چهارشنبه 25 مهر 1397 - 7 صفر 1440 - 17 اكتبر 2018
صفحه اصلي/دين و انديشه

چرا اسلامی سازی علوم انسانی تا به حال محقق نشده است؟

نجفقلي حبيبي در گفتگو با مهر:

چرا اسلامي سازي علوم انساني تا به حال محقق نشده است؟

حبيبي، پژوهشگر فلسفه اسلامي گفت: با اينکه در ۳۰سال گذشته کارهاي زيادي درباره اسلامي سازي علوم انساني انجام شده هنوز نتيجه اي از آن نديديم چون ما هنوز معني اسلامي کردن را نمي دانيم.

به گزارش خبرنگار مهر، بحث اسلامي کردن علوم انساني موضوعي است که سال هاست در ايران مطرح شده و موافقان و مخالفان مربوط به خود را هم دارد. در طول اين سال ها همايش ها و کنگره هاي بسياري هم  مرتبط با اين موضوع برگزار شده ولي هنوز نتيجه و خروجي خاصي از آنها ديده نشده است. نجفقلي حبيبي، پژوهشگر فلسفه و رئيس سابق دانشگاه علامه طباطبائي در خصوص اين موضوع معتقد است که پيش از صورت گرفتن هراقدامي بايد اسلامي شدن فهميده شود و اينکه ما چه چيزي از آن مي خواهيم.

اول بايد معني اسلامي کردن را بفهميم

وي گفت: بحث اسلامي سازي علوم انساني بحث جدي است که از اول انقلاب هم مطرح بوده و بايد الان به اين موضوع فکر کنيم که چرا با گذشت ۳۰ سال هنوز اين کار انجام نشده است با اينکه هم برايش پول خرج کرديم و هم جلسات زيادي برگزار کرديم. به نظرمن، ما بايد پيش از اين کارها معني اسلامي کردن را بفهميم.

حبيبي افزود: در اوايل انقلاب امام گفتند: هندسه، هندسه است و لازم نيست اسلامي و غيراسلامي اش بکنيد. بنابراين ما بايد ببينيم که چه چيزي را مي خواهيم اسلامي کنيم. ما بايد ابتدا بين اسلامي کردن علوم انساني و اسلامي کردن دانشگاه ها تفکيک قائل شويم. اگر ما بتوانيم جامعه شناسي مناسب جامعه ايراني که اسلامي هم هست بنويسيم خيلي خوب است. اتفاقاً من خودم بارها از اساتيد جامعه شناسي خواستم که دورهم بنشينند و باهم راجع به اين موضوع گفتگو و بحث کنند. مهم ترهم اينکه در اين بحث و گفتگوها آزادي کلام وجود داشته باشد نه اينکه تا يک نفر چيزي گفت فوري او را کافر و بي دين معرفي کنيم.

اسلامي سازي علوم انساني بايد از دانشگاه ها آغاز شود

اين استاد دانشگاه ادامه داد: کرسي هاي آزادانديشي که رهبري دستور دادند هم مي تواند به اين موضوع سرعت بدهد. استادان بايد باهم بحث کنند تا مشخص شود که ما خودمان چه چيزهايي داريم و چه استفاده هايي از آن مي توانيم بکنيم. بايد پيش از هرچيز متخصصان رشته هاي مختلف علوم انساني دورهم بنشينند و باهم بحث کنند. به عقيده من بحث اسلامي سازي علوم انساني بايد از دانشگاه ها آغاز شود. ما قرار نيست که مثلا کانت را اسلامي کنيم چون او يک فيلسوف غربي است که نظريات خودش را دارد. ما بايد مباني جامعه خودمان را بشناسيم و براساس آن تأليف کنيم.

بايد تعصبات خود را کنار بگذاريم تا علوم انساني اسلامي محقق شود

اين پژوهشگر فلسفه اضافه کرد: يک مشکل ديگر در اين پروسه تنبلي کردن هردو طرف موافق و مخالف است. نه آنهايي که مي گويند اين موضوع شدني است کار مي کنند نه آنهايي که مي گويند نمي شود. بايد تعصبات خود را کنار بگذاريم تا علوم انساني اسلامي محقق شود. برخي مي گويند غربي ها کارهايي مي کنند و حرف هايي مي زنند که ما نمي خواهيم آنطور باشيم به بيان ديگر مي گويند ما مي خواهيم خودمان باشيم، در قديم هم همينطور بود و ما خودمان بوديم. مگر ابن سينا از فارابي، فارابي از ارسطو و ارسطو هم از افلاطون علم را نگرفته است؟ ما بايد پيش از هرچيز اسلامي سازي را تفهيم کنيم و بعد ببينيم آيا چيزهايي که الان هست با اسلامي سازي در تعارض است؟

بگوئيم علوم انساني بومي سازي و باب طبع ايراني شود بهتر  است

حبيبي تصريح کرد: ابن سينا در آخر کتاب الهيات شفا مي گويد: پيامبر يکسري مسائل را مثل نماز و روزه و اينها را واجب کرده و توضيحاتي هم داده است ولي راجع به بقيه مسائل توضيحي نداده و گفته مسلمانان با توجه به زمان راجع به آنها تصميم بگيرند مصداقش وَ أَمْرُهُمْ شُوري بَيْنَهُمْ است. خيلي از مسائل در طول زمان تغيير مي کنند و نمي شود با يک نسخه ثابت عمل کرد. در مورد علوم انساني هم بايد همين اتفاق بيفتد و با شورايي راجع به آن تصميم گرفت. شايد به نظرم بگوئيم علوم انساني بومي سازي و باب طبع ايراني شود بهتر  است چون جامعه ايراني اسلامي هم هست.




 
تعداد بازديد:332 آخرين تغييرات:96/10/28
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر