند در لابلاي اين پيام، يک استقبالي از سوي گورباچف ديده شد و سخنان مقام معظم رهبري به ترامپ اين را نشان مي دهد که آمريکا با سخنان خود ترامپ زير سئوال رفته است. هر دو پيام(گورباچف – ترامپ) نشان دهنده مطالعه بالاي رهبران ايران به سياست هاي موجود در عرصه جهاني است و تنها يک دستگاه ديپلماسي و حرفه اي مي تواند به ابعاد واقعي اين تحليل ها دست يابد.

تعداد بازديد:582 آخرين تغييرات:95/09/13
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر