دوشنبه 2 مرداد 1396 - 30 شوال 1438 - 24 ژولاي 2017
صفحه اصلي/دين و انديشه

زنان در فلسفه اخلاق دیده نشده اند/ خودآئینی چیست؟

گفتاري از مريم نصر اصفهاني؛

زنان در فلسفه اخلاق ديده نشده اند/ خودآئيني چيست؟

نصر اصفهاني گفت: زنان در فلسفه اخلاق ديده نشده اند. عواطف معمولاً بد تلقي شده و بن نگاه تاريخ به فلسفه اخلاق نسبت به جنسيت بي طرف نيست.

به گزارش خبرنگار مهر، نشست «زنان در فلسفه اخلاق چه مي جويند؟» روز گذشته ( شنبه ۱۷ تيرماه) در پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي برگزار گرديد. در اين نشست مريم نصر اصفهاني، استاد دانشگاه اصفهان به سخنراني پرداخت.

وي در ابتدا با اشاره به اين که تعداد زيادي فيلسوف زن داريم که در حوزه فلسفه اخلاق صاحب نظر هستند گفت: فلسفه اخلاق پرسش از اين سوال است که چگونه بايد زندگي کنيم و چه اصولي را بايد در زندگي رعايت کنيم. سه نوع نگاه به فلسفه اخلاق وجود دارد که عبارت اند از اخلاق فضيلت محور، اخلاق تکليف گرا و اخلاق نتيجه گرا. اخلاق فضيلت محور مي گويد که افعال اخلاقي فضيلت اند و به خودي خود داراي ارزش هستند. اما اخلاق تکليف گرا مي گويد ما موظفيم مسايل اخلاقي را رعايت کنيم و وظيفه ماست که اين نکات را رعايت کنيم. اخلاق نتيجه گرا نيز به نتايج اعمال توجه دارد و مي گويد اعمال نادرست نتايج شري براي ما پديد خواهند آورد.

نصر اصفهاني در ادامه عنوان کرد: سوال اينجاست که آيا زن بودن يا نبودن در مسايل اخلاقي مهم است؟ ارسطو معتقد است فرق هايي وجود دارد. حتي مي گويد اخلاق در نگاه بردگان با مردان فرق دارد. چون برده ها ذاتاً فرمان بردار هستند و در نهايت مي گويد فضايل مردان، زنان و بردگان متفاوت است. به خاطر اين گفته هايش از لحاظ نژاد پرستي مورد نقد قرار گرفته است. کانت زناني که مي خواهند عقلانيت بورزد را مورد تمسخر قرار مي دهد. اين ديدگاه نسبت به زنان در ديگران هم ديده مي شود مثل ارسطو، نيچه، روسو و ...

وي افزود: مفهوم خودآييني يکي ديگر از مفاهيمي است که در فلسفه اخلاق مطرح است. اين مفهوم به وسيله عقلانيت دروني به مسايل اخلاقي مي نگرد و نه مسايل بيروني. بحث بعدي فضاي عمومي در اخلاق است. مثلاً در نگاه برخي ظلم، بي کرامتي، عدالت و ... در فضاي خانه اهميت ندارد. مثلاً خواجه نصير در کتاب اخلاق ناصري چنين نگاهي را بيان مي کند. بحث بعدي مفهوم فضيلت است که در نگاه يوناني بيشتر به مرد ها نسبت مي دهند و بعضي گفته اند زن ها نمي توانند فضيلت داشته باشند.

استاد دانشگاه اصفهان در ادامه گفت: فمنيست هاي راديکال معتقدند به اخلاق و فلسفه نبايد توجه کنيم چون ما را در شمار نياورده اند و اگر وارد شويم بايد ساختارهايش را بپذيريم. حرف من اين است که زنان در فلسفه اخلاق ديده نشده اند. عواطف معمولاً بد تلقي شده و بن نگاه تاريخ به فلسفه اخلاق نسبت به جنسيت بي طرف نيست. اگرچه تمايل براي در شمار آوردن عواطف و احساسات در فلسفه اخلاق در آثار برخي ديده شده و در فيلسوفان جديد ديده مي شود. فيلسوف هاي زن خودآييني را اغلب به چالش کشيده اند. به عنوان مثال گفته اند تجربه مادري به ما مي فهماند که ما لزوماً نياز نيست خود را در تضاد با ديگران بشناسيم و مي توانيم در نسبت و در ارتباط با ديگران بشناسيم. برخي مفهوم خودآييني ارتباطي را به جاي خودآييني عقلاني طرح کرده اند که خود را در ارتباط و فهم ديگران مي فهمد. در مجموع به عقيده من اخلاق بايد درهاي خود را به روي عواطف و احساسات بگشايد. در نظر گرفتن عواطف و احساسات در فلسفه اخلاق بينش هاي ارزشمندي براي ما فراهم مي کند که موجب مي شود عواطف را به رسميت بشناسيم و از آن ها الگو بگيريم.

تعداد بازديد:51 آخرين تغييرات:96/04/19
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر