شنبه 6 خرداد 1396 - 1 رمضان 1438 - 27 مي 2017
صفحه اصلي/مقالات

پرتوی از شجاعت های امیرالمومنین(ع)

پرتوي از شجاعت هاي اميرالمومنين(ع)

اميرالمومنين (ع)شخصيتي است که نبي مکرم اسلام درباره آن حضرت فرمودند اگر ترس از اين نداشتم که مردم درباره علي(ع)غلو کنند،فضايلي در موردش مي گفتم که خاک پاي او را توتياي چشمشان کنند

پرتوي از شجاعت هاي اميرالمومنين(ع)

مقدمه
اميرالمومنين شخصيتي است که جز خداي عالم و نبي مکرم اسلام(ص) کسي او را نشناخت بطوريکه که نبي مکرم اسلام درباره آن حضرت فرمودند اگر ترس از اين نداشتم که مردم درباره علي(ع)غلو کنند،فضايلي در موردش مي گفتم که خاک پاي او را توتياي چشمشان کنند1
اما به قول مولانا:
آب دريا را اگر نتوان کشيد هم به قدر تشنگي بايد چشيد.
شجاعت هاي اميرالمومنين در جنگ بدر، احد و خندق باعث شد که روحيه ي سپاه دشمن تضعيف شود و شيرازه ي سپاه آنها از هم بپاشد، علي(ع)در همه ي جنگ ها بدون پيروزي برنمي گشت و ضرب شمشير آن حضرت به اعتراف عايشه همسر رسول خدا(ص) يک مرتبه بود. دشمن از رويارويي با آن حضرت، وحشت داشت چرا که مي گفتند، ملک الموت آنجايي است که علي(ع) است و با نعره ي علي (ع) قلب شجاعان عرب به لرزه مي افتاد و همگي پا به فرار مي گذاشتند.
شجاعت حضرت علي(ع) در جنگ بدر
در جنگ بدر وقتي که سپاه قريش روبه‌روي سپاه اسلام قرار گرفتند، عتبه (پدر هند همسرابوسفيان)شيبه برادر بزرگ او و وليد (فرزند عتبه)فرياد کشان به سمت ميدان جنگ آمدند و هماورد خواستند.در اين هنگام سه نفر از دلاورمردان انصار براي نبرد با آنان وارد ميدان شدند و خود را معرفي کردند. قهرمانان قريش از جنگ با آنان خوداري نموده فرياد زدند:اي محمد ! افرادي که از اقوام ما و هم شأن ما هستند، براي جنگ با ما بفرست.
در اين هنگام رسول خدا(ص) به عبيده بن حارث بن عبدالمطلب، حمره بن عبدالمطلب و علي (ع) دستور داد به جنگ اين سه تن بروند.اين سه مجاهد شجاع، روانه ي رزمگاه شدند و خود را معرفي کردند.آنان هر سه نفر را براي مبارزه پذيرفتند و گفتند:همگي هم شأن ما هستند.اين سه تن حمزه با شيبه، عبيده با عتبه و علي که جوان ترين آنها بود با وليد دايي معاويه روبه‌رو شدند و جنگ تن به تن آغاز گرديد.علي و حمزه هر دو، هماورد خود را به سرعت به قتل رساندند، ولي ضربات متقابل ميان عبيده و عتبه هنوز ادامه داشت و هيچ کدام بر ديگري غالب نمي شد، از اين رو علي و حمزه پس از کشتن رقيبان خود، به کمک عبيده شتافتند و عتبه را نيز به هلاکت رساندند.پس از پيروزي اين سه قهرمان بزرگ اسلام،روحيه فرماندهان سپاه شرک تضعيف شد و ارتش شرک شکست خورد بطوريکه هفتاد نفر از آنان اسير شدند و نيمي از کشته شدگان با ضرب شمشير علي(ع)ازپاي درآمدند.2
علي (ع) بعدها در يکي از نامه هاي خود به معاويه، با اشاره به اين حادثه نوشت:وعندي السيف الذي اعضضته بجدک و خالک و اخيک في مقام واحد«شمشيري که آن را در يک جنگ بر جد تو (عتبه)و دايي تو (وليد) و برادرت حنظله فرود آوردم، هم اکنون نزد من است.3
شجاعت بي نظير در جبهه احد
در جنگ احد، پرچمداراني از قبيله بني عبدالدار که به شجاعت معروف بودند به ميدان آمدند اما پس از آغاز جنگ، پرچمداران آنان يکي پس از ديگري به دست تواناي علي(ع) کشته شدند و سرنگوني پي در پي پرچم، باعث ضعف و تزلزل روحي سپاه قريش گرديد و افرادشان پا به فرار گذاشتند.
امام صادق(ع)مي فرمايد:پرچمداران سپاه شرک در جنگ احد نه نفر بودند که همه ي آنها به دست علي(ع) به هلاکت رسيدند.4
به روايت مرحوم شيخ صدوق، علي (ع) در احتجاج هاي خود در شوراي شش نفري که پس از مرگ عمر، جهت تعيين خليفه تشکيل گرديد، روي اين موضوع تکيه نموده و فرمود:
شما را به خدا سوگند مي دهم آيا در ميان شما کسي جز من هست که نه نفر از پرچمداران بني عبدالدار را (در جنگ احد)کشته باشد؟
سپس امام افزود:پس از کشته شدن اين نه نفر بود که غلام آنان به نام صوأب که هيکلي بس درشت داشت،به ميدان آمد و درحالي که دهانش کف کرده و چشمانش سرخ گشته بود، مي گفت: به انتقام اربابانم جز محمد را نمي کشم.شما با ديدن او جا خورده خود را کنار کشيديد ولي من به جنگ او رفتم و ضربت متقابل بين من و او رد و بدل شد و من آن چنان ضربتي بر او وارد کردم که از کمر دو نيم شد.اعضاي شورا همگي سخنان آن حضرت را تصديق کردند.5
شجاعت اميرالمومنين در جنگ احزاب (خندق)
هنگامي که علي (ع)پياده به طرف عمرو شتافت و چون با او رو در رو قرار گرفت، گفت:تو باخود عهد کرده بودي که اگر مردي از قريش يکي از سه چيز را از تو بخواهد آن را بپذيري.
او گفت:
-چنين است.
-نخستين درخواست من اين است که آيين اسلام را بپذيري.
-از اين درخواست بگذر.
-بيا از جنگ صرف نظر کن و از اين جا برگرد و کار محمد(ص) را به ديگران واگذار.اگر او راستگو باشد،توسعادت مند ترين فرد به وسيله او خواهي بود و اگر غير از اين باشد مقصود تو بدون جنگ حاصل مي‌شود.
-زنان قريش هرگز از چنين کاري سخن نخواهند گفت.من نذر کرده ام که تا انتقام خود را از محمد نگيرم برسرم روغن نمالم.
-گمان نمي کردم هيچ عربي چنين تقاضايي از من بکند.من دوست ندارم تو به دست من کشته شوي،زيرا پدرت دوست من بود.برگرد تو جواني!
-ولي من دوست دارم تو رابکشم!
عمرو از گفتار علي(ع)خشمگين شد و با غرور از اسب پياده شد و اسب خود را پي کردو به طرف حضرت حمله برد.جنگ سختي گرفت و دو جنگاور با هم درگير شدند.عمرو در يک فرصت مناسب ضربت سختي بر سر علي(ع) فرود آورد.علي (ع)ضربت او را با سپر دفع کرد، ولي سپر دو نيم گشت و سر آن حضرت زخمي شد، در همين لحظه علي(ع)فرصت را غنيمت شمرده ضربتي محکم بر او فرود آورد و او را نقش زمين ساخت.گرد و غبار ميدان جنگ مانع از آن بود که دوسپاه نتيجه مبارزه را از نزديک ببينند.ناگهان صداي تکبير علي(ع)بلند شد.غريو شادي از سپاه اسلام برخاست و همگان فهميدند که علي(ع)قهرمان بزرگ عرب را کشته است.9
کشته شدن عمرو سبب شدکه آن چهار نفر جنگاور ديگر که همراه عمرو از خندق عبور کرده و منتظر نتيجه مبارزه علي و عمرو بودند،پا به فرار بگذارند!سه نفر از آنان توانستند از خندق به سوي لشگرگاه خود بگذرند، ولي يکي از آنان به نام نوفل هنگام فرار، با اسب خود در خندق افتاد و علي(ع) وارد خندق شد و او را نيز به قتل رساند!با کشته شدن اين قهرمان،سپاه احزاب روحيه ي خود را باختند، و از امکان هرگونه تجاوز به شهر، به کلي نااميد شدند و قبايل مختلف هر کدام به فکر بازگشت به زادگاه خودافتادند. 6
پشت شمشير علي(ع)ملک الموت است
به نقل «محاضرات الأدباء راغب اصفهاني»: «کانت قريش إذا رأت أمير المؤمنين في کتيبة تواصت خوفا منه ونظر إليه رجل وقد شق العسکر فقال قد علمت أن ملک الموت في الجانب الذي فيه علي» وقتي قريش در جنگ با علي (عليه السلام) مواجه مي‌شدند فرار مي‌کردند و لشگر متفرق مي شد زيرا مي‌گفتند: ملک الموت آنطرفي است کهعلي آنجاست و پشت شمشير علي ملک الموت است. 7
قلب شجاعان عرب از نعره ي علي(ع)به لرزه مي افتاد
به نقل «عبقرية الإمام علي، عباس محمود عقاد»: «وقد يزحزح الحجر الضخم لا يزحزحه إلا رجال،» سنگي را بلند مي‌کرد که شخصيت‌ها و مردان بزرگ از بلند کردن آن سنگ عاجز بودند. «ويحمل الباب الکبير يعي بقلبه الأشداء،» دري همانند در خيبر آن بلند کرد که شصت نفر از حرکت دادن آن در عاجز بودند. «ويصيح الصيحة
فتنخلع لها قلوب الشجعان» علي نعره مي‌کشيد و قلب شجاعان عرب از نعره علي بن ابي طالب به لرزه مي‌افتاد. 8
قدرت فوق العاده شمشير اميرالمؤمنين(سلام الله عليه) به نقل عايشه!
« أَن عليا کَانَ إِذا اعتلى قد وَ إِذا اعْترض قطّ» علي اگر از عمود مي‌زد دوپاره مي‌کرد و اگر از عرض مي‌زد دو تکه مي‌کرد.
اين عبارت از عايشه است که مي‌گويد: «کانَت ضَرباتُ عليٍ أبکارا» ضربه شمشير علي يک مرتبه بود.9
يک شمشير مي‌زد اگر از طول مي‌زد دو شقه مي‌شد و اگر از عرض مي‌زد دو پاره مي‌شد يعني اگر از طرف کمر مي‌زد بالاتنه يک طرف مي‌افتاد و پايين تنه يک طرف مي‌افتاد اما اگر از فرق مي‌زد نصف بدن با يک پا به يک طرف مي‌افتاد و نصف بدن با پاي ديگر به طرف ديگر مي‌افتاد.
در کتاب «جمهرة الامثال» که به اديب مشهور «ابوهلال عسکري» تعلق دارد وارد شده است:
«وَفِي حَدِيث علي عَلَيهِ السَّلَام أَنه کانَ إِلَّا علا بِالسَّيفِ قد وَإِذا اعْترض قطّ» در حديث آمده است که علي عليه السلام وقتي شمشير مي زد دو شقه مي شد و وقتي از عرض مي زد دو نيم مي شد.10
علي(ع) در همه جنگ ها پيروز
«کان رسول اللَّهِ يبْعَثُهُ بِالرَّايةِ جِبْرِيلُ عن يمِينِهِ وَمِيکائِيلُ عن شِمَالِهِ لاَ ينْصَرِفُ حتي يفْتَحَ له»
پيغمبر اکرم در جنگ‌ها پرچم به دست اميرالمؤمنين علي (عليه السلام) مي‌داد و جبرئيل دست راست علي بود و ميکائيل دست چپ علي بود و از جنگ
مگر با پيروزي برنمي‌گشت.11
علي بدون پيروزي از جنگ بر نمي گشت
آقاي «صالحي شامي» که از علماي بزرگ اهل سنت است در کتاب «سبل الهدي و الرشاد» جلد 11 صفحه 288 مي‌گويد:
«وکان من أشجع الناس، لم يبارز أحدا قط إلا قتله» علي از شجاع‌ترين انسان‌ها بود به جنگ کسي نرفت که بدون کشتن او برگشته باشد.12
اعتراف عمر به شجاعت اميرالمومنين علي(ع)
آقاي «ابن ابي الحديد معتزلي شافعي» در شرح «نهج البلاغه ابن ابي الحديد» جلد 12 از خليفه دوم مي‌آورد و مي‌گويد:
«و الله لو لا سيفه لما قام عمود الإسلام»اگر شمشير علي نبود پرچم اسلام برافراشته نمي‌شد.
نتيجه:
اميرالمومنين شخصيتي است که در جنگ بدر، با کشتن وليد دايي معاويه، روحيه فرماندهان سپاه شرک را تضعيف کرد و ارتش قريش شکست خورد بطوري که هفتاد نفر از آنان اسير شدند و نيمي از کشته شدگان با ضرب شمشير علي(ع)از پاي درآمدند و در جنگ احد نه نفر از پرچمداران قبيله بني عبدالدار که در شجاعت
نظيري نداشتند به دست تواناي علي(ع) به هلاکت رسيدند و فرشتگان از مواسات علي (ع)به شگفت آمدند.وقتي در جنگ خندق، مقابل عمروبن عبدود قهرمان نامدار عرب که او را با هزار مرد جنگي برابر مي دانستند، قرار گرفت، چنان ضربتي بر او وارد کرد که نقش بر زمين شد و به هلاکت رسيد و نبي مکرم اين اقدام آن حضرت را برتر از تمام اعمال جميع امت دانست. زماني که قريش در ميدان جنگ مقابل اميرالمومنين قرار مي گرفتند همگي پا به فرا مي گذاشتند، زيرا مي‌گفتند: ملک الموت آنطرفي است که علي آنجاست. علي (ع) در جنگ ها نعره مي‌کشيد و قلب شجاعان عرب از نعره علي بن ابي طالب به لرزه مي‌افتاد.عايشه اعتراف مي‌کند که ضربات شمشير علي(ع) يک مرتبه بود و هيچ گاه ديده نشد علي دو ضربه بزند اگر از عمود مي زد بدن را دو نيم مي کرد و اگر از کمر مي زد بدن را دوپاره مي کرد.علي(ع) در همه ي جنگ ها، پيروز بود و به جنگ کسي نرفت که بدون کشتن او برگشته باشد.و عمر خليفه دوم نيز اعتراف مي‌کند اگر شمشير علي نبود پرچم اسلام برافراشته نمي‌شد.
فهرست منابع:
1- شرح نهج‌البلاغه‌ي ابن ابي الحديد،جلد9، صفحه‌ي168
2- ابن هشام السيره النبويه،تحقيق:مصطفي السقا،ابراهيم الابياري و عبدالحفيظ شلبي ج2ص277 ابن اثير،الکامل في التاريخ،ج2ص125
3- نهج البلاغه،صبحي صالح،نامه64 اميرمومنان در نامه28 نيز اين موضوع را يادآوري کرده است.
4-شيخ مفيد الارشاد ص47
5- الخصال،تصحيح:علي اکبر غفاري،ص560
6-الخصال،تصحيح:علي اکبر غفاري، ص560
7-محاضرات الأدباء ومحاورات الشعرء والبلغاء، اسم المؤلف: أبو القاسم الحسين بن محمدبن المفضل الأصفهاني، دار النشر: دار القلم - بيروت - 1420 هـ- 1999 م، تحقيق: عمرالطباع، ج 2، ص 151.
8-عبقرية الإمام علي، عباس محمود عقاد، طبع بيروت، عام 1374ق، ص 15
9-البصائر والذخائر، اسم المؤلف: أبو حيان علي بن محمد بن العباس التوحيدي، دارالنشر: دار صادر- بيروت/لبنان - 1419 هـ-999 م، الطبعة: الراجعة، تحقيق: د.ودادالقاضي، ج 8، ص 70.

تهيه کننده: مظاهر وحيدي پور مسئول روابط عمومي اداره تبليغات اسلامي گله دار

برگرفته از: ido.ir

تعداد بازديد:193 آخرين تغييرات:95/12/24
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر